Hành trình truy lùng kho vàng bị chôn giấu của trùm ma túy Pablo Escobar

Lúc còn sống, “hoàng đế ma túy” Pablo Escobar đã đút túi rủng rẻng 45 triệu bảng Anh mỗi ngày, mua vô số bất động sản khổng lồ, máy bay và cả những hóa thạch khủng long vô giá làm quà tặng cho con trai. Nhưng những khoản tiền và vàng không dùng để chi tiêu thì Escobar lại chôn chúng. Từ đây hành trình săn lùng kho vàng của hắn ta đã bắt đầu.

Tiền nhiều, chơi ngông

Những câu chuyện về kho báu mà trẻ em hay nghe đọc thường là chúng được chôn đâu đó trên các hoang đảo. Nhưng lại có rất nhiều vàng và tiền mặt được chôn vùi ở Colombia mà Long John Silver không tưởng tượng nổi. Trùm ma túy Pablo Escobar đã chôn giấu hàng triệu, hay có lẽ là hàng tỷ USD, các tài sản của mình trên khắp đất nước Colombia trước khi hắn ta bị bắn hạ vào tháng 12 năm 1993. Không có tấm bản đồ nào dẫn đến kho báu bị chôn vùi của Escobar.

Cũng như Escobar đã “thủ tiêu” những người chôn giấu tài sản cho hắn để bịt đầu mối. Cả núi tiền và vàng chưa bao giờ được tìm thấy. 2 cựu điệp viên CIA với nhiệm vụ truy lùng số tài sản hàng tỷ USD của Escobar. Hành trình truy lùng đã đưa chân Doug Laux và Ben Smith đến các khu dân cư khét tiếng ở Colombia, khiến họ thường xuyên phải đối mặt với một trong những “thích khách” và đám du đãng hung dữ của Escobar.

Thời hoàng kim, Pablo Escobar thu lợi bất chính tới 45 triệu bảng Anh mỗi ngày, tiền chảy ào ào về túi hắn khiến hắn không kịp tiêu. Các ngân hàng Colombia từ chối chạm tới nguồn “tiền bẩn” của Escobar. Nguồn tiền khổng lồ này ngày nay bị biệt tích, chỉ có duy nhất Escobar mới biết chúng đang nằm ở đâu, và bao nhiêu tiền.

Hàng tỷ USD của Pablo Escobar được chôn vùi, nhưng CIA tin rằng họ biết nó ở đâu.
Hàng tỷ USD của Pablo Escobar được chôn vùi, nhưng CIA tin rằng họ biết nó ở đâu.

Chưa hết, “hoàng đế ma túy” còn xếp tiền thành cọc khổng lồ rồi cho tiền vào các thùng kim loại cùng với hàng ngàn thỏi vàng rồi mang đi chôn giấu ở những nơi mà hắn ta cho là an toàn. Sau rốt, khoảng 1/5 trong số tiền 100 USD đang nằm ở Colombia. Người anh trai của Escobar, ông Roberto, năm nay 71 tuổi, từng làm thủ quỹ cho “đế chế ma túy”, cũng như đã chịu “bóc lịch” 12 năm trước khi được phóng thích vào năm 2004.

Ông Roberto kể: “Pablo kiếm nhiều tiền lắm, nhưng hàng năm số tiền bị giảm đi 10% do lũ chuột ăn nó trong kho, hoặc có khi tiền bị dính nước lâu ngày”. “Bố già” Pablo Escobar đứng đằng sau 80% tổng số cocaine nhập lậu vào Hoa Kỳ trong suốt những năm “chủ nghĩa khoái lạc” thập niên 1980. Hắn ta từng sắm một chiếc máy bay cỡ lớn để chở tất cả tiền mà hắn ta có, chúng lấy nguồn từ cảm hứng bộ phim James Bond xây dựng hẳn một hạm đội tàu ngầm để buôn lậu ma túy.

