Iran chuẩn bị “vũ khí khủng” đáp trả đòn trừng phạt của Mỹ

Iran không “ngồi yên chờ chết” mà đang từng bước chuẩn bị các biện pháp đáp trả mạnh mẽ gói trừng phạt thứ hai của Mỹ, có hiệu lực từ ngày 4-11-2018, được tái áp đặt sau khi Tổng thống Donald Trump đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân được ký năm 2015 giữa Iran và 6 cường quốc trên thế giới.

Ngày 4-9-2018, Tổng thống Hassan Rohani quyết định Iran sẽ xuất khẩu dầu từ một cảng trên biển Arập chứ không còn từ Vùng Vịnh nữa. Đây là bước chuẩn bị để Tehran đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường biển huyết mạch đối với các tàu chở dầu Trung Đông di chuyển từ Vịnh Ba Tư tới biển Arập. 

Tổng thống Rohani nói rõ rằng việc dời địa điểm xuất khẩu dầu từ đảo Kharg đến cảng Bandar-e Jask đã bắt đầu và sẽ hoàn thành từ nay đến cuối nhiệm kỳ của ông vào năm 2021. “Đây là một vấn đề chiến lược rất quan trọng đối với tôi. Phần lớn lượng dầu xuất khẩu của chúng tôi phải vượt qua Kharg đến Jask”, ông Rohani nói trong một bài phát biểu được đài truyền hình nhà nước phát đi nhân dịp lễ khánh thành 3 nhà máy hóa dầu ở Assalouyeh, phía nam Iran.

Để đến đảo Kharg, ở Vùng Vịnh, các tàu chở dầu Iran phải băng qua eo biển Hormuz, điều này khiến thời gian giao hàng phải tốn thêm vài ngày so với việc xuất phát từ cảng Jask ở biển Arập.

Iran chuẩn bị đóng eo biển Hormuz.
Iran chuẩn bị đóng eo biển Hormuz.

Theo giới quan sát quốc tế, bước đi đầy toan tính trên của Iran là sự chuẩn bị cho việc đóng cửa eo biển Hormuz. Đây là đòn đáp trả cứng rắn nhất mà Tehran chuẩn bị cho đợt trừng phạt thứ hai của Mỹ với Iran (sẽ có hiệu lực vào tháng 11 tới). Trong quá khứ, Iran, tự coi mình là người bảo vệ lịch sử của Vùng Vịnh, đã nhiều lần đe dọa chặn eo biển Hormuz - cũng được sử dụng với đối thủ lớn của khu vực là Saudi Arabia, để chống lại lệnh cấm vận của Mỹ hoặc hành động quân sự của Mỹ trong khu vực.

Việc chuyển địa điểm xuất khẩu dầu của Iran đến Bandar-e Jask về lý thuyết sẽ cho phép Tehran tiếp tục xuất khẩu dầu theo đường biển ngay cả trong trường hợp đóng cửa eo biển Hormuz. Theo Cơ quan Thông tin năng lượng của Chính phủ Mỹ, 35% lượng dầu của thế giới đi qua eo biển Hormuz. Nói một cách cụ thể, nếu Iran đóng cửa eo biển này, thế giới bị thiếu đến 19 triệu thùng dầu mỗi ngày, theo như báo động của ông Robert McNally trên kênh truyền hình CNBC.

Các nhà phân tích của Bank of America Merrill Lynch đưa ra đánh giá rằng cứ mỗi một triệu thùng biến mất trên thị trường, giá dầu có thể tăng 17 USD/thùng. Sự gián đoạn lớn cuối cùng của việc vận chuyển dầu qua eo biển này là vào năm 1984, khi xảy ra cuộc xung đột Iran - Iraq (1980-1988). Trong giai đoạn được gọi là “chiến tranh tàu chở dầu” này, Tehran và Baghdad liên tục tấn công các tàu chở dầu của nhau khi đi qua eo biển Hormuz.

Theo Bloomberg, Iran đã xuất khẩu 2,1 triệu thùng dầu mỗi ngày trong tháng 8-2018 nhưng một số nhà phân tích tin rằng xuất khẩu dầu thô của Iran có thể giảm xuống còn khoảng 1 triệu thùng/ngày khi các lệnh cấm vận của Mỹ sắp tới có hiệu lực.

