Kẻ tình nghi ám sát nhà văn Georgy Markov

Ngày 11/9/1978, tại trung tâm thủ đô London của nước Anh, đã xảy ra một trong những vụ giết người bí ẩn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Nhà văn kiêm nhà báo Bulgaria Georgy Markov, đã qua đời sau khi "tình cờ" bị một chiếc ô đâm vào chân. Các nhà điều tra, chính trị gia và nhà báo đã đưa ra nhiều giả thuyết về vụ ám sát này. Nhưng không hiểu sao cho đến nay nghi can chính vẫn thoát lệnh truy nã.

Gần đây, nhà báo Thụy Điển Ulrik Scotte đã thực hiện bộ phim tài liệu "Vụ giết người bằng ô - câu chuyện về điệp viên Piccadilly", hé lộ nhiều tình tiết mới về điệp viên này.

Georgy Markov là nhà văn và nhà báo Bulgaria nổi tiếng, hội viên Hội Nhà văn Bulgaria. Một thời gian, Georgy Markov bắt đầu phê phán gay gắt chính phủ Bulgaria. Trước “Mùa xuân Praha” năm 1968, các nhà chức trách làm ngơ về điều đó, nhưng ngay sau các sự kiện bi thảm ở Bulgaria, họ bắt đầu đối xử nghiêm khắc hơn với các nhà văn, nhà báo hoạt động chính trị. Năm 1969, một vở kịch mới của Georgy Markov không được dàn dựng vì lý do kiểm duyệt. Bị xúc phạm, nhà văn chạy ra nước ngoài, đầu tiên ông đến Ý, sau đó là Vương quốc Anh và vào làm việc tại đài BBC.

phát hiện 1.jpg -0
Nhà văn Georgy Markov.

Ở Bulgaria, Georgy Markov bị khai trừ khỏi Hội Nhà văn, đồng thời sách của ông bị thu hồi khỏi các thư viện. Tuy nhiên, một thời gian dài, chính quyền không đụng đến ông.

Ngày 7 tháng 9 năm 1978, tại London, trong lúc chờ xe buýt ở ga Waterloo, Georgy Markov cảm thấy có một mũi nhọn đâm vào bắp đùi. Vì đau và bất ngờ, nhà văn quay lại thì thấy một người đàn ông đang nhặt chiếc ô dưới đất lên. Kẻ lạ mặt xin lỗi đã vô tình làm ông đau, rồi biến mất vào đám đông. Đêm hôm đó, thân nhiệt của Georgy Markov lên tới 40 độ và ông bắt đầu nôn dữ dội. Lúc đầu, mọi người nghĩ ông bị cúm. Tuy nhiên, ngày hôm sau, sức khỏe của bệnh nhân xấu đi rõ rệt - sau bữa trưa, Georgy Markov hầu như không nói được, và đến tối thì phải nhập viện. Nhưng các bác sĩ không cứu được ông: Georgy Markov qua đời tại bệnh viện ngày 11 tháng 9 năm 1978, hưởng dương 49 tuổi.

Công tác khám nghiệm tử thi sau đó đưa ra kết luận rằng Georgy Markov tử vong do bị đầu độc bởi chất ricin tẩm trên một vật nhỏ như đầu kim găm vào bắp đùi. Nhiều nước trên thế giới đã tiến hành điều tra về cái chết của Georgy Markov, nhưng không mang lại kết quả cụ thể. Phần lớn các giả thuyết đều cho rằng cái chết của ông liên quan tới hoạt động của Ủy ban An ninh quốc gia (KGB) Bulgaria, thậm chí theo một giả thuyết, ông bị KGB Liên Xô đầu độc. Chẳng hạn, vào đầu những năm 1990, tướng KGB hồi hưu Oleg Kalugin tuyên bố rằng KGB tham gia vào việc chuẩn bị vụ ám sát Georgy Markov năm 1978. Còn Oleg Gordyevsky, một sĩ quan KGB trốn sang phương Tây, tuyên bố rằng Cục An ninh đối ngoại Liên Xô đã tham gia tích cực vào việc tổ chức vụ sát hại Georgy Markov và thậm chí còn cung cấp chất độc ricin cho các đồng nghiệp Bulgaria.

Các nhà điều tra của Vương quốc Anh cũng rất nỗ lực trong việc tìm kiếm kẻ sát nhân. Cả trước đây lẫn hiện nay, nghi can chính là Francesco Gullino, công dân Đan Mạch làm nghề bán đồ cổ. Gullino đã bị các nhà điều tra thẩm vấn nhiều lần, nhưng họ không thể chứng minh được sự can dự của y vào vụ sát hại Georgy Markov. Cuộc điều tra  diễn ra suốt hơn 35 năm, nhưng cuối cùng đã được khép lại do không đủ  chứng cứ. Lúc bấy giờ, không ai biết Francesco Gullino là kẻ sống “hai mang”, thậm chí “ba mang”.

phát hiện 4.jpg -0
Nhà báo kiêm nhà điều tra Bulgaria Hristo Hristov.

