Iran được “cởi trói” sau quyết định của Liên Hiệp Quốc?

Liên Hiệp Quốc (LHQ) đã phủ quyết nghị quyết của Mỹ nhằm kéo dài vô thời hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran ngày 14-8. Đây là một “tin vui” đối với Iran và ngay lập tức, nước này đã tuyên bố tăng cường hợp tác quân sự, đặc biệt với Nga và cho biết sẽ hướng tới một “cấp độ mới” trong tương lai gần.

Hướng tới một “cấp độ mới”

Ngày 22-8, Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali tuyên bố hợp tác quân sự giữa Nga-Iran đang tăng nhanh “từng ngày” và sẽ đạt tới một cấp độ mới. Bộ trưởng Quốc phòng Iran Amir Hatami đã tới Moscow. Ông có cuộc gặp quan trọng với các quan chức quân đội cấp cao của Nga, bao gồm cả Bộ trưởng Quốc phòng. Đại sứ Iran nhấn mạnh, bằng cách bỏ phiếu chống lại nghị quyết do Mỹ đề xuất nhằm gia hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran, Nga đã cho thấy nước này phản đối “các hành động bất hợp pháp và những cố gắng vô căn cứ của Mỹ”.

Nhà ngoại giao Iran cũng khẳng định “hợp tác giữa Iran và Nga liên quan tới các vấn đề quân sự và quốc phòng đang tăng nhanh từng ngày. Một chương mới trong hợp tác giữa Iran và Nga trong lĩnh vực kỹ thuật quân sự đang mở ra”.

Bộ trưởng Quốc phòng Iran thăm Moscow.
Bộ trưởng Quốc phòng Iran thăm Moscow.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Moscow, Bộ trưởng Amir Hatami, đã đến dự Diễn đàn Quân sự quốc tế Army 2020. Ông Hatami đã nói về kế hoạch đánh bại “chủ nghĩa khủng bố hàng không” của Mỹ cũng như các loại vũ khí của Iran và Tehran đang chuẩn bị xuất khẩu cho những nước nào vào tháng 11 tới. Ông Hatami cũng cho biết những đổi mới quân sự nào sẽ khiến Israel và Mỹ phải lo sợ cũng như lý do tại sao một số nước lại e ngại trước những kế hoạch mới trong hợp tác kỹ thuật-quân sự của Liên bang Nga và Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Theo ông Hatami, hợp tác quân sự giữa Iran và Nga đang bị đe dọa bởi một số quốc gia. Hợp tác quân sự-công nghiệp hai nước đã phải đối mặt với hàng loạt trở ngại gắn với các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ. Tuy nhiên, Iran không thụ động và tiếp tục phát triển lực lượng vũ trang của họ. Cụ thể, sau khi Nga ngừng cung cấp các hệ thống phòng không S-300, Iran đã tập trung vào việc chủ động phát triển các phương tiện phòng không và hiện giờ, Iran có những hệ thống chắc chắn, đáng tin cậy, đủ khả năng triệt hạ mục tiêu ở các cấp độ thấp, trung bình và cao.

Iran sản xuất được hầu hết vũ khí cần thiết dành cho tất cả các binh chủng và loại hình của lực lượng vũ trang nước này. Một số loại vũ khí bị xử phạt trong thời hạn 5 năm tương ứng với Nghị quyết 2231 của HĐBA. Điều đó có nghĩa là để bán được vũ khí, Iran phải được HĐBA cấp phép. Tuy nhiên, vốn biết quá rõ lập trường thù địch của Mỹ nên Iran không đề nghị cấp phép này mà tìm cách xuất khẩu những sản phẩm khác.

Ông Hatami cho rằng, chính sách của lực lượng vũ trang Iran về vũ khí có hướng tự cung tự cấp và nội địa hóa các vũ khí hiện đại nhưng như thế không có nghĩa là nước này có thể đáp ứng 100% toàn bộ nhu cầu vũ khí của họ. Tuy nhiên, khác với nhiều nước trong khu vực, Iran không định biến cả nước thành kho vũ khí.

Trong kế hoạch 4 năm gần nhất của Bộ Quốc phòng Iran, ưu tiên là nâng cao khả năng phòng thủ chiến lược. Năm ngoái, Iran đã có thành quả sáng giá về chế tạo tên lửa. Đó là chế tạo tên lửa đạn đạo nhiên liệu rắn với sức mạnh chiến thuật cao, chế tạo tên lửa hành trình hải quân với tầm bắn trên 1.000 km. Lĩnh vực chế tạo thiết bị phòng không vẫn đang phát triển không ngừng.

