Hồ sơ về đơn vị người nhái cảm tử của Nhật thời Thế chiến II

Ngày 25-10-1944, ngoài khơi hòn đảo Leyte (Philippines), thủy thủ đoàn trên tàu sân bay Mỹ, USSSt. Lo, kinh hoàng dõi mắt nhìn theo chiến cơ A6M Zero của Nhật đang đơn độc gào thét lao bổ về phía họ.

Bất chấp một loạt nỗ lực phòng không như vãi đạn về chiếc máy bay địch, khoảng cách giữa nó và con tàu ngày một gần hơn cho đến khi chiếc chiến cơ đâm sầm xuống boong tàu tạo nên một vụ nổ kinh thiên động địa. 30 phút sau đó, chiến hạm St. Lo chìm xuống nước, trở thành nạn nhân đầu tiên của chiến thuật Phi đội Thần Phong gây khiếp hãi của Không quân Nhật Bản. 

Kamikaze hay “Thần gió” – một cái tên bắt nguồn từ một trận siêu cuồng phong xảy ra vào năm 1274 đã cứu nguy cho nước Nhật khỏi họa xâm lăng của quân Mông Cổ - nó được đặt ra như muốn vực dậy vận may thời chiến của Nhật đang suy giảm nhanh chóng.

Những loại vũ khí kỳ lạ của chiến tranh Thần Phong

Khi mà nguồn cung nguyên liệu thô bị cạn kiệt bởi các cuộc tấn công của tàu ngầm cùng sự oanh tạc liên tục các thành phố trên đất liền, Nhật Bản đã đối mặt với sự thiếu hụt nghiêm trọng máy bay và phi công qua đào tạo để đủ sức đương đầu với những đòn tấn công sấm sét của quân Đồng Minh. 

Năm 1942, chỉ trong 1 ngày duy nhất trong tháng 6 năm đó, người Nhật đã tổn thất nhiều phi công lão luyện hơn là những gì họ đã đào tạo được trước chiến tranh. Việc đào tạo nhanh đội ngũ phi công mới hoàn toàn không khả thi. 

Điều này đã dẫn đến việc phái đi những phi công non kinh nghiệm lái những chiếc máy bay cũ. Và nó cũng là lý do giải thích vì sao Chiến trận biển Philippines (tháng 6-1944) lại được quân Đồng Minh đặt biệt danh là “Đại hải chiến Thổ Nhĩ Kỳ”.

Đầu năm 1944, có ý kiến đề xuất nên sử dụng các vụ tấn công cảm tử thì mới đem lại cân bằng chiến cuộc có lợi cho Nhật Bản, khi một máy bay cảm tử được nhét đầy chất nổ có thể hạ gục cả một chiến hạm hoặc tàu sân bay khổng lồ. 

Từ lâu đã tồn tại một truyền thống trong cánh phi công Nhật vốn bắt nguồn cảm hứng từ võ sĩ đạo là đâm thẳng chiếc máy bay bị hỏng nặng của họ vào tàu địch, nhưng cũng phải đến giữa năm 1944 thì chiến dịch “một người – một tàu” mới biến thành học thuyết chính thức.

Tàu sân bay USSSt. Lo trước khi bị đánh chìm bởi một phi công thuộc Phi đội Thần Phong của Nhật Bản. Ảnh nguồn: Wikipedia.
Tàu sân bay USSSt. Lo trước khi bị đánh chìm bởi một phi công thuộc Phi đội Thần Phong của Nhật Bản. Ảnh nguồn: Wikipedia.

Lực lượng tấn công đặc biệt Thần Phong (thường gọi là Phi đội Thần Phong) đầu tiên gồm có 24 phi công được thành lập dưới quyền chỉ huy của Trung úy hải quân đế quốc Nhật Bản, Yukio Seki, và lần xung trận đầu tiên của họ là Hải chiến Vịnh Leyte vào tháng 10-1944. 

Vào cuối cuộc chiến, Phi đội Thần Phong đã tiến hành gần 2.800 đợt tấn công, đánh chìm hoặc gây tổn thất nặng nề cho 70 tàu và 7.000 lính hải quân Đồng Minh phải bỏ mạng.

Nhưng khi các lực lượng Đồng Minh ngày một tiến gần hơn đến đảo quốc Nhật Bản và dường như sắp xảy ra một cuộc xâm lược thực sự thì Phi đội Thần Phong đã linh hoạt sử dụng nhiều phương tiện khác để tấn công, bao gồm Yokosuka MXY-7Ohka (Hoa Anh Đào), nó là loại máy bay nhỏ đẩy bằng tên lửa và mang theo đầu đạn nặng 1.200 kg được thiết kế để nhắm mục tiêu tấn công oanh tạc cơ cỡ lớn, hoặc đâm mạnh xuống tàu địch với tốc độ gần 650 km / giờ; ngoài ra còn có Kaiten hoặc “ngư lôi hạng nặng”, hiểu nôm na là một loại tàu ngầm 1 người lái thực hiện tấn công cảm tử, nó được tinh chỉnh từ loại ngư lôi Lớp 93; thêm nữa là Shinyo hay “địa chấn biển” – nôm na là một loại thuyền máy nổ. 

