Khắc ghi công ơn người anh hùng

Tượng chân dung cố Bộ trưởng Bộ Công an Bùi Thiện Ngộ, Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu, Anh hùng liệt sĩ Lê Thành Duy vừa được an vị và khánh thành tại Phòng Tưởng niệm thuộc trụ sở CLB Công an hưu trí tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu ((77A, Bà Huyện Thanh Quan, TP Vũng Tàu). Dưới làn khói hương, câu chuyện ngược về quá khứ được lớp lớp thế hệ Công an kể mãi, bất tử như một khúc tráng ca huyền thoại.

Lễ khánh thành ba bức tượng diễn ra vào một ngày ấm cúng, thiêng liêng. Trung tướng Châu Văn Mẫn, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục XDLL CAND, người anh hùng từng chịu nhiều tù đày trong địa ngục trần gian Côn Đảo hiểu hơn hết những gian khổ, hiểm nguy của người chiến sĩ cách mạng ở mảnh đất này trong muôn trùng họng súng của địch. Ở đó, mọi đòn tra tấn khắc nghiệt, mọi nguy khó rình rập như lò lửa tôi rèn cho ý chí của người cộng sản kiên trung, vì nước vì dân quên mình hy sinh cho lý tưởng.

Nhân dịp 72 năm Ngày truyền thống lực lượng CAND Việt Nam, giới trẻ Công an xúc động khi được thế hệ cha anh ôn lại chuyện kể về những người anh hùng.

Cố Thượng tướng Bùi Thiện Ngộ (1929 – 2006), nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an), Giám đốc Công an đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo sinh ra tại Tân Định, Sài Gòn. Ông tham gia cách mạng khi mới 16 tuổi và đứng vào hàng ngũ của Đảng hai năm sau đó với những thành tích nổi bật. Ông đã kinh qua nhiều chức vụ, từ cán bộ cơ sở đến những trọng trách của Đảng và Nhà nước. Sự nghiệp của ông gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của lực lượng CAND Việt Nam.

Sinh thời, cố Bộ trưởng Bùi Thiện Ngộ là người sống giản dị, thanh bạch, làm gì cũng nghĩ đến dân, đến nước. Dù đảm đương nhiều vị trí quan trọng do Đảng và Nhà nước giao phó, nhưng cuộc sống của cố Thượng tướng Bùi Thiện Ngộ hết sức cần kiệm, thậm chí đến mức kham khổ. Ông không cần cảnh vệ, lúc nào cũng chỉ đi xe Lada.

Ai tỏ ý ái ngại, ông từ tốn cắt nghĩa: “Không phải tôi không thích xài đồ xịn, đồ tốt, xe ôtô, máy lạnh Nhật, song dân còn nghèo, nước còn nghèo, thì phải tiết kiệm để xây dựng đất nước chứ. Là cán bộ cấp cao của Đảng, Bộ trưởng đứng đầu một bộ, mình phải gương mẫu, phải hy sinh những lợi ích cá nhân, gia đình thì mới nói, mới làm gương cho anh em được”.

Cán bộ, chiến sĩ Công an dâng hương tại Phòng Tưởng niệm cố Bộ trưởng Bùi Thiện Ngộ, liệt sĩ Võ Thị Sáu, liệt sĩ Lê Thành Duy.
Cán bộ, chiến sĩ Công an dâng hương tại Phòng Tưởng niệm cố Bộ trưởng Bùi Thiện Ngộ, liệt sĩ Võ Thị Sáu, liệt sĩ Lê Thành Duy.

Thế nên, trong lòng cán bộ, chiến sĩ Công an nói riêng và nhân dân nói chung, Thượng tướng Bùi Thiện Ngộ là tấm gương sáng về tinh thần yêu nước, bản lĩnh của người cộng sản, về trí tuệ sắc bén của người lãnh đạo và là mẫu mực về đạo đức cách mạng.

Thời kỳ chống Pháp, lực lượng Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu nổi lên với nhiều tấm gương cách mạng tiêu biểu. Trong đó phải kể đến Anh hùng liệt sĩ Lê Thành Duy, Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu. Liệt sĩ Lê Thành Duy sinh năm 1922 tại thị trấn Bà Rịa, tình Bà Rịa (này là tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu).

