Hậu quả khôn lường nếu xảy ra thêm một vụ nổ hạt nhân

Với khát vọng "cho Mỹ và cả thế giới biết sức mạnh thật sự của Triều Tiên" bằng 5 vụ thử hạt nhân tiến hành vào các năm 2006, 2009, 2013, 2016 và lời khuyến cáo sẽ tiếp tục tiến hành vụ thử thứ 6 với "thiết bị nổ trong vụ thử hạt nhân lần này có thể mạnh hơn các lần trước đó", Triều Tiên sẽ đánh thức ngọn núi lửa Paektu. Khi đó, không chỉ có Triều Tiên mà các quốc gia lân cận cũng phải hứng chịu các thảm họa.

Núi Paektu (hoặc Baekdu) trong tiếng Hàn hoặc Changbaishan (Trường Bạch) trong tiếng Trung Quốc là một núi lửa còn hoạt động. Ngọn núi Paektu cao 2.744 mét, là đỉnh cao nhất trong dãy Baekdudaegan, hình thành ranh giới tự nhiên giữa 2 quốc gia Triều Tiên và Trung Quốc.

Trên đỉnh núi có một miệng núi lửa được tạo ra từ vụ nổ Thiên Niên Kỷ (Millennium eruption) xảy ra vào năm 946. Được ước tính có sức mạnh hủy diệt tương đương 100 triệu trái bom nguyên tử từng được thả xuống Hiroshima, lần "thức giấc" đó của Paektu đã tung vào bầu khí quyển 100 km3 đất đá, dung nham, tro bụi cùng 45 triệu tấn lưu huỳnh.

Hồ Thiên Đường vốn là miệng núi lửa Paektu được tạo ra từ vụ nổ năm 946.
Hồ Thiên Đường vốn là miệng núi lửa Paektu được tạo ra từ vụ nổ năm 946.

Miệng núi lửa ngày nay đã biến thành một hồ nước rộng mênh mông như biển hồ trên núi - diện tích đến 9,82 km2, độ sâu trung bình 213 mét - cùng vẻ đẹp kỳ vĩ hoàn toàn xứng đáng với tên gọi Hồ Thiên Đường (Heaven Lake). Ngày nay, đây là một thắng cảnh du lịch cho cư dân của cả 2 quốc gia cùng thưởng ngoạn.

Trong lịch sử Triều Tiên, núi Paektu được cho là nơi chào đời của Dangun, người khai lập vương triều Triều Tiên cổ đại. Đây cũng là ngọn núi lửa lớn mà các nhà khoa học ít có dịp tiếp cận để nghiên cứu, dù họ đã thu thập được một số dữ liệu từ các hoạt động địa chấn trong giai đoạn 2002-2005. Núi lửa Paektu gắn liền với tên tuổi lãnh tụ Kim Nhật Thành của CHDCND Triều Tiên.

Quãng thời gian tiến hành cuộc kháng chiến chống lại quân đội Phát xít Nhật, ông Kim Nhật Thành dùng ngọn núi làm nơi ẩn náu, vì thế giới truyền thông Triều Tiên thường gọi nhà lãnh đạo Kim Nhật Thành là "Người anh hùng huyền thoại núi Paektu". Còn nhà lãnh đạo Kim Jong Il cũng được sinh ra ở núi Paektu.

Dù không tạo điều kiện cho các nhà nghiên cứu nhưng núi lửa Paektu được sử dụng như một bối cảnh quan trọng trong các hoạt động tuyên truyền của Triều Tiên. Gần đây, Hãng Thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng tải bức ảnh nhà lãnh đạo Kim Jong Un hiên ngang đứng trên đỉnh núi.

Lần "trở mình" gần đây nhất của Paektu là vào năm 1903. Hiện tại, ngọn núi lửa này đang có dấu hiệu "chưa muốn nghỉ". Một số nhà địa chất trên thế giới đã được phép đến đây để tiến hành đo đạc, quan sát. Bắt đầu từ 2002, người ta phỏng đoán dung nham đang len lỏi trong các vết nứt địa tầng bên dưới ngọn núi.

Tờ Telegraph dẫn lời cảnh báo của các chuyên gia cho biết, sự gia tăng các hoạt động địa chất dưới ngọn núi trong những năm gần đây có thể khiến "kho" magma trong núi lửa nở rộng. Theo thống kê của Chương trình Núi lửa Toàn cầu của Viện Smithsonian (Mỹ), hiện có khoảng 1,6 triệu người sống trong vòng bán kính 100km quanh núi lửa. Và núi Paektu chỉ cách Punggye-ri, khu vực thử nghiệm hạt nhân của Triều Tiên khoảng 115-130km đường chim bay. Với vụ nổ hạt nhân mà Triều Tiên tiến hành vào đầu năm 2016, một vụ chấn động 5,1 độ Richter đã được ghi nhận gần khu vực này.

