Khái niệm độc tài kỹ thuật số ở Trung Đông

Trong nhiều năm, các video quảng cáo về robot hình người do công ty kỹ thuật Boston Dynamics của Mỹ tạo ra đã làm dấy lên những đồn đoán và cảnh báo về tiềm năng hình thành một đội quân robot trong tương lai.

Máy bay không người lái đã mang lại một yếu tố đáng lo ngại cho nguy cơ chiến tranh, vì quân đội giờ đây có thể triển khai bom chỉ bằng một nút bấm từ bảng điều khiển máy tính cách xa hàng nghìn dặm. Liệu mặt trận tiếp theo có thể bao gồm các cuộc giao tranh trên mặt đất do các đội quân robot thực hiện hay không?

Quân đội điện tử

Được các quốc gia như Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) kiểm soát, đội quân bot trên mạng xã hội đang chờ sẵn, sẵn sàng tấn công các quan điểm bất đồng chính kiến và truyền bá chủ nghĩa dân tộc. Cho đến nay, các công ty ở Thung lũng Silicon có quyền truy cập chưa từng có vào dữ liệu của các nước vùng Vịnh vẫn thất bại trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công điện tử này.

Khái niệm độc tài kỹ thuật số ở Trung Đông -0
Khái niệm “quân đội điện tử” đang thịnh hành ở Trung Đông.

Theo Marc Owen Jones, tác giả của cuốn “Chủ nghĩa độc tài kỹ thuật số ở Trung Đông: Lừa dối, Thông tin và Mạng xã hội”, trong thập kỷ qua, “chủ nghĩa lạc quan về công nghệ” của Mùa xuân Arab 2011 đã nhanh chóng nhường chỗ cho sự trỗi dậy của chủ nghĩa chuyên chế kỹ thuật số, theo đó các quốc gia vùng Vịnh sử dụng mạng xã hội “như một công cụ đàn áp phản cách mạng”. Sự gia tăng của các tài khoản giả (tài khoản bot) trên Twitter đã mở rộng đáng kể phạm vi tiếp cận của thông tin sai lệch, trong khi các mạng lưới troll để đăng các thông điệp gây tranh cãi được triển khai để đe dọa đối thủ và chi phối các cuộc tranh luận chính trị quan trọng.

Cuộc khủng hoảng thông tin ở vùng Vịnh

Theo Marc Owen Jones, cuộc khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh năm 2017 đánh dấu “bước ngoặt trong thời khắc khủng hoảng thông tin của khu vực, khi các quốc gia tiến hành phong tỏa - Saudi Arabia, UAE, Ai Cập và Bahrain - đã phát động một chiến dịch thông tin sai lệch chưa từng có để biện minh cho chiến dịch chống Qatar của họ. Việc sử dụng các công ty quan hệ công chúng, cùng với tài khoản bot và mạng lưới troll, đã tạo ra nhận thức sai lầm về sự thù địch đối với Doha và các đối tác của họ, trong đó bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ và Tổ chức Anh em Hồi giáo (IS)”.

Trong khi các nhà vận động hành lang Saudi Arabia thành lập một trang web tuyên truyền để quảng bá thông tin chống Qatar, trong đó tô vẽ nền kinh tế của đất nước này dưới góc nhìn tiêu cực, những người lính “điện tử” đã làm việc siêng năng để đảm bảo rằng các từ khóa chỉ trích Qatar trở thành chủ đề thịnh hành.

Cuộc khủng hoảng vùng Vịnh được cho là một chiến dịch lừa dối toàn diện, ban đầu được khơi nguồn bởi một câu chuyện trên hãng thông tấn nhà nước Qatar (QNA), trong đó Tiểu vương Qatar được trích dẫn ca ngợi Hamas, Hezbollah và Iran. Doha cho rằng trang web đã bị tấn công như một cái cớ để biện minh cho việc phong tỏa sau đó.

Marc Owen Jones đã nhấn mạnh sự chuẩn bị và phối hợp đi vào hoạt động trong chiến dịch tin giả này. Ông chỉ ra rằng vài ngày trước khi có tin tức về những bình luận được cho là của Tiểu vương Qatar, từ khóa “Qatar, ông trùm của khủng bố” đã bắt đầu thịnh hành trên mạng xã hội. Jones khẳng định: “Cuộc khủng hoảng vùng Vịnh có lẽ là một trong những ví dụ đầu tiên về một cuộc xung đột chính trị được khởi xướng và duy trì bởi hoạt động mạng và thông tin sai lệch nhiều cấp độ”.

Theo ông, các quốc gia vùng Vịnh đã triển khai quân đội trực tuyến như những người bảo vệ chế độ, từ hàng loạt dòng tweet ca ngợi các lực lượng liên kết với Saudi Arabia trong nỗ lực đánh lạc hướng những lời chỉ trích về các vi phạm ở Yemen, đến các tài khoản bot đăng tải liên tục từ khóa “Jamal Khashoggi” một năm sau cái chết của ông “với nội dung không liên quan nói về việc những người lao động nước ngoài thích làm việc ở Saudi Arabia như thế nào”.

Cuộc chiến chống tin giả

Làm thế nào để chống lại cuộc tấn công này vẫn còn là một câu hỏi mở. Trong khi Twitter định kỳ tạm dừng các bot quảng bá tuyên truyền của Saudi Arabia và UAE, thì những “con ruồi điện tử” (tức các tài khoản mạng xã hội) nhanh chóng hoạt động trở lại. Đồng thời, Saudi Arabia là một nhà đầu tư nổi tiếng ở Thung lũng Silicon, điều làm dấy lên lo ngại về cách họ có thể sử dụng ảnh hưởng này.

Vào năm 2020, Tổ chức Phóng viên không biên giới đã chỉ định "lữ đoàn điện tử" của Saudi Arabia, một mạng lưới các bot ủng hộ chế độ tạo ra hơn 2.500 dòng tweet mỗi ngày, là một trong 20 “kẻ săn mồi” kỹ thuật số hàng đầu thế giới. Riyadh thậm chí đã tìm cách xâm nhập vào trụ sở Twitter, cử gián điệp đến làm việc tại công ty và thu thập thông tin nhạy cảm.

Ngày nay, sự phát triển vượt bậc của trí thông minh nhân tạo (AI) phủ bóng lên tương lai của chủ nghĩa độc tài kỹ thuật số. Marc Owen Jones lưu ý: “Với ít biện pháp bảo vệ đạo đức để ngăn chặn hiện tượng như vậy, chúng ta đang bước vào một giai đoạn mới đáng báo động khi các chế độ và những người cai trị có thể lừa dối nhiều khán giả".

Vụ án khét tiếng về "nhà báo giả mạo" - trong đó trang mạng “The Daily Beast” của Mỹ đã phát hiện một mạng lưới bí ẩn gồm ít nhất 19 nhà phân tích được cho là không ai trong số đó thực sự tồn tại, đã viết hàng chục bài xã luận về Trung Đông trên khoảng 50 hãng truyền thông - làm nổi bật mức độ tiềm năng và phạm vi tiếp cận các chiến dịch lừa dối, cùng với khó khăn trong việc chống lại chúng trong thời đại nguồn tài nguyên báo chí ngày càng thu hẹp.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.