Sinh ra trong một gia đình tiểu tư sản trí thức, là con trai ông Lê Thành Long, nguyên “Đốc phủ sứ” của chế độ thuộc địa Nam Kỳ nhưng anh sớm giác ngộ cách mạng. Lê Thành Duy trở thành cái tên tích cực tham gia lực lượng Quốc gia tự vệ cuộc của tỉnh Bà Rịa từ những ngày đầu Cách mạng Tháng Tám 1945. Đây chính là lực lượng tiền thân của Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu sau này. Lòng yêu nước hăng say đã đưa anh trở thành lá cờ đầu của lực lượng, nhanh chóng nắm giữ vị trí chỉ huy trưởng rồi trở thành Đội trưởng Đội trinh sát Quốc vệ đội, Ty Công an tỉnh Bà Rịa.

Cùng đồng đội, Lê Thành Duy đã tiêu diệt nhiều tên Việt gian chỉ điểm gian ác, trấn áp nhiều tổ chức phản động của địch, vận động nhiều tên ra đầu hàng Việt Minh. Năm 1945, anh trực tiếp chỉ huy một bộ phận vũ trang chặn đánh bọn phiến loạn do hai phần tử cơ hội, phản loạn cướp chính quyền là Phan Đình Tân và Trịnh Ngọc Hiền, làm thất bại ý đồ dùng áp lực để lật đổ chính quyền cách mạng còn non trẻ.

Khi đang trên đường đi công tác, ngày 22-5-1946, Lê Thành Duy lọt vào ổ phục kích của giặc Pháp ở Núi Nứa – Bà Trao (nay thuộc xã Long Sơn). Biết đây là nhân vật quan trọng, chúng đưa anh về khám đường Vũng Tàu để tiện dùng đủ mọi cực hình dã man tra tấn hòng moi móc nhiều thông tin cơ mật. Nhưng mặc đòn roi tàn bạo của kẻ thù, Lê Thành Duy không hé răng nửa lời.

Không thể khuất phục được bằng đòn roi, chúng dùng tình máu mủ ruột rà để chiêu dụ người chiến sĩ cách mạng. Địch đưa Lê Thành Duy đi gặp quận trưởng Lê Thành Tường, là họ hàng chú bác với anh. Nhưng quận trưởng chưa kịp nói gì thì anh đã giơ tay ngăn: “Tôi với anh tuy có cùng dòng họ nhưng anh có con đường của anh, tôi có con đường riêng của tôi. Thôi anh đừng nói gì nữa...”.

Bất lực, địch đưa anh ra xử bắn tại Bà Rịa, ngay đầu cầu Long Hương bên bờ sông Dinh vào ngày 28-5-1946. Sự hy sinh anh dũng của Lê Thành Duy đã tác động đặc biệt đến tâm trí quần chúng thành thị, nhất là giới công chức và trí thức, làm tăng thêm lòng căm thù của nhân dân đối với thực dân Pháp, thổi bùng ngọn lửa kháng chiến ở địa phương.

Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu vốn đã trở thành hình tượng nổi tiếng trong thơ ca, nhạc họa, phim ảnh. Sự hy sinh bất khuất của chị mãi được thế hệ đời sau nhắc nhở mỗi khi ai đó có dịp về huyện Đất Đỏ - nơi chị cất tiếng khóc chào đời, hay ghé nghĩa trang Hàng Dương, Côn Đảo – nơi người thiếu nữ yên giấc ngàn thu nghe sóng vỗ đôi bờ.

Thượng tướng Nguyễn Văn Thành, Thứ trưởng Bộ Công an ghi cảm tưởng nhân dịp khánh thành phòng tưởng niệm.
Thượng tướng Nguyễn Văn Thành, Thứ trưởng Bộ Công an ghi cảm tưởng nhân dịp khánh thành phòng tưởng niệm.

Theo gương cha anh, năm 1947, khi mới 14 tuổi, Võ Thị Sáu tham gia Đội trinh sát vũ trang quận Đất Đỏ. Trở thành chiến sĩ trinh sát vũ trang, chị đã đóng giả nhiều vai, từ người dân đi chợ, thợ cấy, thợ gặt... luồn sâu vào vùng địch tạm chiếm từ Đất Đỏ đến Phước Lợi, Phước Hải để trinh sát địa bàn, nắm tình hình địch, kịp thời báo cho cách mạng. Từ khi có chị, Đội trinh sát vũ trang quận và lực lượng cách mạng khác ít bị địch phục kích, tránh nhiều tổn thất thương vong.

