Hé lộ bí mật về phi hành đoàn thứ 9 của SpaceX NASA

Hạ tuần tháng 9, SpaceX phóng chuyến bay thương mại có phi hành đoàn thứ 9 của NASA lên Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) và nhiệm vụ này độc đáo vì hai lý do: địa điểm phóng và chỉ có hai người trên tàu vũ trụ Dragon.

Sứ mệnh luân phiên

Chuyến bay này là sứ mệnh luân phiên phi hành đoàn của SpaceX lên ISS theo Chương trình phi hành đoàn thương mại của NASA. Hai phi hành gia Nick Hague của NASA và Aleksandr Gorbunov của Roscosmos (Nga) sẽ cất cánh trên tàu vũ trụ SpaceX Dragon, trước đây đã đưa SpaceX Crew-4, Axiom Mission 2 và Axiom Mission 3 của NASA lên ISS, từ tổ hợp phóng 40 tại Trạm lực lượng vũ trụ Cape Canaveral ở bang Florida (Mỹ).

Hé lộ bí mật về phi hành đoàn thứ 9 của SpaceX NASA -0
Hai phi hành gia Aleksandr Gorbunov từ Roscosmos và Nick Hague từ NASA chụp ảnh tại Trung tâm vũ trụ Johnson của NASA ở Houston, Texas.

 Yếu tố đầu tiên tạo nên sự khác biệt của vụ phóng phi hành đoàn thứ 9 là địa điểm mà Falcon 9 của SpaceX sẽ phóng tàu vũ trụ. Tất cả các chuyến bay vũ trụ có người lái trước đây của SpaceX đều diễn ra ở Trung tâm vũ trụ Kennedy của NASA tại sân bay vũ trụ Florida. Còn khu phức hợp 40 thuộc quân đội, do Lực lượng Không gian Hoa Kỳ quản lý. SpaceX đã cải tiến LC-40 để thêm cánh tay tiếp cận phi hành đoàn và thực hiện các thay đổi khác để bổ sung những khả năng cần thiết cho chuyến bay vũ trụ có người lái. (SpaceX lần đầu tiên tiếp quản LC-40 vào năm 2008, sửa đổi bệ phóng cho các lần phóng Falcon 9 của mình).

Điểm khác biệt thứ hai đối với phi hành đoàn thứ 9 này là chỉ có hai người trên tàu vũ trụ Dragon. Tất cả các sứ mệnh phi hành gia thương mại khác ngoài chuyến bay vũ trụ có người lái đầu tiên của SpaceX vào năm 2020 đều đưa 4 người lên ISS. Tuy nhiên, tàu vũ trụ Starliner của Boeing đã gặp phải một loạt vấn đề khi đưa các phi hành gia NASA Butch Wilmore và Suni Williams lên ISS hồi tháng 6.

Sau khi thực hiện các thử nghiệm, NASA đã quyết định đưa tàu vũ trụ của Boeing trở lại Trái đất mà không có phi hành gia, để lại hai phi hành gia NASA trên ISS. Tàu Starliner đã hạ cánh tại New Mexico vào ngày 6/9. Vì vậy, cơ quan vũ trụ đã loại hai phi hành gia ra khỏi nhiệm vụ của phi hành đoàn thứ 9 để chừa hai chỗ trống trên tàu vũ trụ Dragon cho Williams và Wilmore trở về Trái đất vào tháng 2/2025 cùng Hague và Gorbunov. Như vậy, nếu tàu Dragon hạ cánh ngoài khơi bờ biển Florida vào tháng 2/2025 theo đúng dự kiến, Wilmore và Williams ở trong không gian gần 9 tháng.

Còn Hague và Gorbunov, khi lên ISS, họ sẽ trở thành thành viên của phi hành đoàn Expedition 72 và thực hiện các hoạt động nghiên cứu, trình diễn công nghệ và bảo trì. Hai phi hành gia này cũng sẽ tham gia các hoạt động cùng các phi hành gia NASA gồm: Don Petitt, Butch Wilmore, Suni Williams, cũng như các phi hành gia Roscosmos: Alexey Ovchinin và Ivan Vagner. Theo phân công nhiệm vụ, Hague là chỉ huy phi hành đoàn thứ 9. Đây là lần phóng thứ ba và là nhiệm vụ thứ hai của anh lên ISS. Trong lần phóng đầu tiên vào tháng 10/2018, Hague và đồng đội của anh, Alexey Ovchinin của Roscosmos, đã gặp sự cố với tên lửa đẩy, dẫn đến việc hủy bỏ trong khi bay, sau khi phóng, tái nhập khí quyển và hạ cánh an toàn trên tàu vũ trụ Soyuz MS-10.

Năm tháng sau, Hague đã được phóng lên tàu Soyuz MS-12 và làm kỹ sư bay trên ISS trong các chuyến thám hiểm 59 và 60. Hague đã dành 203 ngày trên không gian và thực hiện ba lần đi bộ ngoài không gian để nâng cấp hệ thống điện của trạm vũ trụ, lắp đặt bộ chuyển đổi kết nối cho tàu vũ trụ thương mại.

Sinh ra tại Belleville, Kansas (Mỹ), Hague đã lấy bằng cử nhân Kỹ thuật hàng không vũ trụ từ Học viện Không quân Hoa Kỳ và bằng Thạc sĩ Kỹ thuật hàng không và hàng không vũ trụ từ Viện Công nghệ Massachusetts ở Cambridge, Massachusetts. Hague được NASA chọn làm phi hành gia vào năm 2013. Là một Đại tá đang tại ngũ trong Lực lượng Không gian Hoa Kỳ, Hague đã hoàn thành đợt luân phiên phát triển tại Bộ Quốc phòng và giữ chức Giám đốc thử nghiệm và đánh giá của Lực lượng Không gian từ năm 2020 đến năm 2022. Tháng 8/2022, Hague tiếp tục nhiệm vụ tại NASA, làm việc cho Chương trình Boeing Starliner cho đến khi thực hiện nhiệm vụ bay này.

