Iran được “cởi trói” sau quyết định của Liên Hiệp Quốc?

Liên Hiệp Quốc (LHQ) đã phủ quyết nghị quyết của Mỹ nhằm kéo dài vô thời hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran ngày 14-8. Đây là một “tin vui” đối với Iran và ngay lập tức, nước này đã tuyên bố tăng cường hợp tác quân sự, đặc biệt với Nga và cho biết sẽ hướng tới một “cấp độ mới” trong tương lai gần.

Hướng tới một “cấp độ mới”

Ngày 22-8, Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali tuyên bố hợp tác quân sự giữa Nga-Iran đang tăng nhanh “từng ngày” và sẽ đạt tới một cấp độ mới. Bộ trưởng Quốc phòng Iran Amir Hatami đã tới Moscow. Ông có cuộc gặp quan trọng với các quan chức quân đội cấp cao của Nga, bao gồm cả Bộ trưởng Quốc phòng. Đại sứ Iran nhấn mạnh, bằng cách bỏ phiếu chống lại nghị quyết do Mỹ đề xuất nhằm gia hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran, Nga đã cho thấy nước này phản đối “các hành động bất hợp pháp và những cố gắng vô căn cứ của Mỹ”.

Nhà ngoại giao Iran cũng khẳng định “hợp tác giữa Iran và Nga liên quan tới các vấn đề quân sự và quốc phòng đang tăng nhanh từng ngày. Một chương mới trong hợp tác giữa Iran và Nga trong lĩnh vực kỹ thuật quân sự đang mở ra”.

Bộ trưởng Quốc phòng Iran thăm Moscow.
Bộ trưởng Quốc phòng Iran thăm Moscow.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Moscow, Bộ trưởng Amir Hatami, đã đến dự Diễn đàn Quân sự quốc tế Army 2020. Ông Hatami đã nói về kế hoạch đánh bại “chủ nghĩa khủng bố hàng không” của Mỹ cũng như các loại vũ khí của Iran và Tehran đang chuẩn bị xuất khẩu cho những nước nào vào tháng 11 tới. Ông Hatami cũng cho biết những đổi mới quân sự nào sẽ khiến Israel và Mỹ phải lo sợ cũng như lý do tại sao một số nước lại e ngại trước những kế hoạch mới trong hợp tác kỹ thuật-quân sự của Liên bang Nga và Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Theo ông Hatami, hợp tác quân sự giữa Iran và Nga đang bị đe dọa bởi một số quốc gia. Hợp tác quân sự-công nghiệp hai nước đã phải đối mặt với hàng loạt trở ngại gắn với các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ. Tuy nhiên, Iran không thụ động và tiếp tục phát triển lực lượng vũ trang của họ. Cụ thể, sau khi Nga ngừng cung cấp các hệ thống phòng không S-300, Iran đã tập trung vào việc chủ động phát triển các phương tiện phòng không và hiện giờ, Iran có những hệ thống chắc chắn, đáng tin cậy, đủ khả năng triệt hạ mục tiêu ở các cấp độ thấp, trung bình và cao.

Iran sản xuất được hầu hết vũ khí cần thiết dành cho tất cả các binh chủng và loại hình của lực lượng vũ trang nước này. Một số loại vũ khí bị xử phạt trong thời hạn 5 năm tương ứng với Nghị quyết 2231 của HĐBA. Điều đó có nghĩa là để bán được vũ khí, Iran phải được HĐBA cấp phép. Tuy nhiên, vốn biết quá rõ lập trường thù địch của Mỹ nên Iran không đề nghị cấp phép này mà tìm cách xuất khẩu những sản phẩm khác.

Ông Hatami cho rằng, chính sách của lực lượng vũ trang Iran về vũ khí có hướng tự cung tự cấp và nội địa hóa các vũ khí hiện đại nhưng như thế không có nghĩa là nước này có thể đáp ứng 100% toàn bộ nhu cầu vũ khí của họ. Tuy nhiên, khác với nhiều nước trong khu vực, Iran không định biến cả nước thành kho vũ khí.

Trong kế hoạch 4 năm gần nhất của Bộ Quốc phòng Iran, ưu tiên là nâng cao khả năng phòng thủ chiến lược. Năm ngoái, Iran đã có thành quả sáng giá về chế tạo tên lửa. Đó là chế tạo tên lửa đạn đạo nhiên liệu rắn với sức mạnh chiến thuật cao, chế tạo tên lửa hành trình hải quân với tầm bắn trên 1.000 km. Lĩnh vực chế tạo thiết bị phòng không vẫn đang phát triển không ngừng.