Ngày 14-7-1948, tỉnh trưởng Bà Rịa là Lê Thành Tường tổ chức mít tinh kỷ niệm quốc khánh Pháp tại quận Đất Đỏ. Đội Công an xung phong của quận Đất Đỏ nhận lệnh phá rã cuộc mít tinh. Võ Thị Sáu được giao nhiệm vụ đánh táo bạo bất ngờ. Chị mang theo lựu đạn ém vào góc chợ gần sát lễ đài từ lúc nửa đêm, hai tổ Công an xung phong được bố trí chốt chặn gần đó có nhiệm vụ bắn yểm trợ cho chị rút lui và tạo áp lực giải tán cuộc mít tinh.

Khi xe của Lê Thành Tường vừa tới, bọn lính lùa đồng bào vào sân thì chị ném lựu đạn về phía khán đài và hô to “Việt Minh tấn công”. Cuộc mít tinh chưa bắt đầu nhưng đã kết thúc trong hỗn loạn, tỉnh trưởng mất mặt với quan Tây.

Tháng 2-1950, chị lại dùng lựu đạn giết Cả Đay và Cả Suốt – hai tên lính bảo an ác ôn nguy hiểm – giữa ban ngày ngay trước cổng chợ Đất Đỏ và làm bị thương nhiều tên lính khác. Chị bị địch bắt và chịu nhiều nhục hình dã man.

Mới 16 tuổi, nhưng cô gái miền Đất Đỏ đã khiến những tên lính khiếp sợ vì ý chí sắt đá, ngoan cường. Tại phiên tòa đại hình, Võ Thị Sáu dõng dạc: “Yêu nước chống bọn thực dân xâm lược không phải là tội”. Giờ phút cuối cùng của đời mình, chị hát vang những bài ca cách mạng. Và đến khi họng súng quân thù khạc đạn, chị không hề run sợ mà nhìn ngắm bầu trời quê hương, hô vang: “Đả đảo thực dân Pháp! Hồ Chủ tịch muôn năm! Việt Nam muôn năm!”.

Bức tượng Thượng tướng Bùi Thiện Ngộ do Học viện Cảnh sát nhân dân trao tặng. Riêng hai bức của Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu và liệt sĩ Lê Thành Duy do vợ chồng nghệ sĩ điêu khắc Kim Thanh đảm nhiệm chế tác. Nhắc đến vợ chồng nghệ sĩ điêu khắc Kim Thanh, ai cũng biết họ là đôi nghệ sĩ bỏ nhiều thời gian, tâm sức và tiền bạc điêu khắc tượng chân dung nhiều bậc danh nhân, tài hoa kiệt xuất của đất nước ở mọi lĩnh vực, chỉ đơn giản bởi tấm lòng khâm phục, biết ơn.

Tượng liệt sĩ Võ Thị Sáu và Lê Thành Duy từng được nghệ sĩ Kim Thanh nhiều lần thực hiện. Nhưng đến khi nhận lời tạc tượng để trưng bày tại Phòng Tưởng niệm của CLB Công an hưu trí Bà Rịa – Vũng Tàu, dù tuổi đã cao, vợ chồng nghệ sĩ Kim Thanh vẫn cố gắng lặn lội đến tận nhà người thân hai liệt sĩ. Đến để nghe câu chuyện hào hùng về họ, để nhìn ngắm các bức chân dung cộng với sự mô tả tỉ mỉ của người thân. Nhờ vậy, bà mới chắc chắn bức tượng mình tạc sẽ sống động và có hồn.

Dự lễ khánh thành, Thượng tướng Nguyễn Văn Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, lực lượng Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã lập nên nhiều chiến công to lớn trong đánh địch, diệt tề, trừ gian, kiên cường bám đất, bám dân ngay trong vùng địch, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân. Các cán bộ Công an hưu trí tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã xây dựng nên một “địa chỉ đỏ” thiết thực để giáo dục truyền thống, lịch sử cách mạng cho cán bộ chiến sĩ. Đây là một việc làm có ý nghĩa to lớn để thế hệ cán bộ, chiến sĩ trẻ biết trân trọng lịch sử, noi theo tấm gương của những người đi trước để rèn luyện, phấn đấu, góp phần xây dựng lực lượng Công an nhân dân ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Nguyễn Trang

Các tin khác

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên": Hành trình 80 năm qua lăng kính nghệ thuật

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên": Hành trình 80 năm qua lăng kính nghệ thuật

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên" tại Thủ đô Hà Nội diễn ra từ ngày 9 đến 12/7/2026 do Bộ Công an phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026) đã thành công rực rỡ, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng khán giả và du khách Thủ đô.

