Interpol cảnh báo lừa đảo công nghệ lan rộng toàn cầu

Interpol cảnh báo tội phạm mạng đang khai thác trí tuệ nhân tạo để giả mạo giọng nói, khuôn mặt và video lãnh đạo doanh nghiệp nhằm lừa đảo tinh vi. Nhiều tổ chức trên thế giới đã mất hàng triệu USD vì tin vào những cuộc gọi giả mạo được tạo dựng bằng công nghệ.

Mặt trận mới của tội phạm công nghệ

Báo cáo do Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) công bố tháng 7/2025 cảnh báo sự gia tăng đột biến các hình thức tội phạm mạng lợi dụng công nghệ deepfake - công nghệ giả mạo hình ảnh, giọng nói và video bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Xu hướng này đang đặt ra thách thức lớn đối với an ninh mạng toàn cầu, khi tội phạm ngày càng tận dụng AI tạo sinh để thực hiện các vụ lừa đảo tinh vi, gây khó khăn cho việc nhận diện và ngăn chặn.

doanh nghi_p to_n c_u d_i m_t r_i ro t_ c_c h_nh th_c l_a d_o c_ng ngh_ cao b_ng video, gi_ng n_i v_ h_nh _nh si_u th_c do ai t_o d_ng..jpg -0
Doanh nghiệp toàn cầu đối mặt rủi ro từ các hình thức lừa đảo công nghệ cao bằng video, giọng nói và hình ảnh siêu thực do AI tạo dựng

Một trong những vụ việc điển hình xảy ra tại Hong Kong, khi công ty kỹ thuật Arup bị lừa chuyển 25 triệu USD thông qua một cuộc họp video có sự tham gia của các “lãnh đạo cấp cao”. Tuy nhiên, toàn bộ hình ảnh và giọng nói trong cuộc họp đều do tội phạm dựng lên bằng công nghệ deepfake. Theo đó, nhóm đối tượng đã sử dụng dữ liệu công khai về các lãnh đạo doanh nghiệp để tái tạo hình ảnh và giọng nói gần như hoàn hảo, khiến nhân viên phụ trách giao dịch không phát hiện dấu hiệu bất thường.

Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại châu Âu và Mỹ, khi nhiều ngân hàng trở thành mục tiêu của các cuộc gọi giả mạo bằng deepfake, mô phỏng giọng nói các giám đốc điều hành để yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp. Trong một số trường hợp, tội phạm đã vượt qua cả hệ thống xác thực bằng giọng nói nhờ công nghệ tổng hợp âm thanh tiên tiến, tái tạo giọng nói chính xác đến mức có thể thao túng các quy trình bảo mật tự động.

Ông John Shier, Giám đốc an ninh tại hãng bảo mật Sophos nhận định: “Chúng ta đang bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới của an ninh mạng. Deepfake biến những điều từng chỉ có trong phim khoa học viễn tưởng thành thực tế. Hiện nay, việc tạo dựng một video hoặc cuộc gọi giả mạo trở nên dễ thực hiện hơn rất nhiều so với trước đây”.

Tại Singapore và nhiều trung tâm công nghệ trên thế giới, các công cụ AI mã nguồn mở đang trở nên phổ biến và dễ tiếp cận hơn bao giờ hết. Chỉ với vài phút ghi âm hoặc một đoạn video ngắn, tội phạm có thể tái tạo khuôn mặt, giọng nói với độ chân thực cao, gần như không thể phân biệt bằng mắt thường hoặc tai người. Những nền tảng như ElevenLabs, HeyGen cùng các công cụ deepfake mã nguồn mở đang bị lạm dụng trong nhiều vụ việc, làm gia tăng rủi ro trên phạm vi toàn cầu.

Siết chặt phòng tuyến

Điểm nguy hiểm cốt lõi của công nghệ deepfake là khả năng tấn công trực tiếp vào niềm tin vốn có của con người đối với hình ảnh và âm thanh. Nếu trước đây, các vụ lừa đảo thường dừng ở việc giả mạo email, tài liệu hay thông tin văn bản, thì hiện nay tội phạm mạng đã chuyển sang sử dụng chính những hình ảnh và giọng nói quen thuộc để đánh lừa nạn nhân, khiến việc phát hiện trở nên khó khăn và phức tạp hơn.

Tại Anh, nhiều doanh nghiệp đã chủ động nâng cấp cảnh báo nội bộ sau khi ghi nhận các vụ việc liên quan đến công nghệ deepfake nhằm thao túng giao dịch tài chính. Cơ quan An ninh mạng Quốc gia Anh (NCSC) khuyến cáo các tổ chức không nên thực hiện chuyển khoản hay phê duyệt giao dịch chỉ dựa trên cuộc gọi video hoặc yêu cầu trực tuyến, ngay cả khi người liên hệ có khuôn mặt và giọng nói trùng khớp với lãnh đạo cấp cao.

Theo giới chuyên gia, công nghệ deepfake thế hệ mới đã làm suy giảm hiệu quả của các phương thức xác thực truyền thống như nhận diện khuôn mặt hay sinh trắc học giọng nói. Trước thực tế này, các doanh nghiệp được khuyến nghị triển khai thêm các lớp phòng vệ nhằm giảm thiểu rủi ro. Những giải pháp đang được đề xuất bao gồm xác thực đa yếu tố, kết hợp với phân tích hành vi người dùng và quy trình kiểm tra độc lập đối với các giao dịch tài chính có giá trị lớn hoặc các hợp đồng nhạy cảm. Ngoài ra, việc đào tạo, nâng cao nhận thức cho nhân viên về các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao cũng được xem là biện pháp cần thiết, nhất là trong bối cảnh hình thức tội phạm này đang ngày càng phổ biến và tinh vi hơn.

Để đối phó với nguy cơ trên diện rộng, Interpol cũng kêu gọi các quốc gia thành viên đẩy mạnh hợp tác quốc tế, chia sẻ dữ liệu và phát triển các công cụ nhận diện nội dung do AI tạo sinh. Hiện nay, các phương pháp được nghiên cứu và áp dụng thử nghiệm bao gồm: phân tích siêu dữ liệu, nhận diện dấu hiệu mô hình hóa giọng nói, đối chiếu hình ảnh, kiểm tra biến dạng trong video hoặc phát hiện dấu vết chỉnh sửa.

Theo cảnh báo từ Interpol và các tổ chức an ninh mạng quốc tế, nếu không có những biện pháp kiểm soát kịp thời, các hành vi lừa đảo sử dụng deepfake sẽ tiếp tục gia tăng, gây tổn thất lớn cho nền kinh tế, làm suy giảm lòng tin vào hệ thống kết nối số toàn cầu.

Giữ vững an ninh mạng trong kỷ nguyên AI không chỉ là nhiệm vụ công nghệ mà còn là bài toán về hành lang pháp lý, quản trị thông tin và nâng cao nhận thức xã hội. Điều này đòi hỏi sự hợp tác đồng bộ giữa các chính phủ, doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ và lực lượng thực thi pháp luật trên toàn thế giới.

Trần Minh

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.