Khi đồ vật do thám con người

Con người có thể bị theo dõi, do thám bởi bất cứ đồ vật nào do các đồ vật trong tương lai đều kết nối với nhau thông qua cái gọi là "mạng lưới các đồ vật".

Do thám qua mạng Internet đang là "thời thượng" trong giới tình báo thế giới. Hầu như mọi hoạt động của người dùng Internet ngày nay đều bị theo dõi. Trong bối cảnh đó, để khỏi bị theo dõi, người ta chỉ có cách thoát khỏi mạng Internet.

Thế nhưng, trong tương lai không xa, cách này cũng không an toàn, vì con người có thể bị theo dõi, do thám bởi bất cứ đồ vật nào do các đồ vật trong tương lai đều kết nối với nhau thông qua cái gọi là "mạng lưới các đồ vật".

Hiểu một cách đơn giản, mạng lưới các đồ vật (Internet of Things - IoT) hoạt động trên cơ sở kết nối tất cả các đồ vật xung quanh chúng ta. Chúng có thể thu thập và truyền dữ liệu thông qua hệ thống mạng không dây. Mọi thứ xung quanh chúng ta, từ viên gạch lát vỉa hè cho đến khối bê-tông xây tường nhà, đôi giày chúng ta mang hàng ngày, kể cả chiếc bàn chải đánh răng. Chúng sẽ được kết nối với nhau bằng công nghệ mới, truyền dữ liệu qua không khí và lưu trữ trên đám mây.

Với IoT, các vật dụng hàng ngày như vòi tắm cũng có thể kết nối để do thám con người (ảnh trái); ngay cả bàn chải cũng có thể được kết nối và do thám.
Với IoT, các vật dụng hàng ngày như vòi tắm cũng có thể kết nối để do thám con người (ảnh trái); ngay cả bàn chải cũng có thể được kết nối và do thám.

Tiềm năng ứng dụng của IoT đang ngày càng được các cơ quan tình báo Mỹ chú ý. Ngay từ năm 2016, cựu Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (DNI) James Clapper đã tuyên bố rằng các cơ quan tình báo sẽ sử dụng IoT vào việc "nhận diện, do thám, giám sát, định vị, theo dõi chỗ ở và tìm mục tiêu tuyển mộ hay truy cập vào mạng máy tính hoặc thư mục cá nhân". Điều này có nghĩa là các cơ quan tình báo Mỹ là những người tiên phong trong việc cải tiến mô hình tình báo, và chắc chắn họ sẽ cho ra đời một mô hình tình báo mới.

Hiện tại, theo định nghĩa của cộng đồng tình báo, thế giới có 6 mô hình tình báo cơ bản, bao gồm: tình báo tín hiệu (SIGINT), tình báo hình ảnh (IMINT), tình báo đo đạc và ký hiệu (MASINT), tình báo con người thực hiện (HUMINT), tình báo nguồn mở (OSINT) và tình báo địa không gian (GEOINT).

Sự phát minh IoT sẽ tạo ra mô hình tình báo mới: tình báo thời gian (TEMPINT). TEMPINT được mô tả là mô hình tình báo không theo phương pháp hạn hẹp tập trung vào một nguồn tin nhất định, mà là một giải pháp thu thập và phân tích dữ liệu mang tính tổng thể cao. Theo mô hình TEMPINT, hầu hết các cá nhân con người và cấu trúc công trình đều có thể bị theo dõi, và dữ liệu sẽ được thu thập, lưu trữ và phân tích.

Hoạt động của TEMPINT có thể được mô tả như sau: Một kẻ khủng bố có vũ trang đang tấn công những người đi mua hàng trong một siêu thị đông đúc. Hắn bị tiêu diệt chỉ trong vài phút, vì thế không thể thẩm vấn hắn để tìm kẻ tòng phạm, nhưng hắn có để lại dấu vết. Các cơ quan tình báo có thể thu thập được hình ảnh của hắn thông qua các camera ghi hình để xác định hắn đi vào theo ngả  nào. Rồi các cơ quan tình báo cũng có thể xem lại hình ảnh từ các camera an ninh ở bãi đậu xe để xác định chiếc xe của hắn.