Trong một bài báo được đăng tải trên tạp chí Nature vào đầu năm nay, nhóm nghiên cứu do Hong Tae-kyung, chuyên gia về địa chấn học tại Đại học Yonsei ở Seoul dẫn đầu, cho biết các hoạt động dưới lòng đất có thể kéo theo những chấn động và tác động đến núi lửa chứa nham thạch, dẫn tới hiện tượng phun trào dung nham. "Một vụ nổ hạt nhân dưới lòng đất gần một núi lửa còn hoạt động sẽ gây ra mối đe dọa trực tiếp tới núi lửa" - ông Hong nhận định.

Theo trang IFL Science, như mọi cơn chấn động khác, các vụ nổ hạt nhân dưới lòng đất sẽ tạo ra sóng địa chấn lan truyền theo mọi hướng, trong đó có các hướng xuống bên dưới vỏ Trái Đất và tiếp cận với các bể dung nham nằm sâu khoảng 116 km dưới mặt đất. Nghiên cứu mới nhất từ các nhà địa chất Hàn Quốc cho thấy các sóng địa chấn này có thể đánh thức "những con rồng lửa đang ngủ yên trong lòng đất". Thông thường một vụ phun núi lửa sẽ xảy ra khi áp suất tạo ra từ khối dung nham lỏng vượt quá mức chịu đựng của khối đá cứng xung quanh.

Tại thời điểm ấy, xuất hiện các vết nứt gãy của lớp vỏ cứng bên trên và đỉnh của bể dung nham bên dưới sụp đổ, tạo ra một sự giảm áp đột ngột khiến năng lượng của toàn khối dung nham được giải phóng dưới dạng một vụ phun trào. Nếu khối đá cứng càng lớn thì áp lực làm bung vỡ khối dung nham càng mạnh. Những vụ phun trào có khoảng thời gian "ngủ yên" càng lâu thì thường sẽ càng tích lũy nhiều năng lượng hơn các vụ phun trào diễn ra liên tục.\

Với trường hợp của núi Paektu, bằng các công cụ mô hình máy tính, các nhà địa chất cho rằng, một vụ nổ tạo ra cơn chấn động cấp 7 độ Richter đến từ bên trên, có thể sẽ "trợ lực" cùng lớp dung nham bên dưới làm đứt gãy lớp đá cứng ở giữa. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là vụ phun trào núi lửa đầu tiên do con người kích hoạt.

Bruce Bennett, một chuyên gia phân tích quốc phòng cấp cao tại Trung tâm nghiên cứu Rand Corporation, lo ngại nếu Triều Tiên tiến hành thêm một vụ nổ hạt nhân thì sẽ "chọc giận người khổng lồ Paektu đang ngủ". "Đó có thể là một vụ phun trào cực lớn, giết chết hàng ngàn người nếu không muốn nói là chục ngàn người Trung Quốc và Triều Tiên", Bennett chia sẻ với hãng CNN.

Tiến sĩ Amy Donovan, giảng viên địa lý và những rủi ro môi trường, thuộc Đại học Hoàng gia London đồng thời là một thành viên trong nhóm các nhà khoa học quốc tế gồm có người Triều Tiên đã nghiên cứu hoạt động của núi lửa Paektu kể từ cơn địa chấn trong những năm 2000 cho biết: "Chúng tôi biết tương đối ít về hệ thống các dòng magma trong núi Paektu cũng như biết rất ít về kích thước, hay độ sâu của chúng, do đó chúng tôi không thể có mô hình về nó".

Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định những vụ thử hạt nhân có đương lượng nổ khoảng 10.000 tấn TNT khó có thể kích hoạt một vụ phun trào ở núi lửa Paektu. Chỉ có những vụ nổ đạt sức công phá tương đương 50.000-100.000 tấn TNT mới có thể gây ra vụ phun trào lớn.

Không chỉ Triều Tiên bị ảnh hưởng mà các quốc gia kế cận như Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản cũng sẽ bị tác hại liên đới. Ngoài ra, khối tro và bụi của vụ nổ lớn đến như vậy có thể sẽ che kín một phần bầu khí quyển, tạo ra các biến đổi về mặt khí hậu.

Quang Học (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.