Hồi sinh vi khuẩn 100 triệu năm tuổi

Các nhà nghiên cứu đã thu thập trầm tích ở độ sâu hàng nghìn mét dưới đại dương, lọc vi khuẩn trong phòng thí nghiệm và hồi sinh các tế bào. Nhưng bạn không cần sợ vì nguy cơ các vi khuẩn cổ đại này hủy diệt loài người không cao.

Câu chuyện bắt đầu từ cách đây hơn 100 triệu năm ở giữa khu vực mà giờ đây là Thái Bình Dương. Đá núi lửa đã tạo nên một lớp "móng" cứng cho đáy biển. Bên trên, trầm tích bắt đầu tích tụ, nhưng không phải trầm tích bình thường.

Ở những nơi khác trong đại dương, phần lớn trầm tích đáy biển là chất hữu cơ. Động vật, từ loài nhỏ nhất như sinh vật phù du tới loài lớn nhất như cá voi, chết đi và chìm xuống, tạo thành lớp tạp chất mà các loài ăn xác thối tụ tập. Bờ biển phía tây châu Mỹ là ví dụ điển hình. Dòng nước trồi mang chất dinh dưỡng từ sâu lên, nuôi mọi loại sinh vật gần mặt biển. Các sinh vật này lại làm mồi cho sinh vật lớn hơn trong chuỗi thức ăn. Mọi loài khi chết lại chìm xuống đáy và tiếp tục chu trình như trên. Tại đáy, chất hữu cơ tích tụ nhanh tới mức phần lớn bị chôn vùi bên dưới các lớp hữu cơ khác trước khi sinh vật ăn xác thối có thể chạm tới.

Ông Yuki Morono (thứ hai từ trái qua) và ông Steven D'Hondt (thứ hai từ phải qua) xem xét các mẫu lõi trầm tích.
Ông Yuki Morono (thứ hai từ trái qua) và ông Steven D'Hondt (thứ hai từ phải qua) xem xét các mẫu lõi trầm tích.

Trái lại, giữa Thái Bình Dương, dù có sự sống như lại ít hơn nhiều. Nước biển ngoài khơi Australia và New Zealand thuộc loại trong nhất thế giới. Không có nước trồi và ít sự sống ở bề mặt, ít chất hữu cơ chìm xuống đáy để tạo trầm tích. Cái gì chìm xuống ngay lập tức bị các sinh vật như hải sâm xâu xé.

Ông Steven D'Hondt thuộc Đại học Rhode Island (Mỹ), người đứng đầu nhóm thám hiểm, cho biết sinh vật trong trầm tích là quần xã sinh vật ít được khám phá nhất Trái Đất. Chúng bao phủ 70% bề mặt Trái Đất và con người biết rất ít về chúng.

Thả các mũi khoan xuống độ sâu gần 5.800m cách đông bắc New Zealand hơn 2.200km, ông Steven D'Hondt và đồng nghiệp thực hiện sứ mệnh thăm dò lớp trầm tích cổ đại ở đáy biển để tìm sự sống.

Để tìm vi khuẩn, họ đã khoan 75m xuyên qua lớp trầm tích siêu mịn cho tới khi mũi khoan chạm phần đá núi lửa bên dưới. Sau đó, họ thu thập mẫu vật.

Từ lần khoan trước đó ở khu vực gần đây, họ biết họ sẽ khoan tới được lớp tạp chất 101,5 triệu năm tuổi. Trầm tích tích tụ ở khu vực biển này với tốc độ có thể là 10 cm/1 triệu năm.

Khi có mẫu trầm tích trong tay, Yuki Morono, nhà địa vi trùng học tại Cơ quan Công nghệ và Khoa học Biển-Trái Đất Nhật Bản (JAMSTEC), phải tìm kiếm các vi khuẩn siêu bé trong trầm tích siêu mịn này. Ông Morono đã dùng một hóa chất chứa ADN để tìm các vi khuẩn trong nơi trú ẩn của chúng giữa các hạt trầm tích.

Thứ ông Morono tìm thấy thật đáng ngạc nhiên: 10 tế bào/1 cm3 trầm tích. Tìm thấy số tế bào nhiều như vậy trong trầm tích gần như không có dinh dưỡng và ô xy đã khiến ông ngạc nhiên. Tuy nhiên, trong vòng nửa năm, ông đã dùng công nghệ khác và chứng minh rằng kết quả đó là sai. Hơn 99% tế bào mà ông phát hiện lại không phải là tế bào.