Thường thì công tác điều tra hay bị tắc ở điểm này, nhưng trong tương lai, với sự phát triển của IoT, các nhà phân tích tình báo có thể truy ngược thời gian hoạt động của chiếc xe bằng cách sử dụng hệ thống các camera quan sát và thiết bị cảm biến cài đặt trên đường. 

Trong một thế giới hoàn toàn kết nối vào mạng Internet, các nhà phân tích tình báo có thể tua ngược thời gian để nhận dạng tất cả những người mà kẻ khủng bố có thể đã gặp gỡ, và sau đó tua ngược thời gian của những người này để phân tích sinh hoạt của họ. Giải pháp này cho phép chúng ta thử nghiệm các giả thuyết mới trên dữ liệu cũ đã được thu thập và lưu trữ không rõ mục đích. 

Trong quá khứ, các cơ quan tình báo rất kén chọn trong việc thu thập thông tin tình báo bởi khó khăn trong việc thu thập dữ liệu và lưu trữ khối lượng lớn thông tin. Nhưng giờ đây, với sự xuất hiện tràn ngập các thiết bị cảm ứng không dây có kết nối Internet, mỗi thiết bị truyền dữ liệu liên tục, không ngừng, các cơ quan tình báo chỉ cần chọn lựa lấy những dữ liệu thuận tiện, dễ lấy nhất và lưu trữ lại.

Kết quả là các cơ quan tình báo có được một công cụ mạnh: Khi các sự kiện mới xảy ra, các chuyên gia phân tích có thể truy cập trở lại các dữ liệu đã được lưu trữ và tua ngược thời gian để kiểm tra xem các sự kiện này được  hình thành như thế nào. Ý tưởng cao nhất của TEMPINT là thu hình tất cả hoạt động của cả thế giới để có thể phóng to thu nhỏ, cho đứng hình và tua ngược lại toàn bộ quá trình tuỳ ý muốn.

Có hai thách thức đối với việc ứng dụng TEMPINT vào thực tế, và những thách thức này hiện đang được khắc phục từng bước. Thứ nhất là việc lưu trữ dữ liệu. Sử dụng TEMPINT đòi hỏi phải lưu trữ khối lượng lớn dữ liệu để dành xem lại về sau. Theo dự kiến, vào năm 2019, TEMPINT sẽ chứa khoảng 500 zettabyte (ZB) dữ liệu, tức khoảng 500 nghìn tỉ gygabyte (GB). Tuy nhiên, dữ liệu do thám có thể được phân rã thành những thành phần cơ bản nhất như âm thanh, vị trí, hình ảnh chụp ở từng camera quan sát.

Bên cạnh đó, năng lực lưu trữ dữ liệu hiện cũng đang được cải thiện đáng kể và chưa dừng lại. Thách thức thứ hai là việc sàng lọc khối lượng dữ liệu khổng lồ để tìm kiếm thông tin cần tìm. Thách thức này đang được giải quyết bằng việc phát triển nhanh trí tuệ nhân tạo, trong đó các mạng sinh học thần kinh đang có được khả năng nhận diện khuôn mặt, đồ vật và thậm chí định nghĩa được các khái niệm trừu tượng trong các bức tranh và video.

Một số người đặt câu hỏi: Liệu có nên trang bị TEMPINT cho các cơ quan an ninh và các doanh nghiệp thương mại không? Hỏi chỉ bằng thừa, vì trên thực tế các cơ quan, doanh nghiệp này đã có nó ở dạng này hay dạng khác. NSA đang thu thập phần lớn lưu lượng thông tin truyền trên Internet và qua các thiết bị điện tử không dây.

Chính quyền của Tổng thống Barack Obama đã cho phép NSA chia sẻ dữ liệu thu thập được với 16 cơ quan tình báo khác của Mỹ, và TEMPINT đã được sử dụng ở một mức độ hạn chế để phân tích dữ liệu. Khi việc ứng dụng IoT được mở rộng, chính phủ toàn thế giới sẽ sử dụng nó thay cho Internet hiện tại để do thám công dân mình. Khi đó, xã hội loài người không biết sẽ như thế nào?

Nguyên Khang (theo Wired)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.