Mạch nguồn tri ân trong tâm thức người Việt

Mạch nguồn tri ân trong tâm thức người Việt

“Chiến dịch 500 ngày đêm” đưa các liệt sĩ trở về không chỉ là một đề án hành chính hay chỉ tiêu quy tập, mà đó là bản tuyên ngôn bằng hành động của một dân tộc chưa bao giờ quên giá trị của sự hy sinh. Đó là mạch nguồn tri ân bền bỉ, chảy từ quá khứ hào hùng qua hiện tại trách nhiệm và hướng tới tương lai nhân văn. Trong dòng chảy ấy, văn hóa tri ân không chỉ là đạo lý, mà đã trở thành sức mạnh nội sinh, định hình nên cốt cách và bản sắc độc bản của con người Việt Nam.

Trung tá Công an nhập vai “Những người con của nhân dân”

Trung tá Công an nhập vai “Những người con của nhân dân”

Trong dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống CAND (19/8/1945 – 19/8/2025), đông đảo khán giả được thưởng thức những thước phim tài liệu chân thực, xúc động về cố Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn qua hai bộ phim “Người công an cách mạng” và “Những người con của nhân dân”. Nhưng ít ai biết rằng, người vinh dự đảm nhiệm vai Bộ trưởng đầu tiên của ngành Công an là một cán bộ Công an “xịn” nhưng “ngoại đạo” với diễn xuất.

Huyền thoại viết bằng máu của nữ chiến sĩ an ninh

Huyền thoại viết bằng máu của nữ chiến sĩ an ninh

Trong những trang sử vàng của lực lượng An ninh nhân dân 80 năm qua, có những huyền thoại được viết bằng máu và lòng trung kiên. Nữ anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc (tức Trần Thị Lan) là một biểu tượng bất tử như thế. Phía sau chiến công lẫy lừng là câu chuyện bi tráng về lòng quả cảm và khí tiết kiên trung của nữ chiến sĩ anh hùng đất Hưng Yên.

"30 ngày nước rút" của Thượng úy Đỗ Văn Linh

"30 ngày nước rút" của Thượng úy Đỗ Văn Linh

Từ những video chia sẻ kiến thức miễn phí trên mạng xã hội đến cộng đồng học tập với hơn 300.000 người theo dõi, hành trình của Thượng úy Đỗ Văn Linh đã góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho hàng nghìn học sinh trên cả nước.

Khát vọng bình yên từ thao trường rực lửa

Khát vọng bình yên từ thao trường rực lửa

Khi mỗi chiến sĩ CAND mang trong mình khát vọng bình yên của Nhân dân làm mục tiêu chiến đấu, thì thao trường dù có khắc nghiệt đến đâu cũng trở thành mảnh đất tâm hồn xanh tươi, nơi ươm mầm cho những chiến công thầm lặng.

Vị đại tá ở Chiến khu R

Vị đại tá ở Chiến khu R

Trong chuyến công tác đầu tháng 5/2026 tìm tư liệu về truyền thống Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ), tôi có may mắn được gặp Đại tá Nguyễn Phong Giang - nguyên cán bộ Đoàn 180 An ninh vũ trang (viết tắt là Đoàn 180) miền Nam, đơn vị trực tiếp chiến đấu, bảo vệ Trung ương Cục miền Nam.

Nơi suối nguồn Roòng Khoa

Nơi suối nguồn Roòng Khoa

Hòa vào cái oi ả của nắng hè và râm ran tiếng ve, chúng tôi ngược cung đường Đông Bắc trong hành trình về An toàn khu (ATK) Định Hóa, dừng chân ở xóm Roòng Khoa (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên) nơi ra đời của Hội Nhà báo Việt Nam, là suối nguồn lưu giữ dấu ấn quan trọng trong lịch sử Báo chí Cách mạng.

Dấu ấn bản lĩnh thép của người lính cận vệ

Dấu ấn bản lĩnh thép của người lính cận vệ

Tiếng súng chát chúa, tiếng xe gầm rú và khói thuốc súng đặc quánh trong một tình huống nghẹt thở: Yếu nhân bị các nhóm khủng bố tấn công dồn dập bằng cả thiết bị bay không người lái (UAV) lẫn hỏa lực hạng nặng. Giữa lằn ranh sinh tử ấy, những người lính Bộ Tư lệnh cảnh vệ (K01), Bộ Công an đã mưu trí, dũng cảm dùng chính thân mình làm lá chắn, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho mục tiêu.

Mùa thi trong mỗi gia đình

Mùa thi trong mỗi gia đình

Kì thi tốt nghiệp THPT 2026 đang tới gần, cùng với nhiệt độ cao của mùa hè, ở những cổng trường, trong các phòng thi hay trong bữa cơm nhiều gia đình cũng đang nóng lên với sự hồi hộp, lo âu, hy vọng.

