Khởi động đàm phán hòa bình cho Afghanistan

Tiến trình đàm phán hòa bình lịch sử giữa Chính phủ Afghanistan và lực lượng Hồi giáo Taliban chính thức được khởi động ngày 12-9 vừa qua tại thủ đô Doha của Qatar. Mục tiêu cuối cùng của đàm phán là đi đến một thỏa thuận chính trị, qua đó chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài hàng chục năm.

Theo đánh giá ban đầu của giới phân tích, tiến trình đàm phán sẽ kéo dài và phức tạp, với không ít những khúc mắc gay go nảy sinh. Bởi lẽ giữa Chính phủ Afghanistan và Taliban vẫn còn khoảng cách khá rộng về lập trường quan điểm, chủ trương. Chẳng hạn, Taliban vẫn theo đuổi quan điểm vể một nhà nước Hồi giáo hà khắc, trong khi Chính phủ Afghanistan thì cam kết thực thi hiến pháp nhằm bảo đảm quyền tự do dân chủ và quyền lợi của phụ nữ.

Mặc dù vậy, dấu hiệu tích cực ban đầu cũng đã xuất hiện trong lời phát biểu mở đầu buổi lễ của trưởng phái đoàn đàm phán Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar và trưởng phái đoàn Chính phủ Afghanistan, cựu Tổng thống Abdullah Abdullah. Hai bên cũng đã thể hiện thiện chí cho đàm phán, như việc các thành viên phái đoàn Taliban chấp nhận nhà đàm phán chính Masoom Stanekzai bên phía chính phủ, người từng chỉ huy cơ quan tình báo Afghanistan tra tấn người của Taliban. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố ủng hộ và khuyến khích hai bên đàm phán thành công. Chủ nhà Qatar cũng lên tiếng “tiếp tục ủng hộ cho đến khi nào đàm phán thành công”.

Đặc phái viên Mỹ Zalmay Khalilzad và phó soái Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar (trưởng phái đoàn đàm phán hiện nay) tại lễ ký kết thỏa thuận hồi tháng 2-2020.
Đặc phái viên Mỹ Zalmay Khalilzad và phó soái Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar (trưởng phái đoàn đàm phán hiện nay) tại lễ ký kết thỏa thuận hồi tháng 2-2020.

Tuy nhiên, đàm phán với Taliban là việc không dễ dàng. Một vấn đề quan trọng là tình trạng bạo lực do các cuộc tấn công của Taliban vẫn tiếp diễn. Trưởng phái đoàn Chính phủ Afghanistan đưa ra con số 12.000 người chết và 15.000 người bị thương chỉ trong 6 tháng kể từ khi ký kết thỏa thuận giữa Mỹ và Taliban và kêu gọi Taliban ngừng bắn ngay lập tức để thể hiện thiện chí trong đàm phán. Bộ trưởng Ngoại giao nhiều nước trên thế giới cũng đồng thanh kêu gọi ngừng bắn nhằm ủng hộ ông Abdullah. Nhưng Taliban kiên quyết bác bỏ việc ngừng bắn, bởi bạo lực súng đạn được xem là “át chủ bài” giúp Taliban nắm thế chủ động trong mọi hoạt động, bao gồm cả đàm phán.

Trong khoảng nửa thế kỷ qua, đất nước Afghanistan đã trải qua nhiều giai đoạn chiến tranh khác nhau cũng như sự thay đổi liên tục các chính phủ và chế độ chính trị. Loạt vụ đảo chính liên tục trong thập niên 1970 đã đưa Afghanistan từ quốc gia quân chủ sang chế độ cộng hòa tổng thống, rồi sau đó là giai đoạn nhà nước dưới sự trợ giúp quân sự của Liên Xô. Sau khi Liên Xô rút quân đội về nước, Afghanistan đã chìm vào nội chiến toàn diện, kéo dài cho đến khi Taliban thâu tóm quyền lực, lật đổ chính phủ và lên nắm quyền vào năm 1996. Nhưng cũng chẳng bao lâu sau, sau sự kiện khủng bố ngày 11-9-2001, Mỹ đưa quân tấn công Afghanistan, lật đổ chế độ hà khắc của Taliban, đẩy lực lượng này ra khỏi thủ đô Kabul và phần lớn lãnh thổ Afghanistan.

