Hệ thống nhận diện gương mặt đang đe dọa quyền riêng tư công dân Mỹ

Hôm 18-10 vừa qua, một liên minh rộng lớn bao gồm 50 nhóm nhân quyền đệ trình một bức thư lên bộ phận phụ trách nhân quyền thuộc Bộ Tư pháp Mỹ kêu gọi mở cuộc điều tra về lực lượng cảnh sát nước này sử dụng lan rộng công nghệ nhận diện gương mặt.

Bức thư nêu rõ: "Những biện pháp bảo vệ nhằm bảo đảm cho sự sử dụng công nghệ này được công bằng và có trách nhiệm có lẽ gần như không tồn tại".

Liên minh nhân quyền khẳng định hệ thống nhận diện gương mặt đang đe dọa quyền riêng tư công dân của hàng triệu người - đặc biệt là những đối tượng nhập cư và người da màu. Liên minh còn cung cấp bản sao báo cáo chi tiết dài 150 trang về những sự cố liên quan đến công nghệ.

Báo cáo công bố ngày 18-10 bởi Trung tâm Georgetown về Quyền riêng tư và Công nghệ (thuộc Công ty Luật Georgetown) tiết lộ lực lượng cảnh sát Mỹ triển khai công nghệ một cách ngày càng bừa bãi, không được kiểm soát.

Công nghệ nhận diện gương mặt đe dọa quyền riêng tư công dân.
Công nghệ nhận diện gương mặt đe dọa quyền riêng tư công dân.

Clare Garvie, một trong những đồng tác giả báo cáo, nhận định: "Nhận diện gương mặt là công nghệ mạnh mẽ đòi hỏi phải có sự giám sát chặt chẽ. Nhưng nói chung thì sự kiểm soát hiện nay không tồn tại. Với chỉ một vài ngoại lệ, còn ngoài ra thì không có luật nào quản lý việc cảnh sát sử dụng công nghệ, không có chuẩn mực nào bảo đảm độ chính xác, và cũng không có hệ thống nào kiểm tra tính công bằng. Thực sự giống như câu chuyện về miền Tây hoang dã".

Theo nhóm tác giả báo cáo, chỉ có một vụ việc là có được lệnh tòa án trước khi hành động. Một số báo cáo chính quyền từ lâu đã khẳng định hàng triệu hình ảnh công dân Mỹ được thu thập và lưu trữ trong các cơ sở dữ liệu liên bang về nhận diện gương mặt.

Ít nhất từ năm 2002, các nhóm nhân quyền cùng bày tỏ mối lo ngại ảnh chụp giấy phép lái xe công dân Mỹ được lưu trữ trong khi họ không hề vi phạm pháp luật. Báo cáo của Trung tâm Georgetown cũng nhấn mạnh công nghệ được sử dụng một cách không công bằng đối với cộng  đồng  người Mỹ  gốc Phi - nghĩa là số người này có ảnh nhận diện được thu thập và lưu trữ nhiều hơn so với người da trắng.

Các thuật toán nhận diện gương mặt cũng gặp lỗi dẫn đến bất lợi cho người Mỹ gốc Phi với tỷ lệ cao. Một nghiên cứu năm 2012 do nhóm chuyên gia Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) thực hiện cho thấy 3 thuật toán được thử nghiệm đối với những gương mặt da đen cho ra kết quả sai lệch trong khoảng 5 và 10% so với gương mặt người da trắng. Thậm chí, độ chính xác càng giảm khi cơ sở dữ liệu được mở rộng thêm.

Lần đầu tiên, báo cáo của Trung tâm Georgetown tiết lộ có ít nhất 5 sở cảnh sát lớn của nước Mỹ sử dụng hệ thống camera trên đường phố để nhận diện gương mặt. Alvaro Bedoya, Giám đốc điều hành Trung tâm Georgetown và đồng tác giả báo cáo, đánh giá: "Đây là khả năng tiến hành chương trình săn người kỹ thuật số trong thời gian thực ngay trên đường phố để đưa vào danh sách theo dõi. Do đó, hiện nay mọi người đều là nghi phạm".

Ngay cả cơ sở dữ liệu liên bang của FBI cũng bao gồm hình ảnh chụp những công dân không phải là tội phạm hay nghi phạm. Điều đáng lo ngại là không có cơ sở dữ liệu quốc gia về những cơ quan cảnh sát nào đang sử dụng công nghệ nhận diện gương mặt cũng như những chính sách nào quản lý họ, những ai có quyền sử dụng thông tin và thông tin được thu thập như thế nào. Thực tế cho thấy rõ ràng có sự thiếu minh bạch trong sử dụng công nghệ tiên tiến của các cơ quan hành pháp. Cụ thể là trong số 51 cơ quan được nêu trong báo cáo của Trung tâm Georgetown, có ít nhất 24 cơ quan không cung cấp được chính sách về sử dụng công nghệ nhận diện gương mặt.

Không có nguyên tắc chỉ đạo quốc gia, không có luật định hay chính sách quản lý sự sử dụng công nghệ nhận diện gương mặt của cơ quan hành pháp. Để khắc phục lỗ hổng nghiêm trọng này, báo cáo của Trung tâm Georgetown đề nghị một dự luật bảo vệ quyền công dân, giới hạn về số lượng và loại dữ liệu lưu trữ, đồng thời thúc đẩy cơ chế giám sát độc lập cũng như công khai với người dân.

Ví dụ như ở Seattle, nơi mà chương trình nhận diện gương mặt nhận được khoản tiền tài trợ lên đến 1,64 triệu USD từ Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), một số nguyên tắc chỉ đạo đã được triển khai. Theo đó, chỉ có những sĩ quan cảnh sát được huấn luyện đặc biệt mới có quyền sử dụng công nghệ nhận diện gương mặt. Thêm vào đó, sự sử dụng trong thời gian thực bị cấm và công nghệ chỉ được phép sử dụng giới hạn đối với những đối tượng tình nghi mà thôi.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.