Điệp viên kiêm sát thủ?

Thông tin về nghi can chính trong vụ án "Chiếc ô Bulgaria" được dư luận biết đến rộng rãi  nhờ nhà báo kiêm nhà điều tra Bulgaria Hristo Hristov. Năm 2007, ông đệ đơn kiện lên tòa án Bulgaria và phát hiện ra các tài liệu mật của các cơ quan mật vụ liên quan đến Francesco Gullino. Nhờ ông và cuộc điều tra của nhật báo Bulgaria “Dnevnik”, công chúng biết rằng Francesco Gullino sinh ra ở thị xã Bra của Ý và đã từng là điệp viên của KGB Bulgaria trong một thời gian dài. Cách đây không lâu, nhà báo Đan Mạch Ulrik Skotte bắt đầu quan tâm đến cuộc đời của kẻ bị cáo buộc đã sát hại nhà văn Bulgaria. Ông đã thực hiện bộ phim tài liệu "Vụ giết người bằng ô - câu chuyện về điệp viên Piccadilly", trong đó ông tiết lộ những tình tiết đáng kinh ngạc về cuộc đời của Francesco Gullino. Hóa ra, y còn là một tên phát xít đã nhiều lần bị tình nghi giết người, một kẻ cuồng dâm và lừa đảo.

Francesco Gullino được tuyển dụng ngay sau khi bị bắt ở Bulgaria vào năm 1970 với tội danh buôn lậu và buôn bán trái phép ôtô đã qua sử dụng. Kho lưu trữ của Ủy ban Xác định sự thật Bulgaria ở Sofia còn lưu giữ lời thề trung thành với KGB Bulgaria, do Francesco Gullino ký vào năm 1971. Được đào tạo thành một điệp viên với biệt danh Piccadilly”, Francesco Gullino đến định cư ở Copenhagen, bắt đầu xây dựng các mối quan hệ hữu ích. Năm 1978, các quan chức tình báo cao cấp của Bulgaria đã tổ chức một bữa tiệc lớn để chiêu đãi y. Sau đó, Francesco Gullino lên đường tới London  thực hiện nhiệm vụ đặc biệt. Chẳng bao lâu, thông tin về vụ đầu độc bí ẩn nhà văn Bulgaria đã bay khắp thế giới. Tuy nhiên, ngay cả lúc bấy giờ cũng như về sau, không ai có thể xác nhận hay bác bỏ việc Francesco Gullino tham gia vào vụ giết người, vì ở Bulgaria, tất cả các tài liệu từ hồ sơ “Piccadilly” liên quan đến thời kỳ này đã bị tiêu hủy vào năm 1990. Người ta chỉ biết rằng ngay sau khi Georgy Markov bị sát hại, Francesco Gullino đã nhận được hai huy chương và 30.000 USD.

phát hiện 2.jpg -0
Francesco Gullino trong cuộc phỏng vấn của nhà báo Đan Mạch Ulrik Scott mùa hè năm 2021.

Tên phát xít kiên định

Trong bộ phim của mình, Ulrik Scotte đề cập tới nhiều tình tiết mà các cơ quan tình báo của Bulgaria đương thời bỏ qua -  suốt đời mình, Francesco Gullino là một tên phát xít kiên định. Nhà báo Đan Mạch hiện vẫn giữ trong tủ của mình cuốn hồi ký "Cuộc chiến đấu của tôi” của Hitler và cuốn lịch in ảnh Mussolini của Francesco Gullino. Ngoài quan điểm chính trị cực hữu, Ulrik Scotte còn lưu ý đến khuynh hướng tình dục của Francesco Gullino. Hồi nhỏ, y sống mấy năm ở Ý với một bà bác của mình, vốn là chủ nhà thổ. Chắc chắn điều này đã để lại dấu ấn trong sở thích của y, và do đó, suốt đời y tìm kiếm quan hệ với gái điếm. Với một số gái điếm y đòi trùm kín cờ của

Đức Quốc xã khi quan hệ tình dục hoặc tạo dáng trong đồng phục phát xít. Francesco Gullino thuê một studio và một nữ thư ký để chụp ảnh khiêu dâm. Y đóng giả là một nhiếp ảnh gia ăn khách và nhà quản lý người mẫu, đòi phụ nữ làm mẫu cho y chụp ảnh khiêu dâm hoặc quan hệ tình dục để đổi lấy công việc người mẫu. Một nhóm phóng viên truyền hình Đan Mạch đã phát hiện được hơn một trăm bức ảnh như vậy. Nhà làm phim nói rằng sở thích tình dục là "cuộc sống thứ ba" của y, bổ sung cho vai nhà buôn bán đồ cổ và điệp viên bí mật.