Một số đơn vị tấn công đặc biệt thậm chí còn không có các phương tiện cụ thể. Chẳng hạn như Nikaku thường quấn thuốc nổ quanh người họ rồi lao xuống gầm tăng địch để tiêu diệt chúng.

Di vật lịch sử về quân phục của các phi công cảm tử Thần Phong. Ảnh nguồn: Pinterest.
Di vật lịch sử về quân phục của các phi công cảm tử Thần Phong. Ảnh nguồn: Pinterest.

Người nhái cảm tử

Trên quần đảo Nhật Bản, các học sinh thường tổ chức thành những Quân đoàn chiến đấu công dân ái quốc (PCFC) và họ được huấn luyện để tiến hành những hoạt động tấn công cảm tử bằng cách dùng lựu đạn và giáo tre. 

Trong sự kiện xâm lược đảo Okinawa, hàng trăm cư dân đảo đã thực hiện tấn công cảm tử nhắm vào lính Mỹ, trong khi đó thêm hàng ngàn người khác đã thực hiện sách lược tuyên truyền rằng nếu lọt vào tay lính Mỹ thì sẽ bị hãm hiếp và tra tấn, nên dân cư địa phương thà tự vẫn bằng cách gieo mình xuống các vách núi chứ nhất quyết không đầu hàng. Nhưng có lẽ kỳ lạ nhất và ít biết nhất là những đơn vị phòng vệ cuối cùng của Nhật Bản được gọi tên là Fukuryu, tức người nhái cảm tử.

Đội quân Fukuryu được thành lập đầu tiên vào cuối năm 1944 bởi Thiếu tá Kiichi Shintani tại Trường chống hạm Căn cứ hải quân Yokosuka. Thiếu tá Shintani lo ngại kế hoạch Hải quân Nhật dùng ngư lôi và thuyền máy nổ để tấn công các tàu đổ bộ của địch là không ăn thua. 

Thay vào đó Thiếu tá Shintani đề xuất ý tưởng sẽ sử dụng một toán người nhái – họ sẽ sống dưới nước nhiều tuần – để canh phòng tại các địa điểm đổ bộ và ban đêm trồi lên mặt nước để tấn công trực diện vào những tàu địch đang tới. 

Kế hoạch của Thiếu tá Shintani đòi hỏi các thiết bị và chiến thuật phức tạp hơn thế. Giống với Phi đội Thần Phong, học thuyết “người nhái cảm tử” đã thu hút sự quan tâm của Bộ Tư lệnh tối cao Nhật Bản, và đến tháng 11-1944, những chương trình huấn luyện đã được thực hiện tại Yokoska và Kawatana dưới sự giám sát của Trung úy Masayuki Sasano. 

Các người nhái cảm tử được trang bị một bộ đồ lặn đặc biệt được làm bằng vải bạt cao su kết nối với mũ sắt và một hệ thống trợ thở đơn giản.

Có 3,5 lít ôxy được trữ trong 2 cái bình đeo sau lưng người nhái, khí carbon dioxide từ hơi thở của họ sẽ được lọc sạch thông qua một ống đựng Natri Hydroxide.

Một người nhái cảm tử của quân đội Thiên hoàng. Ảnh nguồn: Reddit .
Một người nhái cảm tử của quân đội Thiên hoàng. Ảnh nguồn: Reddit .

Với 9 kg chì làm vật dẫn, bộ đồ lặn cho phép người nhái đi bộ dọc theo đáy đại dương từ 5m đến 7m trong suốt 8 tiếng, một loại dịch lỏng đồ ăn sẽ được tạo ra nhằm giúp duy trì dưỡng chất cho sự sống của họ. 

Trước thời điểm tấn công địch, người nhái sẽ sống trong những căn hầm dưới nước rất đặc biệt mà từ đó họ có thể trồi lên mặt nước để tấn công tàu địch mà không bị phát giác. 

Được đúc từ bê tông hoặc được xây dựng vào vỏ các tàu buôn hoang phế, những căn hầm dạng này thường nằm chìm tại những địa điểm chiến lược ở ngoài khơi biển Nhật Bản, và chúng được trang bị với một khóa khí dưới nước, ở đó có đủ giường, thức ăn và khí ôxy đủ dùng cho từ 40 đến 50 người nhái trong thời gian 10 ngày. 

Một số căn hầm còn được trang bị thêm ngư lôi và thủy phi cơ để kịp thời phát hiện tàu địch đang đến, và đồng thời khiến cho việc liên lạc giữa các căn hầm trở nên thuận tiện hơn.

Ngoài ra còn có một dạng cơ cấu nhỏ hơn được gọi là “hang cáo” được cấu tạo từ những cọc thép đóng thẳng xuống đáy biển nhằm bảo vệ người nhái trước hỏa lực địch. 