Hạnh phúc khi được phục vụ nhân dân

Hạnh phúc khi được phục vụ nhân dân

Nhiệt huyết bền bỉ suốt 2 thập kỷ với nhiều đổi mới phát huy hiệu quả trong thực tiễn, Thượng tá Nguyễn Thành Lâm đã góp phần xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Công an Thủ đô gần dân, trách nhiệm, hạnh phúc khi được phục vụ nhân dân.

Nâng đỡ những cuộc đời lầm lỡ

Nâng đỡ những cuộc đời lầm lỡ

Một ngày tháng 5, chúng tôi có mặt tại Trại giam Xuân Nguyên thuộc Bộ Công an. Cái nắng oi ả càng làm cho không khí làm việc tại trại trở nên “nóng” hơn. Từ Ban Giám thị đến từng cán bộ, chiến sĩ đều đang căng mình, dồn hết tâm sức để chuẩn bị cho đợt đặc xá diễn ra vào ngày 1/6. Giữa guồng quay hối hả ấy, Thượng tá Đàm Thị Hiền, Phó Giám thị phụ trách giáo dục và hồ sơ luôn là người giữ lửa thầm lặng trong hành trình hồi sinh những cuộc đời lầm lỗi.

"Rực lửa" thao trường

"Rực lửa" thao trường

Những ngày cuối tháng 5, Quảng Ninh trở thành "thao trường lớn" của hơn 1.900 cán bộ, chiến sĩ đến từ Công an các đơn vị, địa phương trên cả nước tham gia tranh tài ở các nội dung: bắn súng, chạy vượt vật cản, võ thuật CAND, bóng đá nam 7 người và pickleball.

Nhà văn Phạm Thanh Khương: Buông lưới thả câu lòng nghe sóng hát

Nhà văn Phạm Thanh Khương: Buông lưới thả câu lòng nghe sóng hát

Gần đây, tôi có dịp được đọc nhiều thơ của nhà văn Phạm Thanh Khương (sinh năm 1959) được đưa lại trên trang Facebook của anh. Nhiều lúc, tôi bật cười vì hình ảnh trong bài "Lão Ngư", anh mô tả: "Biển như đời lão/ Bấp bênh sóng gió/ Lưỡi câu dáng lão ngồi". Biểu tượng chiếc lưỡi câu đung đưa, chập chờn hiện lên qua mỗi trang sách của anh mà tôi đọc sau đó. Tôi hỏi vì sao mấy năm nay nhà văn chăm chỉ đi câu cá vậy, anh trả lời: "Đỡ rách việc!"; rồi cười phớ lớ.

Dấu ấn báo chí Công an nhân dân hướng về cơ sở

Dấu ấn báo chí Công an nhân dân hướng về cơ sở

Từ ngày 13 đến 16/5/2026, Cục Truyền thông CAND chủ trì, phối hợp Công an tỉnh Sơn La cùng các đơn vị đồng hành tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, truyền thông trong CAND và chuỗi chương trình báo chí, truyền thông CAND hướng về cơ sở.

Dấu ấn cảnh sát hình sự ở miền quê quan họ

Dấu ấn cảnh sát hình sự ở miền quê quan họ

18/4, đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống lực lượng Cảnh sát hình sự, cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã vinh dự được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước ghi nhận những đóng góp xuất sắc của lực lượng Cảnh sát hình sự Bắc Ninh trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ sự bình yên cho nhân dân.

Trường ca về một người anh hùng

Trường ca về một người anh hùng

“Mặt trời nồng ấm trong tim” (NXB Hội Nhà văn 2026) là trường ca mới nhất của Châu La Việt. Bối cảnh tác phẩm là không gian thời kháng chiến chống xâm lược cực kỳ ác liệt, trải dài từ miền Bắc đến miền Đông Nam Bộ, từ Trường Sơn đến Tây Ninh.

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn: Bí thư Đoàn 9X với ước mơ xanh

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn: Bí thư Đoàn 9X với ước mơ xanh

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn hiện là Bí thư Đoàn trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân (CSND) II. Từ ước mơ ban đầu của năm 18 tuổi cho đến hành trình hơn 10 năm phấn đấu trong màu áo xanh, ở thời điểm nào, chiến sĩ trẻ này cũng luôn tâm niệm mang đến hình ảnh người Công an không chỉ tận tụy với nghề và còn phải tử tế với đời.