Bên cạnh đó, Iran cũng đang tìm nhiều đường thoát cho dầu mỏ của mình, đặc biệt là có chính sách giảm giá với các khách hàng lớn như Trung Quốc và Ấn Độ hoặc với các nước láng giềng. Iran có 11 nước láng giềng và có một đội thương thuyền khổng lồ, có thể được sử dụng để phát triển các giải pháp tiếp cận thị trường mục tiêu. Công ty dầu quốc gia Iran (NIOC) mới đây cho biết trong tháng 9 này họ sẽ giảm giá bán dầu cho các khách hàng châu Á.

Hãng tin Bloomberg cho rằng giá bán chính thức của một thùng dầu thô Iran cho các khách hàng châu Á sẽ ở mức thấp nhất trong vòng 14 năm so với giá bán của dầu Arập. Một số khách hàng chính, bao gồm cả Trung Quốc và Ấn Độ, mua khoảng một nửa lượng dầu của Iran, cho biết họ sẽ không nghe lệnh của Mỹ để giảm lượng nhập khẩu dầu từ Iran.

Chính sách của Mỹ với Iran đang đi vào ngõ cụt.
Chính sách của Mỹ với Iran đang đi vào ngõ cụt.

Để lách lệnh cấm vận của Mỹ, Chính phủ Ấn Độ đã cho phép thực hiện việc vận chuyển dầu nhập khẩu từ Iran bằng tàu chở dầu của Iran sau khi Shipping Corporation of India ngừng vận chuyển vì mối đe dọa trừng phạt của Mỹ, tờ The Asian Age ngày 4-9 dẫn nguồn tin của Chính phủ Ấn Độ cho biết.

Tehran cũng thay đổi chiến lược thu hút đầu tư. Trong khi các tập đoàn lớn của phương Tây đã rút hầu hết khỏi Iran, Tehran quay sang mời các công ty vừa và nhỏ. “Trong bối cảnh các công ty lớn rời khỏi Iran dưới áp lực trừng phạt của Mỹ, những công ty nhỏ hơn có thể thay thế vị thế của họ. Đây là cơ hội vàng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa quan tâm đến hợp tác với Iran”, Phó Giám đốc điều hành công ty dầu mỏ Iran Sepahan (SOC), Masoud Ahmadzadeh, cho biết.

SOC đã ký vào giữa tháng 8-2018 một hợp đồng với công ty EDL của Đức. Ông Ahmadzadeh cho biết phía Iran đã nêu lên vấn đề trừng phạt của Mỹ trong các cuộc đàm phán nhưng EDL không coi đó là trở ngại. “Chính phủ Đức và Liên minh châu Âu không ngăn cản các công ty của họ hợp tác với Iran và thậm chí còn hỗ trợ để họ không bị trừng phạt của Mỹ ảnh hưởng đến công việc. Chỉ có những tập đoàn lớn sợ bị ảnh hưởng nên mới rút lui còn những công ty vừa và nhỏ giống như những người “không có tóc”, Washington khó lòng tóm được họ”, ông Ahmadzadeh cho biết.

Dưới góc độ địa chính trị, nhà báo Pháp Renaud Girard cho rằng tại vùng Trung Đông, Iran và các đồng minh đã thu được thắng lợi trong nhiều hồ sơ quan trọng. Nếu làm căng với Iran, Mỹ sẽ càng khó quản lý vùng đất chiến lược được bao đời Tổng thống Mỹ gây dựng. Mặt khác, theo ông Renaud Girard, chiến lược mà Iran theo đuổi chắc chắn sẽ từ chối đối thoại với Washington, với lý do phẩm giá của dân tộc Iran bị chà đạp.

Cũng theo nhà báo Girard, Hoa Kỳ sẽ sai lầm nếu đi theo các khuyến cáo cực đoan của cố vấn an ninh quốc gia John Bolton. Chính trị gia “diều hâu” này chủ trương bần cùng hóa, bóp nghẹt người dân Iran với hy vọng là họ sẽ vùng lên lật đổ chính quyền. Thế nhưng, chiến lược này có nguy cơ tạo hiệu ứng ngược: Tổng thống Rohani, được cho ôn hòa, có thể bị thất thế và phe quân đội cứng rắn lên ngôi. Một khi điều đó xảy ra, cuộc đối đầu Mỹ-Iran sẽ leo thang nguy hiểm.

Nhà báo Pháp nhận định, giới sinh viên và doanh nhân Iran có xu hướng thân phương Tây. Iran sẽ từng bước chuyển đổi thông qua cải cách chứ không phải bằng một cuộc cách mạng hay bạo lực. Dường như chính quyền Washington không hiểu được điều này. Chính vì thế, Mỹ đang theo đuổi chiến lược đi vào ngõ cụt.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.