Lên “ngai vàng” rất nhanh, bàn tay hắn cũng đẫm máu, và lối sống xa hoa của Escobar là nguồn cảm hứng cho Hollywood: bộ phim “Gã Mặt Sẹo” (Scarface) do nam diễn viên Al Pacino thủ vai chính, cũng như loạt phim Narcos của hãng Netflix.

Juan Pablo Escobar, con trai của Pablo Escobar.
Juan Pablo Escobar, con trai của Pablo Escobar.

Vào thời điểm qua đời, thọ 44 tuổi, tạp chí Forbes đã xếp Pablo Escobar là “Qúy ông giàu thứ 7 thế giới”. Ông Roberto kể: “Tiền nhiều lắm, chúng tôi chi 2.000 bảng Anh chỉ để mua những cái dây cao su để buộc chúng lại với nhau. Chúng tôi nghỉ mát ở Las Vegas và ăn tối với danh ca Frank Sinatra”.

Để phô bày sự giàu có của mình, Escobar đã xây dựng một khu dân cư mới mang tên Bario Escobar từ ngay trên cái nền mục ruỗng của thành phố Medellin (Colombia). Khu dân cư này có độ 1.000 ngôi nhà dành cho các gia đình vốn trước đây sinh sống trong một khu “ổ chuột” gọi là “Bãi phế liệu”. Escobar từng có biệt danh là “Robin Hood” do hắn ta hay cho tiền của của mình cho những người nghèo khổ. Dần dà, người dân trở thành phòng tuyến vững chắc cho “bố già” để hắn ta dễ bề cất giấu ma túy, súng và tiền, họ trở thành đội quân “tai mắt” cho hắn ta.

Escobar cũng xây dựng 3 sở thú tư nhân với đầy đủ voi, hươu cao cổ và hà mã, trong số đó là nông trang Hacienda Napoles nằm sâu trong rừng già. Sau khi Escobar bị bắn chết, lũ hà mã được phóng thích, khoảng 30 đi hoang, “khủng bố” trẻ em và ngư dân. Ông Juan Pablo, người con trai của Escobar, nay trạc tuổi 40, nhớ lại: “Thời tôi còn nhỏ, chúng tôi sống như trong Disneyland. Hươu cao cổ, voi, xe máy và tiền nhiều không đếm xuể”.

Số tài sản khổng lồ bị chôn giấu

Có lời đồn đãi cho rằng Pablo Escobar chôn hàng thùng tiền tại nhiều ngôi nhà nằm rải rác khắp Colombia, Mexico và Florida (Mỹ). Một nhóm tìm kiếm kho báu được dẫn đầu bởi John Miller thuộc Lực lượng tuần tra Scotland, ông Miller từng quản lý vụ bắt cóc great Train Robber Ronnie Biggs tại Rio de Janeiro (Brazil) hồi năm 1981.

Cảnh nơi Escobar bị bắn hạ.
Cảnh nơi Escobar bị bắn hạ.

Năm 2009, ông Miller cùng 6 cựu binh SAS – những người từng phục vụ ở các chiến trường  Iraq và Afghanistan – đến Colombia để tham gia truy lùng kho tiền của Escobar. Có vẻ như kho tiền vàng là có thật.

Ông Steve Murphy, một trong các điệp viên ma túy của Lực lượng chống ma túy Mỹ (DEA) người đã giúp chính phủ Mỹ truy lùng Escobar trước khi “bố già” bị bắn chết trên mái ngôi nhà ở Medellin, cho biết: “Không phải chuyện thần thoại. Chúng tôi biết rõ Escobar và đám thuộc hạ thân tín đã cất giấu tiền và vàng trong các hang động. Rồi Escobar ra tay “thịt” họ để bịt đầu mối. Đó cũng chính là lý do không ai biết kho tiền được chôn tại đâu”.

Thậm chí báo Colombia, tờ El Espectator còn đăng tải những bức ảnh về một số kho báu được thu hồi, bao gồm một số tiền tương đương 4 triệu bảng Anh được tìm thấy trong 3 chiếc can nhựa vào tháng 11 năm 1989. Đến năm 1990, một khoản tiền 25 triệu bảng Anh được tìm thấy cùng với 150kg vàng thỏi.

