Khởi động đàm phán hòa bình cho Afghanistan

Tiến trình đàm phán hòa bình lịch sử giữa Chính phủ Afghanistan và lực lượng Hồi giáo Taliban chính thức được khởi động ngày 12-9 vừa qua tại thủ đô Doha của Qatar. Mục tiêu cuối cùng của đàm phán là đi đến một thỏa thuận chính trị, qua đó chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài hàng chục năm.

Theo đánh giá ban đầu của giới phân tích, tiến trình đàm phán sẽ kéo dài và phức tạp, với không ít những khúc mắc gay go nảy sinh. Bởi lẽ giữa Chính phủ Afghanistan và Taliban vẫn còn khoảng cách khá rộng về lập trường quan điểm, chủ trương. Chẳng hạn, Taliban vẫn theo đuổi quan điểm vể một nhà nước Hồi giáo hà khắc, trong khi Chính phủ Afghanistan thì cam kết thực thi hiến pháp nhằm bảo đảm quyền tự do dân chủ và quyền lợi của phụ nữ.

Mặc dù vậy, dấu hiệu tích cực ban đầu cũng đã xuất hiện trong lời phát biểu mở đầu buổi lễ của trưởng phái đoàn đàm phán Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar và trưởng phái đoàn Chính phủ Afghanistan, cựu Tổng thống Abdullah Abdullah. Hai bên cũng đã thể hiện thiện chí cho đàm phán, như việc các thành viên phái đoàn Taliban chấp nhận nhà đàm phán chính Masoom Stanekzai bên phía chính phủ, người từng chỉ huy cơ quan tình báo Afghanistan tra tấn người của Taliban. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố ủng hộ và khuyến khích hai bên đàm phán thành công. Chủ nhà Qatar cũng lên tiếng “tiếp tục ủng hộ cho đến khi nào đàm phán thành công”.

Đặc phái viên Mỹ Zalmay Khalilzad và phó soái Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar (trưởng phái đoàn đàm phán hiện nay) tại lễ ký kết thỏa thuận hồi tháng 2-2020.
Đặc phái viên Mỹ Zalmay Khalilzad và phó soái Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar (trưởng phái đoàn đàm phán hiện nay) tại lễ ký kết thỏa thuận hồi tháng 2-2020.

Tuy nhiên, đàm phán với Taliban là việc không dễ dàng. Một vấn đề quan trọng là tình trạng bạo lực do các cuộc tấn công của Taliban vẫn tiếp diễn. Trưởng phái đoàn Chính phủ Afghanistan đưa ra con số 12.000 người chết và 15.000 người bị thương chỉ trong 6 tháng kể từ khi ký kết thỏa thuận giữa Mỹ và Taliban và kêu gọi Taliban ngừng bắn ngay lập tức để thể hiện thiện chí trong đàm phán. Bộ trưởng Ngoại giao nhiều nước trên thế giới cũng đồng thanh kêu gọi ngừng bắn nhằm ủng hộ ông Abdullah. Nhưng Taliban kiên quyết bác bỏ việc ngừng bắn, bởi bạo lực súng đạn được xem là “át chủ bài” giúp Taliban nắm thế chủ động trong mọi hoạt động, bao gồm cả đàm phán.

Trong khoảng nửa thế kỷ qua, đất nước Afghanistan đã trải qua nhiều giai đoạn chiến tranh khác nhau cũng như sự thay đổi liên tục các chính phủ và chế độ chính trị. Loạt vụ đảo chính liên tục trong thập niên 1970 đã đưa Afghanistan từ quốc gia quân chủ sang chế độ cộng hòa tổng thống, rồi sau đó là giai đoạn nhà nước dưới sự trợ giúp quân sự của Liên Xô. Sau khi Liên Xô rút quân đội về nước, Afghanistan đã chìm vào nội chiến toàn diện, kéo dài cho đến khi Taliban thâu tóm quyền lực, lật đổ chính phủ và lên nắm quyền vào năm 1996. Nhưng cũng chẳng bao lâu sau, sau sự kiện khủng bố ngày 11-9-2001, Mỹ đưa quân tấn công Afghanistan, lật đổ chế độ hà khắc của Taliban, đẩy lực lượng này ra khỏi thủ đô Kabul và phần lớn lãnh thổ Afghanistan.