Iran đã thành công trong việc chủ động phát triển hệ thống bảo vệ chống tên lửa hành trình và hệ thống phòng không cơ động cũng như tới đây sẽ sớm giới thiệu những sản phẩm mới về thiết bị phòng không trên tàu ngầm. Iran cũng đạt thành tựu trong việc phát triển tên lửa chống tăng. Nước này đã thu xếp ổn thỏa chu trình sản xuất trong nước những thiết bị kỹ thuật và xe tăng, xe bọc thép khác nhau.

Trong ngành hàng không, Iran đã thiết kế và chế tạo máy bay huấn luyện-chiến đấu Yasin, đã nội địa hóa hoàn toàn việc sản xuất máy bay huấn luyện-chiến đấu. Hiện giờ, Iran có cả máy bay chiến đấu hạng nhẹ và trực thăng nội địa. Trong lĩnh vực chế tạo động cơ máy bay, Iran đã khởi động dây chuyền sản xuất động cơ turbin đầu tiên, đồng thời nội địa hóa hoàn toàn chu trình sản xuất động cơ turbin cánh quạt hạng nhẹ thế hệ thứ 4 đầu tiên của Iran.

Trong ngành hàng hải, Iran đã thiết kế và chế tạo các loại tàu nổi và tàu ngầm, đồng thời thực hiện những bước đi nghiêm túc về trang bị cho các chiến hạm những vũ khí hiện đại nhất, chẳng hạn như tên lửa hành trình Abu Mahdi với tầm bắn xa đạt hơn 1.000 km.

Vớt vát lợi ích từ JCPOA

Lời phủ quyết vang dội mà HĐBA LHQ đưa ra hôm 14-8 đối với nghị quyết do Mỹ vận động nhằm kéo dài vô thời hạn lệnh cấm vận vũ khí đố với Iran là một thắng lợi đối với Iran, khiến Iran “thở phào” và có thể tìm ra những hướng hợp tác mới với các đối tác. HĐBA đã công nhận Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) - Thỏa thuận hạt nhân Iran là một thỏa thuận hợp lệ và có thể gia hạn, mặc dù văn bản này hiện chỉ còn “thoi thóp”.   

Với Iran, quyền xuất nhập khẩu vũ khí thông thường như xe tăng, máy bay chiến đấu và tàu chiến là một trong nhiều lợi ích của JCPOA, được ký kết vào tháng 7-2015 và là một trong những động lực mong manh cuối cùng níu chân nước này với thỏa thuận, sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi JCPOA vào tháng 5-2018.

Hoạt động hợp tác quân sự của Iran như được cởi trói sau quyết định của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.
Hoạt động hợp tác quân sự của Iran như được cởi trói sau quyết định của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Do đó, việc lệnh cấm vận vũ khí kéo dài trong 13 năm qua không được gia hạn chắc chắn là tin vui đối với Tehran. Mặc dù vậy, Iran vẫn bị tước đi phần lớn những lợi ích mà nước này đáng ra phải thu được nhờ JCPOA, chẳng hạn xuất khẩu dầu không hạn chế cho các khách hàng, kết nối với các ngân hàng và thể chế tài chính quốc tế, xuất khẩu một số hàng hóa sang Mỹ, như thảm, hạt dẻ cười và mua máy bay chở khách dân dụng cũng như bảo hiểm cho tàu chở dầu sang các nước khác.

Vì vậy, có lẽ Iran cũng không nên hoan hỉ ăn mừng việc HĐBA bác bỏ nghị quyết của Mỹ, bởi Nhà Trắng vốn đã thành công trong việc bóp nghẹt nền kinh tế Iran và chấm dứt thời kỳ hoàng kim của nền chính trị-ngoại giao nước này bằng cách rút khỏi thỏa thuận hạt nhân.

Cuộc bỏ phiếu của HĐBA đã khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì JCPOA và đảm bảo thỏa thuận này được thực thi đa phương và hiệu quả. Nghị quyết của Mỹ bị bác bỏ chủ yếu do các thành viên HĐBA đều chia sẻ quan điểm pháp lý rằng Mỹ không còn là thành viên JCPOA nữa và không thể viện dẫn các điều khoản của thỏa thuận để tăng cường các biện pháp hạn chế đối với Iran thông qua các cơ chế của LHQ. Khi HĐBA đã “chống lưng” cho JCPOA, Iran và các bên ký kết thỏa thuận khác có bổn phận phải bảo vệ và tuân thủ đầy đủ, không do dự hay e dè.

Hà Phương (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.