Kịch bản nào cho eo biển Hormuz khi căng thẳng lại gia tăng?

Căng thẳng Mỹ - Iran gia tăng đang khiến eo biển Hormuz trở lại tâm điểm theo dõi của thị trường năng lượng, trong bối cảnh giới đầu tư lo ngại những tác động lan tỏa tới nguồn cung dầu và giá năng lượng toàn cầu.

Ngày 12/1, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế nhập khẩu 25% đối với tất cả các nền kinh tế có hoạt động giao thương với Iran. Động thái này được xem là bước đi cứng rắn mới của Mỹ trong bối cảnh quan hệ song phương tiếp tục xấu đi, đặc biệt sau làn sóng biểu tình lan rộng tại nhiều thành phố lớn ở Iran.

eo bi%3fn hormuz - %3fnh xinhua.jpg -0
Những diễn biến mới trong quan hệ Mỹ - Iran làm dấy lên quan ngại về an ninh tại eo biển Hormuz, đẩy giá dầu tăng và thị trường năng lượng biến động.

Chính quyền Iran cáo buộc các “đặc vụ khủng bố” của Mỹ và Israel đứng sau kích động biểu tình, khiến tình hình an ninh trong nước leo thang. Ngược lại, Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ cáo buộc này, cho rằng Iran đang tìm cách đánh lạc hướng dư luận khỏi những vấn đề nội bộ nghiêm trọng, bao gồm kinh tế suy yếu và bất ổn xã hội kéo dài.

Những diễn biến chính trị - an ninh nói trên nhanh chóng tác động tới thị trường dầu mỏ. Ngay sáng 13/1, giá dầu thô thế giới tăng lên mức cao nhất trong vòng 7 tuần, phản ánh tâm lý lo ngại của giới đầu tư trước nguy cơ nguồn cung từ Iran bị gián đoạn. Dầu Brent tăng 0,8%, lên 63,8 USD mỗi thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giao dịch quanh 59,5 USD mỗi thùng.

Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải then chốt nối Vịnh Ba Tư với biển Arab một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý. Đây được xem là “mạch máu” của thị trường dầu mỏ thế giới, khi trung chuyển gần 1/3 lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Theo giới phân tích, bất kỳ sự gián đoạn nghiêm trọng nào tại khu vực này đều có thể nhanh chóng lan rộng, tạo ra cú sốc năng lượng mang tính hệ thống.

Các chuyên gia trong ngành cảnh báo, trong trường hợp đối đầu quân sự leo thang, Iran có thể tìm cách gây sức ép bằng việc đe dọa hoặc cản trở hoạt động vận chuyển tại Hormuz. Saul Kavonic, Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng của MST Marquee cho rằng đây là “kịch bản xấu nhất” đối với thị trường dầu mỏ, đặc biệt khi Iran đang chịu áp lực ngày càng lớn từ các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Dữ liệu từ công ty phân tích thị trường Kpler cho thấy, trong năm 2025, trung bình khoảng 13 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đi qua eo biển Hormuz, tương đương 31% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Nguy cơ phong tỏa tuyến hàng hải này từng nổi lên trong đợt căng thẳng Mỹ - Iran hồi tháng 6/2025 và nay một lần nữa quay trở lại khi quan hệ song phương tiếp tục xấu đi.

Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao của Kpler nhận định, tác động từ Iran đối với thị trường dầu toàn cầu sẽ lớn hơn nhiều so với trường hợp Venezuela trước đây. Nguyên nhân là quy mô sản xuất và xuất khẩu dầu của Iran vượt trội, trong khi vị trí địa chiến lược của nước này khiến bất kỳ gián đoạn nào cũng dễ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh.

Theo bà Xu, nếu nguồn cung dầu từ Iran bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu trên toàn cầu, đặc biệt là tại Trung Quốc - khách hàng lớn nhất của dầu Iran sẽ buộc phải tìm nguồn thay thế trong thời gian ngắn, từ đó đẩy chi phí và giá dầu tăng cao.

Ở góc độ rủi ro địa chính trị, Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group cho rằng bất kỳ hành động quân sự nào liên quan đến Iran đều nguy hiểm hơn đáng kể so với các điểm nóng khác do khối lượng dầu thô và sản phẩm tinh chế khổng lồ trung chuyển qua khu vực. Ông ước tính xác suất Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quân sự có chọn lọc nhằm vào Iran có thể lên tới 70%, dù nhấn mạnh đây vẫn là kịch bản cực đoan.

Trong trường hợp leo thang nghiêm trọng, khi tàu chở dầu không thể qua lại hoặc hạ tầng năng lượng bị phá hủy, nhiều chuyên gia dự báo giá dầu có thể tăng vọt ở mức hai chữ số.

Ở thời điểm hiện tại, phần lớn giới phân tích cho rằng các kịch bản xấu có xác suất xảy ra thấp. Giá dầu Brent đang dao động quanh 63 USD mỗi thùng, còn dầu WTI ở mức khoảng 59 USD mỗi thùng. Theo Kpler, thị trường dầu toàn cầu hiện vẫn trong trạng thái dư cung với mức dư khoảng 2,5 triệu thùng/ngày trong tháng 1 và hơn 3 triệu thùng/ngày trong các tháng 2-3 tới.

Ngoài ra, ngay cả khi Iran chỉ gây gián đoạn tạm thời, như quấy rối tàu chở dầu hoặc phong tỏa ngắn hạn, tác động thực tế đến nguồn cung toàn cầu được đánh giá là hạn chế. Bất kỳ nỗ lực đóng cửa eo biển Hormuz nào cũng nhiều khả năng sẽ vấp phải phản ứng quân sự nhanh chóng từ Mỹ và các đồng minh nhằm bảo đảm tự do hàng hải và khôi phục dòng chảy vận chuyển.

Giới chuyên gia cũng cảnh báo không nên so sánh trực tiếp Iran với Venezuela. Theo Muyu Xu, Mỹ khó có thể áp dụng chiến lược từng sử dụng với Caracas cho Tehran do khoảng cách địa lý và bối cảnh địa chính trị Trung Đông phức tạp hơn nhiều so với khu vực Mỹ Latinh. Theo bà, ưu tiên hiện nay của Tổng thống Trump, dường như vẫn là củng cố ảnh hưởng của Mỹ tại Tây bán cầu.

Andy Lipow cũng đồng tình với quan điểm này, cho rằng cách tiếp cận của Washington đối với Iran nhiều khả năng tiếp tục xoay quanh các biện pháp trừng phạt kinh tế và giám sát thực thi, thay vì tiến hành chiếm đóng hoặc tấn công trực diện vào hạ tầng năng lượng.

Theo số liệu của OPEC, Iran hiện sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn thứ ba thế giới, khoảng 209 tỷ thùng. Quốc gia này cũng là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, với sản lượng khoảng 3,3 triệu thùng mỗi ngày, tương đương gần 3% nhu cầu dầu toàn cầu. Quy mô này khiến mọi biến động liên quan đến Iran đều có ý nghĩa đặc biệt đối với thị trường năng lượng quốc tế.

Trong bối cảnh đó, thị trường dầu mỏ toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh trong ngắn hạn, khi giới đầu tư theo dõi sát diễn biến địa chính trị tại Trung Đông cũng như các bước đi tiếp theo của Washington và Tehran.

Kim Ngân

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.