Hội chứng "Alice ở xứ sở thần tiên"

Hội chứng "Alice ở xứ sở thần tiên" (AIWS) là một dạng rối loạn tâm thần khiến thị giác bệnh nhân nhận thức những hình ảnh quá lớn hay quá nhỏ kèm theo triệu chứng đau nửa đầu (hay còn gọi là đau tiền đình).

Tuy nhiên, một trường hợp bệnh nhân mới đây cho thấy sự xuất hiện của AIWS có phần phức tạp hơn nhiều. Hội chứng này được bác sĩ tâm thần John Todd, người Anh đặt tên theo cuốn tiểu thuyết phiêu lưu dành cho trẻ em (xuất bản năm 1865) của nhà văn Lewis Carroll.

Bệnh nhân trong nghiên cứu - một thanh niên 26 tuổi - tìm đến các bác sĩ tâm thần với tiền sử sử dụng rượu, cần sa và LSD (lysergic acid diethylamide, một loại chất gây ảo giác). Với sự kích thích của LSD, bệnh nhân thường nhìn thấy những đồ vật với kích thước kỳ dị - cụ thể là, mọi thứ bỗng nhiên quá to, quá nhỏ, quá xa hay quá gần so với thực tế.

Sheena Aurora.
Sheena Aurora.

Điều đó cho thấy bệnh nhân đã trải qua một số triệu chứng tương tự như cô bé trong cuốn tiểu thuyết "Alice ở xứ sở thần tiên" của nhà văn Lewis Carroll. Nhưng có một điều khác lạ trong trường hợp này là, bệnh nhân không còn sử dụng LSD khi gặp phải những triệu chứng giống ảo giác như thế. Nói cách khác, sau khi "tuyệt giao" với mọi loại ma túy mà các triệu chứng của AIWS vẫn cứ tiếp tục diễn ra!

Hai bác sĩ Arturo Lerner (ở Trung tâm Y khoa tâm thần Lev Hasharon Đại học Tel Aviv của Israel) và Shaul Lev-Ran (ở Trung tâm Y khoa Sheba, Israel) viết trên Tạp chí Journal of Psychiatry của Israel: "Theo kinh nghiệm của chúng tôi, đây là báo cáo đầu tiên về trường hợp AIWS vẫn tồn tại dai dẳng sau khi chấm dứt sử dụng LSD". Các bác sĩ không hiểu tại sao AIWS vẫn cứ tồn tại và bệnh nhân từ chối bất cứ sự điều trị nào bằng thuốc tâm thần.

Sau khoảng một năm, hiện tượng nhìn thấy những hình ảnh méo mó biến mất. Sheena Aurora - nhà thần kinh học và chuyên gia về đau tiền đình Đại học Stanford (Mỹ) - cho rằng có lẽ AIWS không phải bao giờ cũng liên quan đến ma túy mà đôi khi là một phần của chứng đau tiền đình có triệu chứng aura (triệu chứng thần kinh xảy ra trước khi đau đầu). Đây là hiện tượng hiếm gặp bởi vì các aura chỉ xảy đến cho khoảng 20% số bệnh nhân bị đau tiền đình.

Theo Aurora, AIWS sinh ra do sự quá nhạy cảm của não bộ. Hiện tượng quá nhạy cảm bắt đầu xuất hiện tại vùng thùy chẩm (occipital lobe), tức vùng thị giác nằm ở phía sau não bộ. Tuy nhiên, nó có thể lan đến thùy đỉnh (parietal lobe) nằm ngay phía trước thùy chẩm. Aurora giải thích: "Vùng thùy đỉnh có chức năng phân biệt các kích thước và hình dạng". Arturo Lerner và các đồng nghiệp của ông cho rằng LSD có thể gây tác động xấu tạm thời đến nhân thể gối ngoài (lateral geniculate nucleus), vùng não liên quan đến nhận thức thị giác. Sự suy yếu tạm thời của vùng não này gây ra các triệu chứng: nhìn thấy mọi vật quá to lớn (macropsia), hay quá nhỏ (micropsia), quá gần (pelopsia) hay quá xa (teleopsia).

Abigail Moss.
Abigail Moss.

Abigail Moss, biên tập trang web Planetlvy.com, cho biết, chị bị những triệu chứng AIWS ở bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào và tình trạng này kéo dài khoảng 20 phút. Moss, có cha cũng bị những ảo giác, mô tả: "Bạn sẽ cảm thấy căn phòng như co rút lại và cơ thể phồng to lên. Hai tay và hai chân dường như dài ra. Mọi thứ trông xa hơn hoặc gần hơn. Các chuyển động cũng nhanh hơn. Tôi cảm thấy chính xác những gì mà cô bé Alice đã trải qua trong cuốn sách".

Moss được chẩn đoán mắc phải AIWS vào năm 2012. Sau khi khám phá chứng rối loạn, Moss bắt đầu bàn luận về những trải nghiệm của mình trên Internet và nhanh chóng nhận được rất nhiều ý kiến phản hồi từ các bệnh nhân AIWS trên khắp thế giới. Kể từ đó, tình trạng của Moss dần được cải thiện và hiện các triệu chứng trên chỉ xuất hiện khoảng 5 lần trong năm và thường chỉ xảy ra lúc chuẩn bị đi ngủ. Moss giãi bày: "Ngày càng có thêm nhiều nghiên cứu về AIWS cho nên tôi không nghĩ rằng hội chứng này hiếm gặp như các chuyên gia tâm lý học thường tin như thế. Tôi trò chuyện với những bệnh nhân trên thế giới và trong một số trường hợp hội chứng thật sự làm đảo lộn cuộc sống của họ".

Tiểu thuyết "Những cuộc phiêu lưu của Alice trong xứ sở thần tiên" của Lewis Carroll.
Tiểu thuyết "Những cuộc phiêu lưu của Alice trong xứ sở thần tiên" của Lewis Carroll.

Một người phát ngôn cho Tổ chức AIWS Info cho biết: "Hiện thời vẫn chưa có phương pháp hiệu quả điều trị AIWS. Và hội chứng đôi khi trở nên không thể chịu đựng nổi cho bệnh nhân". Không có tài liệu nào ghi chép nhà văn Lewis Carroll có sử dụng thuốc tâm thần. Tuy nhiên, Carroll có ghi trong nhật ký về tình trạng đau của mình và từ đó dẫn đến mối nghi ngờ rằng chứng đau đầu này là khởi điểm ra đời của tiểu thuyết "Alice ở xứ sở thần tiên". Nhưng theo nghiên cứu của Aurora, AIWS có xu hướng biến mất khi bệnh nhân già đi cũng giống như nhân vật Alice trong tiểu thuyết của Carroll.

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.