Nhưng, quân đội Mỹ và NATO đã không thể tiêu diệt Taliban hoàn toàn. Cũng như không thể tiêu diệt hoàn toàn mạng lưới khủng bố Al-Qaeda. Taliban vẫn tồn tại và dần dần lấy lại sức mạnh sau khi đã cố gắng thay đổi đường lối đấu tranh. Đương nhiên, chủ trương sử dụng bạo lực như một công cụ chiến lược là không bao giờ thay đổi và được xem là “thương hiệu” của Taliban. Lực lượng này đã sử dụng bạo lực như một công cụ hữu hiệu để “điều khiển” đối phương, bao gồm cả lực lượng Mỹ, NATO và Chính phủ Afghanistan.

Chủ trương sử dụng bạo lực nhưng Taliban cũng từng tìm kiếm một thỏa thuận ở Afghanistan và việc đó khởi sự cách đây 10 năm nhưng chưa bao giờ đạt kết quả do thiếu sự quan tâm đầy đủ của các bên. Năm 2010, trưởng phái đoàn đàm phán Taliban Baradar từng bị chính quyền Pakistan bắt giam vì cố tìm cách đàm phán qua kênh bí mật với Chính phủ Afghanistan của Tổng thống Hamid Karzai. Năm 2018, Baradar được thả.

Phái đoàn đàm phán của chính phủ Afghanistan tại lễ khai mạc đàm phán.
Phái đoàn đàm phán của chính phủ Afghanistan tại lễ khai mạc đàm phán.

Một nỗ lực đàm phán khác với sự trung gian của NATO đã được tiến hành nhưng biến thành trò hề vì nhân vật “Taliban cao cấp” hóa ra chỉ là một anh bán tạp hóa được thuê đóng thế vai. Đến khi kênh đàm phán thật sự được mở ra thì đàm phán lại bị ách tắc do Taliban quả quyết mình không nói chuyện với một Chính phủ Afghanistan “bù nhìn”.

Khi ông Donald Trump lên làm Tổng thống Mỹ, điều đầu tiên ông tuyên bố là rút toàn bộ lính Mỹ từ Afghanistan về nước, chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhất lịch sử nước Mỹ. Từ đó bắt đầu các nỗ lực đàm phán bí mật lẫn công khai giữa chính quyền Mỹ và Taliban để đi đến thỏa thuận Mỹ rút quân hồi tháng 2-2020. Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ giảm quân số tại Afghanistan từ 13.000 xuống còn 4.500 trước tháng 11-2020.

Để đổi lấy việc Mỹ rút quân, Taliban đồng ý cắt quan hệ với Al-Qaeda. Một cam kết nữa của Mỹ trong thỏa thuận tháng 2 là trả tự do cho các tay súng Taliban đang bị lực lượng Mỹ giam giữ. Đồng thời, Taliban cam kết sẽ tiến hành đàm phán để ký thỏa thuận hòa bình, chia sẻ quyền lực với Chính phủ Afghanistan. Nhưng việc thực thi điều khoản này đã bế tắc mất nửa năm. Mặc dù Mỹ đã thực hiện cam kết trả tự do cho hàng loạt tay súng Taliban kể từ tháng 2-2020 nhưng Taliban vẫn không chấp nhận đàm phán.

Nguyên nhân được cho là còn 6 tay súng chủ chốt của Taliban vẫn bị giam giữ do đã sát hại công dân của Mỹ, Pháp và Australia và chính phủ các nước này không chấp nhận trả tự do cho bọn họ. Cuối cùng, các nước cũng đồng ý với điều kiện giam lỏng 6 tay súng này tại Doha, Qatar. Ngày 10-9, 6 tay súng Taliban được đưa sang Doha. 2 ngày sau, đàm phán hòa bình đã được khởi động.

Đối với Nhà Trắng, đàm phán hòa bình Afghanistan cần phải được tiến hành sớm và chóng mang lại kết quả. Một số cố vấn của Tổng thống Trump muốn thấy hai bên ký kết thỏa thuận sơ bộ trước khi bầu cử Tổng thống Mỹ diễn ra vào tháng 11 tới. Đàm phán chấm dứt chiến tranh tại Afghanistan được xem là mấu chốt thành công của chính sách đối ngoại của ông Trump, nó giúp ông tuyên bố thành công trong việc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhất lịch sử của nước Mỹ và giải quyết một trong những thách thức an ninh và đối ngoại khó lường nhất.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?