Nghiên cứu về số lượng lớn tế bào trong trầm tích mà ông nộp cho một tạp chí và đã được bình duyệt nay phải rút lại. Tuy nhiên, ông Morono quyết định thử lần nữa.

Hóa ra hóa chất chứa ADN mà ông dùng để tìm vi khuẩn khiến ADN dính vào các hạt trầm tích khác, khiến chúng trông giống như tế bào. Thực ra, các vi khuẩn mà ông tìm thấy đều là các mảnh trầm tích bình thường.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là không có vi khuẩn ở đó. Ông Morono đã có một giải pháp khác để tìm vi khuẩn, đó là một dung dịch mật độ cao mà các nhà sinh học dùng để cô lập tế bào. Ông lấy mẫu trầm tích, đặt nó lên trên dung dịch, quay trong máy ly tâm. Vi khuẩn có mật độ thấp hơn phần còn lại của trầm tích nên chúng sẽ bị lọc ra, còn các phân tử phi hữu cơ mật độ cao hơn sẽ ở lại trong dung dịch.

Ông Morono nói: "Sản phẩm cuối cùng là tôi thu được vi khuẩn. Thông thường, tế bào vi khuẩn đơn nhất được các chất màu vàng vàng bao quanh, nhưng sau khi lọc, chúng tôi có thể thu được tế bào vi khuẩn màu xanh riêng rẽ".

Ông Morono đã cô lập được các tế bào 100 triệu năm tuổi, phần lớn là vi khuẩn ưa khí, tức là vi khuẩn hô hấp bằng ô xy, cũng như các sinh vật đơn bào.

Sau đó, ông Morono đã hồi sinh các tế bào bằng cách cho chúng "ăn" carbon và ni tơ. Sau 68 ngày, một số loại vi khuẩn đã tăng số lượng. Các nhà nghiên cứu có thể đo đạc xem các sinh vật này "tăng cân" bao nhiêu khi chúng hấp thu chất dinh dưỡng. Ông Morono nói: "Thật không thể tin nổi. Hơn 99% vi khuẩn có thể sống lại".

Được khoan lên từ 75m dưới lớp trầm tích nghèo ô xy và dinh dưỡng ở độ sâu gần 6.000 mét dưới biển, các vi khuẩn đã hồi sinh từ trạng thái ngủ đông, tức là không thực sự sống hoặc chết.

Mặc dù khoa học đã giải phóng các vi khuẩn cổ đại có thể đe dọa loài người, nhưng ông D'Hondt nói rằng các mầm bệnh của con người thường không có ở trong lớp trầm tích sâu dưới biển, và các vi khuẩn này đã nằm trong lớp trầm tích đó cả trăm triệu năm trước khi xuất hiện nguồn gốc loài người. Vì thế, chúng không có cơ hội tiến hóa cùng loài người hay các động vật hiện đại khác.

Câu hỏi đặt ra là làm sao các vi khuẩn lại tồn tại lâu như vậy trong trầm tích, xa nguồn nước biển có ô xy. Thực ra, các hệ sinh thái dưới biển sâu này, nơi các sinh vật tiến hóa để tồn tại trong điều kiện cực kỳ khắc nghiệt, có lợi thế là đáy biển có vô vàn vi khuẩn sống bằng các chất hữu cơ và ô xy. Còn trên bề mặt lớp trầm tích ẩn sâu dưới đáy biển, vi khuẩn ít hoạt động hơn nhiều. Lượng ô xy thừa có thể "thấm" xuống tới khu vực chứa vi khuẩn cổ đại. Đó là một lượng ô xy rất nhỏ nhưng cũng có tác dụng.

Ông Fumio Inagaki thuộc JAMSTEC, người tham gia nghiên cứu, nói: "Vi khuẩn này hẳn phải nằm đó rất lâu rồi, trải qua thời gian địa chất, chỉ để chờ điều kiện tốt hơn. Cuối cùng, chúng có cơ hội hồi sinh. Tôi cho rằng điều này cung cấp một số thông tin quan trọng để hiểu về sự sống trên Trái Đất, kể cả trên các hành tinh khác như dưới bề mặt Sao Hỏa. Tất nhiên, bề mặt Sao Hỏa có thể không phải là nơi lý tưởng để tìm kiếm sự sống, nhưng nếu đào sâu xuống, tôi cho rằng có thể có khả năng tìm thấy sự sống".

Đức Huy

Các tin khác

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.