Lực lượng người nhái cảm tử được cho là chỉ hoạt động vào ban đêm hoặc dưới các vùng nước sâu, nhưng nếu một khi bị phát hiện thường họ dễ bị nguy hiểm thông qua cường kích hoặc oanh tạc trên không. Vũ khí chủ yếu của lực lượng người nhái là loại mìn Lớp 5, đó là một khối thuốc nổ nặng tới 15 kg được tiếp xúc với chất đốt gắn trên mũi một cọc tre cao 5m. 

Trong chiến đấu, người nhái sẽ đâm quả mìn ngay dưới bụng của tàu địch đang đến và cả người họ lẫn con tàu đều nổ tung. Thực sự thì người nhái cảm tử chỉ là một trong số 4 tuyến phòng thủ, 3 tuyến còn lại là dùng mìn chống tàu địch neo đậu xa hơn, dùng mìn kích nổ bằng điện, và cuối cùng là mìn diệt lính đổ bộ trên bãi biển. 

Mỗi người nhái sẽ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ một khu vực biển rộng cỡ 390m², và họ tác chiến cách nhau 60m đủ để không bị tử thương khi đồng đội bên cạnh kích nổ mìn. Mỗi người nhái được cấp một số hiệu y hệt như những con tàu tác chiến, ngụ ý sức công phá của họ không khác là mấy so với một chiến hạm.

Máy bay Yokosuka MXY-7 Ohka chở theo đầu đạn nặng 1200 kg được phi công Nhật thực hiện tấn công cảm tử vào máy bay hoặc chiến hạm địch. Ảnh nguồn: Pinterest .
Máy bay Yokosuka MXY-7 Ohka chở theo đầu đạn nặng 1200 kg được phi công Nhật thực hiện tấn công cảm tử vào máy bay hoặc chiến hạm địch. Ảnh nguồn: Pinterest .

Kỳ lạ cách thức tuyển mộ

Trong chiến đấu, người nhái cảm tử đã hủy diệt tổng cộng 30% tàu đổ bộ của địch. 4.000 người đã được tuyển mộ làm người nhái, nhưng chỉ một nửa trong số họ làm tình nguyện viên, nửa còn lại làm lính nghĩa vụ. 

Để được trúng tuyển, những người nhái buộc phải trả lời một bảng câu hỏi có nội dung nghe qua khá đơn giản. Và họ chỉ phải làm là khoanh tròn những tuyên bố mà họ cảm thấy ưng ý nhất.

Chỉ huy lực lượng này muốn đào tạo ít nhất 2.000 quân nhân trên con số ban đầu là 4.000 người vào tháng 10-1945. Họ được tổ chức thành 3 đơn vị chính: Đơn vị Arashi số 71 đặt căn cứ ở Yokosuka, Đơn vị Arashi số 81 đặt căn cứ ở Kure, và Đơn vị Kawatana đặt ở Sasebo, cả 3 đơn vị đặt dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Shintani. 

Ít nhất 3 cái hộp chứa thuốc nổ đã được đặt chìm dưới vịnh Tokyo, và hộp thuốc nổ bổ sung khác được đặt ở Kujukurihama và Kajimagaura. Song ngay thời điểm dự án đi vào hoạt động đã xảy ra trục trặc. 

Do tình hình sản xuất thời chiến ở Nhật Bản trong năm 1944 mà nhiều bộ hỗ trợ thở đã bị lỗi dẫn đến việc nhiều thực tập sinh chết do đuối nước, độc tính ôxy. 

Đến ngày 30-7-1945, 1.200 tân binh đã tốt nghiệp từ các trường huấn luyện, song chỉ có đúng 600 bộ đồ lặn. Tuy nhiên, cuối cùng Nhật Bản đã đầu hàng trước khi lực lượng người nhái cảm tử được tung ra. 

Ngay sau khi Nhật Bản đầu hàng, hải quân Mỹ đã tiến hành một cuộc điều tra kỹ lưỡng nhắm vào đơn vị người nhái cảm tử nhằm đánh giá thiết bị và hiệu quả tiềm năng của hình thức chiến đấu này. 

Trong khi Thiếu tá Shintani và Trung úy Sasano khăng khăng phát biểu trong cuộc thẩm vấn rằng họ không biết chút gì mà những cái hộp thuốc nổ dưới nước thì các thẩm vấn viên cho rằng những sĩ quan này đã được cấp trên lệnh không được hé môi bất kỳ thông tin quan trọng nào. 

Tháng 12-1945 và tháng 1-1946, có 2 tàu hải quân Mỹ đã thực hiện những chuyến khảo sát sonar tại vịnh Tokyo và phát hiện ra 4 điểm tiếp xúc có đặt các hộp thuốc nổ, nhưng vì độ sâu và những điều kiện nguy hiểm của đại dương mà người Mỹ quyết định không cử thợ lặn xuống điều tra, mà thay vào đó, các địa điểm được canh phòng để đề phòng người Nhật giở trò.

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.