Kẻ tình nghi ám sát nhà văn Georgy Markov

Ngày 11/9/1978, tại trung tâm thủ đô London của nước Anh, đã xảy ra một trong những vụ giết người bí ẩn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Nhà văn kiêm nhà báo Bulgaria Georgy Markov, đã qua đời sau khi "tình cờ" bị một chiếc ô đâm vào chân. Các nhà điều tra, chính trị gia và nhà báo đã đưa ra nhiều giả thuyết về vụ ám sát này. Nhưng không hiểu sao cho đến nay nghi can chính vẫn thoát lệnh truy nã.

Gần đây, nhà báo Thụy Điển Ulrik Scotte đã thực hiện bộ phim tài liệu "Vụ giết người bằng ô - câu chuyện về điệp viên Piccadilly", hé lộ nhiều tình tiết mới về điệp viên này.

Georgy Markov là nhà văn và nhà báo Bulgaria nổi tiếng, hội viên Hội Nhà văn Bulgaria. Một thời gian, Georgy Markov bắt đầu phê phán gay gắt chính phủ Bulgaria. Trước “Mùa xuân Praha” năm 1968, các nhà chức trách làm ngơ về điều đó, nhưng ngay sau các sự kiện bi thảm ở Bulgaria, họ bắt đầu đối xử nghiêm khắc hơn với các nhà văn, nhà báo hoạt động chính trị. Năm 1969, một vở kịch mới của Georgy Markov không được dàn dựng vì lý do kiểm duyệt. Bị xúc phạm, nhà văn chạy ra nước ngoài, đầu tiên ông đến Ý, sau đó là Vương quốc Anh và vào làm việc tại đài BBC.

phát hiện 1.jpg -0
Nhà văn Georgy Markov.

Ở Bulgaria, Georgy Markov bị khai trừ khỏi Hội Nhà văn, đồng thời sách của ông bị thu hồi khỏi các thư viện. Tuy nhiên, một thời gian dài, chính quyền không đụng đến ông.

Ngày 7 tháng 9 năm 1978, tại London, trong lúc chờ xe buýt ở ga Waterloo, Georgy Markov cảm thấy có một mũi nhọn đâm vào bắp đùi. Vì đau và bất ngờ, nhà văn quay lại thì thấy một người đàn ông đang nhặt chiếc ô dưới đất lên. Kẻ lạ mặt xin lỗi đã vô tình làm ông đau, rồi biến mất vào đám đông. Đêm hôm đó, thân nhiệt của Georgy Markov lên tới 40 độ và ông bắt đầu nôn dữ dội. Lúc đầu, mọi người nghĩ ông bị cúm. Tuy nhiên, ngày hôm sau, sức khỏe của bệnh nhân xấu đi rõ rệt - sau bữa trưa, Georgy Markov hầu như không nói được, và đến tối thì phải nhập viện. Nhưng các bác sĩ không cứu được ông: Georgy Markov qua đời tại bệnh viện ngày 11 tháng 9 năm 1978, hưởng dương 49 tuổi.

Công tác khám nghiệm tử thi sau đó đưa ra kết luận rằng Georgy Markov tử vong do bị đầu độc bởi chất ricin tẩm trên một vật nhỏ như đầu kim găm vào bắp đùi. Nhiều nước trên thế giới đã tiến hành điều tra về cái chết của Georgy Markov, nhưng không mang lại kết quả cụ thể. Phần lớn các giả thuyết đều cho rằng cái chết của ông liên quan tới hoạt động của Ủy ban An ninh quốc gia (KGB) Bulgaria, thậm chí theo một giả thuyết, ông bị KGB Liên Xô đầu độc. Chẳng hạn, vào đầu những năm 1990, tướng KGB hồi hưu Oleg Kalugin tuyên bố rằng KGB tham gia vào việc chuẩn bị vụ ám sát Georgy Markov năm 1978. Còn Oleg Gordyevsky, một sĩ quan KGB trốn sang phương Tây, tuyên bố rằng Cục An ninh đối ngoại Liên Xô đã tham gia tích cực vào việc tổ chức vụ sát hại Georgy Markov và thậm chí còn cung cấp chất độc ricin cho các đồng nghiệp Bulgaria.

Các nhà điều tra của Vương quốc Anh cũng rất nỗ lực trong việc tìm kiếm kẻ sát nhân. Cả trước đây lẫn hiện nay, nghi can chính là Francesco Gullino, công dân Đan Mạch làm nghề bán đồ cổ. Gullino đã bị các nhà điều tra thẩm vấn nhiều lần, nhưng họ không thể chứng minh được sự can dự của y vào vụ sát hại Georgy Markov. Cuộc điều tra  diễn ra suốt hơn 35 năm, nhưng cuối cùng đã được khép lại do không đủ  chứng cứ. Lúc bấy giờ, không ai biết Francesco Gullino là kẻ sống “hai mang”, thậm chí “ba mang”.

phát hiện 4.jpg -0
Nhà báo kiêm nhà điều tra Bulgaria Hristo Hristov.