Nhưng, quân đội Mỹ và NATO đã không thể tiêu diệt Taliban hoàn toàn. Cũng như không thể tiêu diệt hoàn toàn mạng lưới khủng bố Al-Qaeda. Taliban vẫn tồn tại và dần dần lấy lại sức mạnh sau khi đã cố gắng thay đổi đường lối đấu tranh. Đương nhiên, chủ trương sử dụng bạo lực như một công cụ chiến lược là không bao giờ thay đổi và được xem là “thương hiệu” của Taliban. Lực lượng này đã sử dụng bạo lực như một công cụ hữu hiệu để “điều khiển” đối phương, bao gồm cả lực lượng Mỹ, NATO và Chính phủ Afghanistan.

Chủ trương sử dụng bạo lực nhưng Taliban cũng từng tìm kiếm một thỏa thuận ở Afghanistan và việc đó khởi sự cách đây 10 năm nhưng chưa bao giờ đạt kết quả do thiếu sự quan tâm đầy đủ của các bên. Năm 2010, trưởng phái đoàn đàm phán Taliban Baradar từng bị chính quyền Pakistan bắt giam vì cố tìm cách đàm phán qua kênh bí mật với Chính phủ Afghanistan của Tổng thống Hamid Karzai. Năm 2018, Baradar được thả.

Phái đoàn đàm phán của chính phủ Afghanistan tại lễ khai mạc đàm phán.
Phái đoàn đàm phán của chính phủ Afghanistan tại lễ khai mạc đàm phán.

Một nỗ lực đàm phán khác với sự trung gian của NATO đã được tiến hành nhưng biến thành trò hề vì nhân vật “Taliban cao cấp” hóa ra chỉ là một anh bán tạp hóa được thuê đóng thế vai. Đến khi kênh đàm phán thật sự được mở ra thì đàm phán lại bị ách tắc do Taliban quả quyết mình không nói chuyện với một Chính phủ Afghanistan “bù nhìn”.

Khi ông Donald Trump lên làm Tổng thống Mỹ, điều đầu tiên ông tuyên bố là rút toàn bộ lính Mỹ từ Afghanistan về nước, chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhất lịch sử nước Mỹ. Từ đó bắt đầu các nỗ lực đàm phán bí mật lẫn công khai giữa chính quyền Mỹ và Taliban để đi đến thỏa thuận Mỹ rút quân hồi tháng 2-2020. Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ giảm quân số tại Afghanistan từ 13.000 xuống còn 4.500 trước tháng 11-2020.

Để đổi lấy việc Mỹ rút quân, Taliban đồng ý cắt quan hệ với Al-Qaeda. Một cam kết nữa của Mỹ trong thỏa thuận tháng 2 là trả tự do cho các tay súng Taliban đang bị lực lượng Mỹ giam giữ. Đồng thời, Taliban cam kết sẽ tiến hành đàm phán để ký thỏa thuận hòa bình, chia sẻ quyền lực với Chính phủ Afghanistan. Nhưng việc thực thi điều khoản này đã bế tắc mất nửa năm. Mặc dù Mỹ đã thực hiện cam kết trả tự do cho hàng loạt tay súng Taliban kể từ tháng 2-2020 nhưng Taliban vẫn không chấp nhận đàm phán.

Nguyên nhân được cho là còn 6 tay súng chủ chốt của Taliban vẫn bị giam giữ do đã sát hại công dân của Mỹ, Pháp và Australia và chính phủ các nước này không chấp nhận trả tự do cho bọn họ. Cuối cùng, các nước cũng đồng ý với điều kiện giam lỏng 6 tay súng này tại Doha, Qatar. Ngày 10-9, 6 tay súng Taliban được đưa sang Doha. 2 ngày sau, đàm phán hòa bình đã được khởi động.

Đối với Nhà Trắng, đàm phán hòa bình Afghanistan cần phải được tiến hành sớm và chóng mang lại kết quả. Một số cố vấn của Tổng thống Trump muốn thấy hai bên ký kết thỏa thuận sơ bộ trước khi bầu cử Tổng thống Mỹ diễn ra vào tháng 11 tới. Đàm phán chấm dứt chiến tranh tại Afghanistan được xem là mấu chốt thành công của chính sách đối ngoại của ông Trump, nó giúp ông tuyên bố thành công trong việc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhất lịch sử của nước Mỹ và giải quyết một trong những thách thức an ninh và đối ngoại khó lường nhất.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.