Iran đã thành công trong việc chủ động phát triển hệ thống bảo vệ chống tên lửa hành trình và hệ thống phòng không cơ động cũng như tới đây sẽ sớm giới thiệu những sản phẩm mới về thiết bị phòng không trên tàu ngầm. Iran cũng đạt thành tựu trong việc phát triển tên lửa chống tăng. Nước này đã thu xếp ổn thỏa chu trình sản xuất trong nước những thiết bị kỹ thuật và xe tăng, xe bọc thép khác nhau.

Trong ngành hàng không, Iran đã thiết kế và chế tạo máy bay huấn luyện-chiến đấu Yasin, đã nội địa hóa hoàn toàn việc sản xuất máy bay huấn luyện-chiến đấu. Hiện giờ, Iran có cả máy bay chiến đấu hạng nhẹ và trực thăng nội địa. Trong lĩnh vực chế tạo động cơ máy bay, Iran đã khởi động dây chuyền sản xuất động cơ turbin đầu tiên, đồng thời nội địa hóa hoàn toàn chu trình sản xuất động cơ turbin cánh quạt hạng nhẹ thế hệ thứ 4 đầu tiên của Iran.

Trong ngành hàng hải, Iran đã thiết kế và chế tạo các loại tàu nổi và tàu ngầm, đồng thời thực hiện những bước đi nghiêm túc về trang bị cho các chiến hạm những vũ khí hiện đại nhất, chẳng hạn như tên lửa hành trình Abu Mahdi với tầm bắn xa đạt hơn 1.000 km.

Vớt vát lợi ích từ JCPOA

Lời phủ quyết vang dội mà HĐBA LHQ đưa ra hôm 14-8 đối với nghị quyết do Mỹ vận động nhằm kéo dài vô thời hạn lệnh cấm vận vũ khí đố với Iran là một thắng lợi đối với Iran, khiến Iran “thở phào” và có thể tìm ra những hướng hợp tác mới với các đối tác. HĐBA đã công nhận Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) - Thỏa thuận hạt nhân Iran là một thỏa thuận hợp lệ và có thể gia hạn, mặc dù văn bản này hiện chỉ còn “thoi thóp”.   

Với Iran, quyền xuất nhập khẩu vũ khí thông thường như xe tăng, máy bay chiến đấu và tàu chiến là một trong nhiều lợi ích của JCPOA, được ký kết vào tháng 7-2015 và là một trong những động lực mong manh cuối cùng níu chân nước này với thỏa thuận, sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi JCPOA vào tháng 5-2018.

Hoạt động hợp tác quân sự của Iran như được cởi trói sau quyết định của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.
Hoạt động hợp tác quân sự của Iran như được cởi trói sau quyết định của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Do đó, việc lệnh cấm vận vũ khí kéo dài trong 13 năm qua không được gia hạn chắc chắn là tin vui đối với Tehran. Mặc dù vậy, Iran vẫn bị tước đi phần lớn những lợi ích mà nước này đáng ra phải thu được nhờ JCPOA, chẳng hạn xuất khẩu dầu không hạn chế cho các khách hàng, kết nối với các ngân hàng và thể chế tài chính quốc tế, xuất khẩu một số hàng hóa sang Mỹ, như thảm, hạt dẻ cười và mua máy bay chở khách dân dụng cũng như bảo hiểm cho tàu chở dầu sang các nước khác.

Vì vậy, có lẽ Iran cũng không nên hoan hỉ ăn mừng việc HĐBA bác bỏ nghị quyết của Mỹ, bởi Nhà Trắng vốn đã thành công trong việc bóp nghẹt nền kinh tế Iran và chấm dứt thời kỳ hoàng kim của nền chính trị-ngoại giao nước này bằng cách rút khỏi thỏa thuận hạt nhân.

Cuộc bỏ phiếu của HĐBA đã khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì JCPOA và đảm bảo thỏa thuận này được thực thi đa phương và hiệu quả. Nghị quyết của Mỹ bị bác bỏ chủ yếu do các thành viên HĐBA đều chia sẻ quan điểm pháp lý rằng Mỹ không còn là thành viên JCPOA nữa và không thể viện dẫn các điều khoản của thỏa thuận để tăng cường các biện pháp hạn chế đối với Iran thông qua các cơ chế của LHQ. Khi HĐBA đã “chống lưng” cho JCPOA, Iran và các bên ký kết thỏa thuận khác có bổn phận phải bảo vệ và tuân thủ đầy đủ, không do dự hay e dè.

Hà Phương (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?