Điệp viên kiêm sát thủ?

Thông tin về nghi can chính trong vụ án "Chiếc ô Bulgaria" được dư luận biết đến rộng rãi  nhờ nhà báo kiêm nhà điều tra Bulgaria Hristo Hristov. Năm 2007, ông đệ đơn kiện lên tòa án Bulgaria và phát hiện ra các tài liệu mật của các cơ quan mật vụ liên quan đến Francesco Gullino. Nhờ ông và cuộc điều tra của nhật báo Bulgaria “Dnevnik”, công chúng biết rằng Francesco Gullino sinh ra ở thị xã Bra của Ý và đã từng là điệp viên của KGB Bulgaria trong một thời gian dài. Cách đây không lâu, nhà báo Đan Mạch Ulrik Skotte bắt đầu quan tâm đến cuộc đời của kẻ bị cáo buộc đã sát hại nhà văn Bulgaria. Ông đã thực hiện bộ phim tài liệu "Vụ giết người bằng ô - câu chuyện về điệp viên Piccadilly", trong đó ông tiết lộ những tình tiết đáng kinh ngạc về cuộc đời của Francesco Gullino. Hóa ra, y còn là một tên phát xít đã nhiều lần bị tình nghi giết người, một kẻ cuồng dâm và lừa đảo.

Francesco Gullino được tuyển dụng ngay sau khi bị bắt ở Bulgaria vào năm 1970 với tội danh buôn lậu và buôn bán trái phép ôtô đã qua sử dụng. Kho lưu trữ của Ủy ban Xác định sự thật Bulgaria ở Sofia còn lưu giữ lời thề trung thành với KGB Bulgaria, do Francesco Gullino ký vào năm 1971. Được đào tạo thành một điệp viên với biệt danh Piccadilly”, Francesco Gullino đến định cư ở Copenhagen, bắt đầu xây dựng các mối quan hệ hữu ích. Năm 1978, các quan chức tình báo cao cấp của Bulgaria đã tổ chức một bữa tiệc lớn để chiêu đãi y. Sau đó, Francesco Gullino lên đường tới London  thực hiện nhiệm vụ đặc biệt. Chẳng bao lâu, thông tin về vụ đầu độc bí ẩn nhà văn Bulgaria đã bay khắp thế giới. Tuy nhiên, ngay cả lúc bấy giờ cũng như về sau, không ai có thể xác nhận hay bác bỏ việc Francesco Gullino tham gia vào vụ giết người, vì ở Bulgaria, tất cả các tài liệu từ hồ sơ “Piccadilly” liên quan đến thời kỳ này đã bị tiêu hủy vào năm 1990. Người ta chỉ biết rằng ngay sau khi Georgy Markov bị sát hại, Francesco Gullino đã nhận được hai huy chương và 30.000 USD.

phát hiện 2.jpg -0
Francesco Gullino trong cuộc phỏng vấn của nhà báo Đan Mạch Ulrik Scott mùa hè năm 2021.

Tên phát xít kiên định

Trong bộ phim của mình, Ulrik Scotte đề cập tới nhiều tình tiết mà các cơ quan tình báo của Bulgaria đương thời bỏ qua -  suốt đời mình, Francesco Gullino là một tên phát xít kiên định. Nhà báo Đan Mạch hiện vẫn giữ trong tủ của mình cuốn hồi ký "Cuộc chiến đấu của tôi” của Hitler và cuốn lịch in ảnh Mussolini của Francesco Gullino. Ngoài quan điểm chính trị cực hữu, Ulrik Scotte còn lưu ý đến khuynh hướng tình dục của Francesco Gullino. Hồi nhỏ, y sống mấy năm ở Ý với một bà bác của mình, vốn là chủ nhà thổ. Chắc chắn điều này đã để lại dấu ấn trong sở thích của y, và do đó, suốt đời y tìm kiếm quan hệ với gái điếm. Với một số gái điếm y đòi trùm kín cờ của

Đức Quốc xã khi quan hệ tình dục hoặc tạo dáng trong đồng phục phát xít. Francesco Gullino thuê một studio và một nữ thư ký để chụp ảnh khiêu dâm. Y đóng giả là một nhiếp ảnh gia ăn khách và nhà quản lý người mẫu, đòi phụ nữ làm mẫu cho y chụp ảnh khiêu dâm hoặc quan hệ tình dục để đổi lấy công việc người mẫu. Một nhóm phóng viên truyền hình Đan Mạch đã phát hiện được hơn một trăm bức ảnh như vậy. Nhà làm phim nói rằng sở thích tình dục là "cuộc sống thứ ba" của y, bổ sung cho vai nhà buôn bán đồ cổ và điệp viên bí mật.