Khác với Hague, nhà du hành vũ trụ của Roscosmos Gorbunov thì lại bắt đầu chuyến đi đầu tiên của mình tới ISS với tư cách là thành viên của phi hành đoàn 9. Sinh ra tại Zheleznogorsk, vùng Kursk (Nga), Gorbunov học ngành kỹ thuật với bằng cấp về tàu vũ trụ tại Học viện Hàng không Moscow. Gorbunov tốt nghiệp khoa quân sự với chuyên ngành vận hành và sửa chữa máy bay trực thăng và động cơ máy bay. Trước khi được chọn làm phi hành gia vào năm 2018, anh đã làm kỹ sư cho Rocket Space Corp. Energia và hỗ trợ các vụ phóng tàu vũ trụ chở hàng từ Sân bay vũ trụ Baikonur. Gorbunov sẽ làm kỹ sư bay trong chuyến thám hiểm 71/72 trên ISS.

Hé lộ bí mật về phi hành đoàn thứ 9 của SpaceX NASA -0
Tên lửa SpaceX Falcon 9 cất cánh trong sứ mệnh IM-1 cùng tàu đổ bộ lên Mặt trăng Nova-C do Intuitive Machines chế tạo và sở hữu từ Trung tâm vũ trụ Kennedy ở Cape Canaveral, ngày 15/2/2024.

Bước chuẩn bị cho chuyến thám hiểm vượt ra ngoài quỹ đạo Trái đất thấp

Sau khi cất cánh, tàu Dragon sẽ tăng tốc lên khoảng 28.000km/h để kết nối với ISS. Khi đã vào quỹ đạo, các nhóm điều khiển chuyến bay từ Trung tâm kiểm soát sứ mệnh của NASA tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của cơ quan này ở Houston và Trung tâm kiểm soát sứ mệnh SpaceX ở Hawthorne, California sẽ theo dõi một loạt các thao tác tự động hướng dẫn Dragon đến cổng phía trước của mô-đun Harmony của  ISS. Tàu vũ trụ được thiết kế để tự động kết nối, nhưng phi hành đoàn có thể điều khiển và lái thủ công nếu cần.

Khi hoạt động kết nối được thực hiện, Đoàn thám hiểm 71 chào đón Hague và Gorbunov vào bên trong trạm và tiến hành nhiều ngày hoạt động bàn giao với các phi hành gia rời đi của sứ mệnh SpaceX Crew-8 của NASA. Sau thời gian bàn giao, các phi hành gia NASA Matthew Dominick, Michael Barratt, Jeanette Epps và nhà du hành vũ trụ Roscosmos Alexander Grebenkin của phi hành đoàn thứ 8 sẽ tách khỏi ISS và đáp xuống bờ biển Florida.

Phi hành đoàn thứ 9 sẽ tiến hành nghiên cứu khoa học mới để chuẩn bị cho chuyến thám hiểm của con người vượt ra ngoài quỹ đạo Trái đất thấp và mang lại lợi ích cho nhân loại trên Trái đất. Các thí nghiệm bao gồm tác động của hành vi ngọn lửa trên Trái đất, nghiên cứu các tế bào và tiểu cầu trong chuyến bay vũ trụ dài ngày và một loại vitamin B có thể làm giảm hội chứng thần kinh mắt liên quan đến chuyến bay vũ trụ. Họ cũng sẽ tiến hành các thí nghiệm có lợi cho sự sống trên Trái đất như nghiên cứu vật lý của các vụ nổ siêu tân tinh và theo dõi tác động của các phương pháp xử lý độ ẩm khác nhau đối với các loại cây trồng trên trạm. Đây chỉ là một số ít trong hơn 200 thí nghiệm khoa học và trình diễn công nghệ diễn ra trong suốt nhiệm vụ của họ.

Trong thời gian thực hiện thí nghiệm trên ISS, phi hành đoàn thứ 9 sẽ chào đón hai tàu vũ trụ Dragon, bao gồm nhiệm vụ dịch vụ tiếp tế thương mại lần thứ 31 của NASA và SpaceX Crew-10 của NASA và hai chuyến giao hàng do Roscosmos dẫn đầu trên Progress 90 và 91. Đến tháng 2/2025, Hague, Gorbunov, Wilmore và Williams sẽ lên tàu Dragon và tự động rời khỏi ISS, quay trở lại bầu khí quyển của Trái đất. Sau khi hạ cánh ngoài khơi bờ biển Florida, một tàu cứu hộ SpaceX sẽ đón tàu vũ trụ và phi hành đoàn, đưa họ trở lại bờ bằng trực thăng .

Các nhiệm vụ của phi hành đoàn thương mại cho phép NASA tối đa hóa việc sử ISS, nơi các phi hành gia đã sống và làm việc liên tục trong hơn 23 năm qua để thử nghiệm công nghệ, thực hiện nghiên cứu và phát triển các kỹ năng cần thiết để vận hành các điểm đến thương mại trong tương lai ở quỹ đạo Trái đất thấp và khám phá xa hơn về Trái đất. Nghiên cứu được tiến hành trên ISS  cũng mang lại lợi ích cho mọi người trên Trái đất và mở đường cho các chuyến đi dài ngày trong tương lai tới Mặt trăng và xa hơn nữa thông qua các nhiệm vụ Artemis của NASA.

Chu Nguyễn

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.