Kịch bản nào cho eo biển Hormuz khi căng thẳng lại gia tăng?

Căng thẳng Mỹ - Iran gia tăng đang khiến eo biển Hormuz trở lại tâm điểm theo dõi của thị trường năng lượng, trong bối cảnh giới đầu tư lo ngại những tác động lan tỏa tới nguồn cung dầu và giá năng lượng toàn cầu.

Ngày 12/1, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế nhập khẩu 25% đối với tất cả các nền kinh tế có hoạt động giao thương với Iran. Động thái này được xem là bước đi cứng rắn mới của Mỹ trong bối cảnh quan hệ song phương tiếp tục xấu đi, đặc biệt sau làn sóng biểu tình lan rộng tại nhiều thành phố lớn ở Iran.

eo bi%3fn hormuz - %3fnh xinhua.jpg -0
Những diễn biến mới trong quan hệ Mỹ - Iran làm dấy lên quan ngại về an ninh tại eo biển Hormuz, đẩy giá dầu tăng và thị trường năng lượng biến động.

Chính quyền Iran cáo buộc các “đặc vụ khủng bố” của Mỹ và Israel đứng sau kích động biểu tình, khiến tình hình an ninh trong nước leo thang. Ngược lại, Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ cáo buộc này, cho rằng Iran đang tìm cách đánh lạc hướng dư luận khỏi những vấn đề nội bộ nghiêm trọng, bao gồm kinh tế suy yếu và bất ổn xã hội kéo dài.

Những diễn biến chính trị - an ninh nói trên nhanh chóng tác động tới thị trường dầu mỏ. Ngay sáng 13/1, giá dầu thô thế giới tăng lên mức cao nhất trong vòng 7 tuần, phản ánh tâm lý lo ngại của giới đầu tư trước nguy cơ nguồn cung từ Iran bị gián đoạn. Dầu Brent tăng 0,8%, lên 63,8 USD mỗi thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giao dịch quanh 59,5 USD mỗi thùng.

Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải then chốt nối Vịnh Ba Tư với biển Arab một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý. Đây được xem là “mạch máu” của thị trường dầu mỏ thế giới, khi trung chuyển gần 1/3 lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Theo giới phân tích, bất kỳ sự gián đoạn nghiêm trọng nào tại khu vực này đều có thể nhanh chóng lan rộng, tạo ra cú sốc năng lượng mang tính hệ thống.

Các chuyên gia trong ngành cảnh báo, trong trường hợp đối đầu quân sự leo thang, Iran có thể tìm cách gây sức ép bằng việc đe dọa hoặc cản trở hoạt động vận chuyển tại Hormuz. Saul Kavonic, Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng của MST Marquee cho rằng đây là “kịch bản xấu nhất” đối với thị trường dầu mỏ, đặc biệt khi Iran đang chịu áp lực ngày càng lớn từ các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Dữ liệu từ công ty phân tích thị trường Kpler cho thấy, trong năm 2025, trung bình khoảng 13 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đi qua eo biển Hormuz, tương đương 31% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Nguy cơ phong tỏa tuyến hàng hải này từng nổi lên trong đợt căng thẳng Mỹ - Iran hồi tháng 6/2025 và nay một lần nữa quay trở lại khi quan hệ song phương tiếp tục xấu đi.

Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao của Kpler nhận định, tác động từ Iran đối với thị trường dầu toàn cầu sẽ lớn hơn nhiều so với trường hợp Venezuela trước đây. Nguyên nhân là quy mô sản xuất và xuất khẩu dầu của Iran vượt trội, trong khi vị trí địa chiến lược của nước này khiến bất kỳ gián đoạn nào cũng dễ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh.

Theo bà Xu, nếu nguồn cung dầu từ Iran bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu trên toàn cầu, đặc biệt là tại Trung Quốc - khách hàng lớn nhất của dầu Iran sẽ buộc phải tìm nguồn thay thế trong thời gian ngắn, từ đó đẩy chi phí và giá dầu tăng cao.

Ở góc độ rủi ro địa chính trị, Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group cho rằng bất kỳ hành động quân sự nào liên quan đến Iran đều nguy hiểm hơn đáng kể so với các điểm nóng khác do khối lượng dầu thô và sản phẩm tinh chế khổng lồ trung chuyển qua khu vực. Ông ước tính xác suất Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quân sự có chọn lọc nhằm vào Iran có thể lên tới 70%, dù nhấn mạnh đây vẫn là kịch bản cực đoan.

Trong trường hợp leo thang nghiêm trọng, khi tàu chở dầu không thể qua lại hoặc hạ tầng năng lượng bị phá hủy, nhiều chuyên gia dự báo giá dầu có thể tăng vọt ở mức hai chữ số.

Ở thời điểm hiện tại, phần lớn giới phân tích cho rằng các kịch bản xấu có xác suất xảy ra thấp. Giá dầu Brent đang dao động quanh 63 USD mỗi thùng, còn dầu WTI ở mức khoảng 59 USD mỗi thùng. Theo Kpler, thị trường dầu toàn cầu hiện vẫn trong trạng thái dư cung với mức dư khoảng 2,5 triệu thùng/ngày trong tháng 1 và hơn 3 triệu thùng/ngày trong các tháng 2-3 tới.

Ngoài ra, ngay cả khi Iran chỉ gây gián đoạn tạm thời, như quấy rối tàu chở dầu hoặc phong tỏa ngắn hạn, tác động thực tế đến nguồn cung toàn cầu được đánh giá là hạn chế. Bất kỳ nỗ lực đóng cửa eo biển Hormuz nào cũng nhiều khả năng sẽ vấp phải phản ứng quân sự nhanh chóng từ Mỹ và các đồng minh nhằm bảo đảm tự do hàng hải và khôi phục dòng chảy vận chuyển.

Giới chuyên gia cũng cảnh báo không nên so sánh trực tiếp Iran với Venezuela. Theo Muyu Xu, Mỹ khó có thể áp dụng chiến lược từng sử dụng với Caracas cho Tehran do khoảng cách địa lý và bối cảnh địa chính trị Trung Đông phức tạp hơn nhiều so với khu vực Mỹ Latinh. Theo bà, ưu tiên hiện nay của Tổng thống Trump, dường như vẫn là củng cố ảnh hưởng của Mỹ tại Tây bán cầu.

Andy Lipow cũng đồng tình với quan điểm này, cho rằng cách tiếp cận của Washington đối với Iran nhiều khả năng tiếp tục xoay quanh các biện pháp trừng phạt kinh tế và giám sát thực thi, thay vì tiến hành chiếm đóng hoặc tấn công trực diện vào hạ tầng năng lượng.

Theo số liệu của OPEC, Iran hiện sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn thứ ba thế giới, khoảng 209 tỷ thùng. Quốc gia này cũng là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, với sản lượng khoảng 3,3 triệu thùng mỗi ngày, tương đương gần 3% nhu cầu dầu toàn cầu. Quy mô này khiến mọi biến động liên quan đến Iran đều có ý nghĩa đặc biệt đối với thị trường năng lượng quốc tế.

Trong bối cảnh đó, thị trường dầu mỏ toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh trong ngắn hạn, khi giới đầu tư theo dõi sát diễn biến địa chính trị tại Trung Đông cũng như các bước đi tiếp theo của Washington và Tehran.

Kim Ngân

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?