Quan hệ đặc biệt của Francesco Gullino với gái điếm - đề tài này lần đầu tiên được Ulrik Scotte đưa vào phim - biến y trở thành nghi can trong một vụ án giết người khác. Ở đây chúng ta đang nói về cái chết của cô gái điếm Hanna Wit ở Copenhagen vào đêm giao thừa năm 1989. Ở mặt sau bức ảnh của cô được tìm thấy trên chiếc bàn đặt cạnh giường ngủ, người ta đọc được dòng chữ: "Cưỡi trên lưng Gullino". Khi bị cảnh sát thẩm vấn, Francesco Gullino khai rằng vào thời điểm xảy ra vụ án, y đang dự một bữa tiệc. Theo biên bản, điều này hình như được những vị khách do hắn ta nêu tên xác nhận. Tuy nhiên, trong quá trình quay bộ phim tài liệu, tất cả các nhân chứng đều nói trước máy quay rằng họ không tham dự bữa tiệc với Francesco Gullino và họ chưa bao giờ bị cảnh sát thẩm vấn. Cảnh sát Đan Mạch chưa xác định được tình trạng ngoại phạm có thực sự là giả không, cũng như nó được ai tạo ra và vì sao.

phát hiện 3.jpg -0
Nhà báo Thụy Điển Ulrik Skotte.

Thủ thuật và mánh khóe

Tháng 2 năm 1993, Francesco Gullino buộc phải trả lời chất vấn của các đại diện Cục An ninh và tình báo Đan Mạch. Vào thời điểm đó, các nhà điều tra đã nhận được từ Bulgaria các tài liệu được lưu giữ trong hồ sơ “Piccadilly” và thẩm vấn Francesco Gullino về vụ đầu độc Georgy Markov ở London. Tuy nhiên, y dùng mánh khóe trốn tránh câu trả lời, đặt câu hỏi phản bác hoặc ngoan cố im lặng. Nhiều khả năng, y đã học được những thủ thuật này trong quá trình đào tạo điệp viên vào những năm 1970. Y gọi hồ sơ điệp viên “Piccadilly” là giả mạo và từ chối giải thích nguồn gốc của những hộ chiếu giả có ảnh của y trong đó. Y thừa nhận đã ở London năm 1978, nhưng khẳng định rằng y không biết và không giết Georgy Markov.

Cùng năm, các nhà điều tra Đan Mạch quyết định đình chỉ điều tra Francesco Gullino, vì không thể chứng minh sự liên quan của y trong vụ sát hại nhà văn Bulgaria. Đồng thời, không hiểu vì sao công dân Đan Mạch 20 năm làm gián điệp không bị truy tố vì tội phản quốc, mặc dù có những lời buộc tội và nhiều bằng chứng chống lại y.

Các cơ quan mật vụ Đan Mạch giấu điều gì?

Tuy nhiên, theo nhà báo Ulrik Scotte, còn quá sớm để đặt dấu chấm hết cho vụ án này. Một số thông tin mà ông nắm được chứng minh rằng Francesco Gullino có thể đã chuyển những tin tức quan trọng cho Cục An ninh và tình báo Đan Mạch. Theo nhà báo, có lẽ, chính vì vậy mà ngay sau cuộc thẩm vấn, Francesco Gullino đã dễ dàng chuyển đến Áo và thậm chí nhận lương hưu của mình ở đó thông qua lãnh sự quán.

Bộ phim tài liệu về Francesco Gullino dựa trên cuộc trả lời phỏng của y do Ulrik Scotte thực hiện vào mùa hè năm 2021 ở Áo, và những bức ảnh, sổ ghi chép và các tài liệu khác mà Francesco Gullino dường như tự tay trao cho Franco Invernizzi, người bạn kiêm nhà báo của y sau các cuộc thẩm vấn năm 1993. Franco Invernizzi muốn Ulrik Scotte làm một bộ phim về ông ta và "câu chuyện có thật về vụ sát hại Markov". Nhưng làm sao tìm được con người thật của Francesco Gullino giữa những câu chuyện nửa hư nửa thực, giả thuyết, điều bịa đặt và dối trá tích tụ lại qua nhiều thập kỷ? Francesco Gullino, như Ulrik Scotte kết luận, là một con kỳ nhông đích thực. Và, do đó, là một điệp viên mật bẩm sinh. Y chết một mình tại nhà riêng vào mùa hè năm 2021.

Trần Hậu (Tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.