Kinh tế Iran khởi sắc sau thỏa thuận hạt nhân

Từ năm 2010, các lệnh trừng phạt đặc biệt nhắm vào Ngân hàng Trung ương Iran dẫn đến đồng tiền bị mất giá nhanh chóng và tỷ lệ tăng trưởng kinh tế gần như bằng không. Các tiêu chuẩn sống của người lao động và thu nhập thấp ở Iran rơi vào tình trạng hết sức thảm hại, thậm chí nhiều người không có tiền để được chăm sóc y tế cơ bản.

Do đó, không có gì bất ngờ khi thỏa thuận hạt nhân được ký kết đã mở đường cho việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và giúp nền kinh tế năng động của Iran phát triển.

So với các quốc gia đang phát triển khác, đặc biệt khi phải đối mặt với thiệt hại do chiến tranh và các lệnh trừng phạt, Iran hoàn thành các biện pháp phát triển con người khá tốt - tuổi thọ trung bình tăng từ 54 năm 1980 đến 74 năm 2012; và theo LHQ, chỉ số phát triển con người (HDI) được cải thiện 67% trong thập niên qua.

Bất chấp lệnh trừng phạt, Iran vẫn được xếp hạng trong số 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới. Trong thập niên đầu tiên thế kỷ XXI, tỷ lệ tăng trưởng hàng năm dao động từ 5% đến 7%. Một loạt những lệnh trừng phạt mới vào năm 2010 đã gây khốn đốn cho Iran, song kinh tế nước này vẫn đứng vững.

Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), kinh tế Iran sẽ tăng trưởng 2% năm 2015 - một cú đảo ngược ấn tượng từ sự suy giảm 5% xảy ra năm 2012! Iran được đánh giá là tăng trưởng nhanh trong lĩnh vực kỹ thuật cao và đầu tư vào nghiên cứu khoa học nhiều hơn bất cứ quốc gia nào khác trong khu vực Trung Đông.

Một cửa hàng máy tính ở Tehran.
Một cửa hàng máy tính ở Tehran.

Iran cũng có những khối trường đại học kỹ thuật được đánh giá cao trên thế giới, bao gồm Đại học Công nghệ Sharif - tương đương với MIT (Viện Công nghệ Massachusetts) của Mỹ. Iran cũng nằm trong số những quốc gia hàng đầu thế giới về những bộ môn khoa học đột phá như là nghiên cứu tế bào gốc và công nghệ nano.

Iran cũng phát triển đáng kể các ngành công nghiệp kỹ thuật cao như là: chế tạo máy, công nghiệp thép, hóa dầu và công nghệ y khoa. Nếu như Tổng thống Hassan Rouhani tuân thủ thỏa thuận hạt nhân và thực hiện đầy đủ các chính sách kinh tế mới, Iran có thể chẳng bao lâu nữa sẽ trở thành một trong những nền kinh tế hàng đầu thế giới trong thế kỷ XXI.

Bà Azizieh Habibi, 46 tuổi, phát biểu: "Tôi thấy rất hạnh phúc. Con cái tôi sẽ có tương lai tốt hơn khi mà không còn bị đe dọa bởi những lệnh trừng phạt nữa. Thậm chí, chúng còn có thể sang Mỹ du học".

Ali Hosseini, 29 tuổi, chủ một cửa hàng điện máy ở Tehran, đã xem trên tivi những bài diễn văn của lãnh đạo 2 nước Mỹ - Iran: "Tôi thấy rất hãnh diện vì đất nước tôi đã giải quyết được vấn đề then chốt thông qua đối thoại chứ không phải chiến tranh".

Sau nhiều năm dài bị trừng phạt, nền kinh tế Iran lao đao và tỉ lệ thất nghiệp gia tăng. Chính sự hứa hẹn sẽ vận động, đàm phán để dỡ bỏ lệnh trừng phạt đã đưa Hassan Rouhani đi đến chiến thắng trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2013. Sau khi thỏa thuận hạt nhân đạt được với nhóm P5+1, Iran sẽ được nới lỏng trừng phạt và có cơ hội tiếp cận với khối tài sản trị giá hơn 100 tỉ USD bị đóng băng ở hải ngoại. Ngay trước khi thỏa thuận chính thức được công bố, giá trị đồng rial của Iran bắt đầu tăng so với đồng USD - một dấu hiệu lạc quan cho nền kinh tế được cải thiện.

Pouya Alizadeh, chủ một cửa hiệu ở phía bắc thủ đô Tehran, nêu rõ: "Điều quan trọng nhất đối với tôi là thỏa thuận hạt nhân giúp công cuộc kinh doanh được phát đạt hơn và giao dịch thương mại với thế giới  sẽ được mở rộng cửa".

Thỏa thuận hạt nhân mở đường cho Iran tăng cường xuất khẩu dầu mỏ.
Thỏa thuận hạt nhân mở đường cho Iran tăng cường xuất khẩu dầu mỏ.

Việc nới lỏng cấm vận cũng mở đường cho Iran tăng cường xuất khẩu dầu mỏ. Theo giới chuyên gia phân tích, Iran có thể gia tăng xuất khẩu dầu mỏ đến 60% trong năm nay. Bộ trưởng Dầu mỏ và Tài nguyên Pakistan Shahid Khaqan phấn khởi tuyên bố thảo thuận hạt nhân cho phép Islamabad tiếp tục hoàn thành dự án đường ống dẫn khí đốt (IP) trị giá 7,5 tỉ USD còn dang dở giữa Iran với nước này. Tehran đã xây dựng xong một phần trong hệ thống đường ống dài 1.800km kết nối với thành phố Nawabshah, gần thủ đô kinh tế Karachi của Pakistan.

Tập đoàn Dầu khí Gazprom của Nga cũng quan tâm ủng hộ đường ống IP. Hiện nay, Iran đã hoàn tất 900km đường ống và hy vọng sắp tới chính quyền Islamabad sẽ tiếp tục xây dựng 700km còn lại tên vùng lãnh thổ nước này. Ngoài ra, Ấn Độ cũng có kế hoạch đầu tư xây dựng khu công nghiệp luyện nhôm trị giá 3 tỉ USD tại Iran.

Một số tập đoàn lớn của Ấn Độ - như Larsen & Toubro, Tata Power và Adani Enterprises - đang chuẩn bị phương án đầu tư vào các lĩnh vực dầu khí, điện và cảng biển ở Iran trong tương lai. Các tập đoàn lớn khác của Mỹ và châu Âu - Peugeot (Pháp), General Motors và Ford (Mỹ) - cũng không bỏ qua cơ hội đầu tư vào Iran. Kể cả ông lớn hàng không Airbus cũng không nằm ngoài cuộc.

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.