Các điều tra viên hy vọng tìm thấy kho tiền.
Các điều tra viên hy vọng tìm thấy kho tiền.

Năm 2009, thêm 5 triệu bảng Anh được tìm thấy trong rừng già nơi phát hiện một chuỗi các xưởng chưng cất cocaine của Escobar, và 10 triệu bảng Anh được giấu kín tại khu nông trang Hacienda Napoles.

Năm 2015, còn vài bài báo về một nông dân tên là Jose Mariena Cartolos, 65 tuổi, đã tìm thấy số tiền 450 triệu bảng Anh được chôn giấu trong hàng trăm chiếc thùng nằm trên một cánh đồng mà lão nông đang bắt đầu trồng cây cọ dầu. Cho đến nay, nhà chức trách Colombia mới chỉ thu hồi được 75 triệu bảng Anh từ số tiền bị thất lạc. gấp 10 lần số tiền trên vẫn đang bị giấu đâu đó, chờ được khám phá.

Cựu điệp viên CIA-Doug Laux, người đã quay bộ phim về hành trình săn lùng kho báu mới nhất cho loạt phim “Finding Escobars Millions” (Truy lùng hàng triệu bảng Anh của Escobar) trên kênh Discovery, ông cho biết: “Bằng chứng về kho tiền, vàng của Escobar là những thùng nhựa chứa đầy ắp tiền mặt, vàng, châu báu và súng. Đó chỉ mới là một phần nổi trong số hàng tỷ bảng Anh tiền mặt của Escobar. Hắn ta không muốn để tiền tứ tung, mà chôn đâu đó trong các ngôi nhà và bất động sản mà hắn ta thực sự tin tưởng”.

Máy bay trực thăng của quân đội Colombia tuần tra ở Bogota (Colombia) vào ngày 29-1-1993.
Máy bay trực thăng của quân đội Colombia tuần tra ở Bogota (Colombia) vào ngày 29-1-1993.

Săn lùng kho báu là một nghề kinh doanh lắm rủi ro. Một người đã bị chết ở Mexico trong khi tìm nơi thích hợp để đóng phim “Narcos”, và việc này khiến ông Roberto Escobar cảnh báo hãng Netflix không nên làm phim ở Mexico hay Colombia. Hai điệp viên Doug và Ben đã sử dụng công nghệ tiên tiến bao gồm máy bay không người lái tìm bom và chụp chi tiết các bức không ảnh để tìm kiếm những dấu vết nhỏ nhất trên mặt đất, dùng máy quét để “nhìn” các bức tường và sàn nhà. Họ cũng sử dụng các kỹ năng của CIA và liên lạc với những “đồng minh thân cận” của Escobar để lần ra các manh mối.

John Jairo Velasquez, biệt danh "Popeye" - hạ thủ thân tín của Pablo Escobar, thăm mộ Pablo Escobar.
John Jairo Velasquez, biệt danh "Popeye" - hạ thủ thân tín của Pablo Escobar, thăm mộ Pablo Escobar.

Cựu điệp viên Doug nói: “Tìm kiếm kho tiền, vàng của Pablo Escobar ở Colombia là việc cực kỳ nhiêu khê. Hiểm họa luôn rình rập, quý vị có thể bị mất mạng bất kỳ khi nào. Những người như Juan Esteban có lẽ đã điều nghiên kho báu này suốt 30 năm qua, nhưng nếu có thêm nhiều tiền được tìm thấy thì tôi muốn là người đầu tiên tiếp cận nó”.

Còn người em gái của Pablo Escobar là bà Luz Maria, 62 tuổi, đã mất hàng thập kỷ làm mọi việc để giảm tội cho anh trai, bao gồm việc để các bức thư lên các ngôi mộ những nạn nhân của Escobar.

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.