Quan hệ đặc biệt của Francesco Gullino với gái điếm - đề tài này lần đầu tiên được Ulrik Scotte đưa vào phim - biến y trở thành nghi can trong một vụ án giết người khác. Ở đây chúng ta đang nói về cái chết của cô gái điếm Hanna Wit ở Copenhagen vào đêm giao thừa năm 1989. Ở mặt sau bức ảnh của cô được tìm thấy trên chiếc bàn đặt cạnh giường ngủ, người ta đọc được dòng chữ: "Cưỡi trên lưng Gullino". Khi bị cảnh sát thẩm vấn, Francesco Gullino khai rằng vào thời điểm xảy ra vụ án, y đang dự một bữa tiệc. Theo biên bản, điều này hình như được những vị khách do hắn ta nêu tên xác nhận. Tuy nhiên, trong quá trình quay bộ phim tài liệu, tất cả các nhân chứng đều nói trước máy quay rằng họ không tham dự bữa tiệc với Francesco Gullino và họ chưa bao giờ bị cảnh sát thẩm vấn. Cảnh sát Đan Mạch chưa xác định được tình trạng ngoại phạm có thực sự là giả không, cũng như nó được ai tạo ra và vì sao.

phát hiện 3.jpg -0
Nhà báo Thụy Điển Ulrik Skotte.

Thủ thuật và mánh khóe

Tháng 2 năm 1993, Francesco Gullino buộc phải trả lời chất vấn của các đại diện Cục An ninh và tình báo Đan Mạch. Vào thời điểm đó, các nhà điều tra đã nhận được từ Bulgaria các tài liệu được lưu giữ trong hồ sơ “Piccadilly” và thẩm vấn Francesco Gullino về vụ đầu độc Georgy Markov ở London. Tuy nhiên, y dùng mánh khóe trốn tránh câu trả lời, đặt câu hỏi phản bác hoặc ngoan cố im lặng. Nhiều khả năng, y đã học được những thủ thuật này trong quá trình đào tạo điệp viên vào những năm 1970. Y gọi hồ sơ điệp viên “Piccadilly” là giả mạo và từ chối giải thích nguồn gốc của những hộ chiếu giả có ảnh của y trong đó. Y thừa nhận đã ở London năm 1978, nhưng khẳng định rằng y không biết và không giết Georgy Markov.

Cùng năm, các nhà điều tra Đan Mạch quyết định đình chỉ điều tra Francesco Gullino, vì không thể chứng minh sự liên quan của y trong vụ sát hại nhà văn Bulgaria. Đồng thời, không hiểu vì sao công dân Đan Mạch 20 năm làm gián điệp không bị truy tố vì tội phản quốc, mặc dù có những lời buộc tội và nhiều bằng chứng chống lại y.

Các cơ quan mật vụ Đan Mạch giấu điều gì?

Tuy nhiên, theo nhà báo Ulrik Scotte, còn quá sớm để đặt dấu chấm hết cho vụ án này. Một số thông tin mà ông nắm được chứng minh rằng Francesco Gullino có thể đã chuyển những tin tức quan trọng cho Cục An ninh và tình báo Đan Mạch. Theo nhà báo, có lẽ, chính vì vậy mà ngay sau cuộc thẩm vấn, Francesco Gullino đã dễ dàng chuyển đến Áo và thậm chí nhận lương hưu của mình ở đó thông qua lãnh sự quán.

Bộ phim tài liệu về Francesco Gullino dựa trên cuộc trả lời phỏng của y do Ulrik Scotte thực hiện vào mùa hè năm 2021 ở Áo, và những bức ảnh, sổ ghi chép và các tài liệu khác mà Francesco Gullino dường như tự tay trao cho Franco Invernizzi, người bạn kiêm nhà báo của y sau các cuộc thẩm vấn năm 1993. Franco Invernizzi muốn Ulrik Scotte làm một bộ phim về ông ta và "câu chuyện có thật về vụ sát hại Markov". Nhưng làm sao tìm được con người thật của Francesco Gullino giữa những câu chuyện nửa hư nửa thực, giả thuyết, điều bịa đặt và dối trá tích tụ lại qua nhiều thập kỷ? Francesco Gullino, như Ulrik Scotte kết luận, là một con kỳ nhông đích thực. Và, do đó, là một điệp viên mật bẩm sinh. Y chết một mình tại nhà riêng vào mùa hè năm 2021.

Trần Hậu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.