Hành trình tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất

Mặc dù các bằng chứng cụ thể về sự sống ngoài hành tinh vẫn còn khá mơ hồ và chưa được khẳng định nhưng con người vẫn luôn kỳ vọng và chưa từng từ bỏ hành trình khám phá bí ẩn trong vũ trụ.

Hiện nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ, giới khoa học đang đau đầu tìm cách giải mã sự gia tăng đột biến những tín hiệu vô tuyến phát đi từ vũ trụ hướng đến Trái Đất. Hiện tượng này làm dấy lên những đồn đoán về khả năng người ngoài hành tinh đang cố liên lạc với con người.

Những chớp sóng bí ẩn

Giới nghiên cứu từ lâu đã cho rằng chớp sóng vô tuyến (FRB) là một trong những hiện tượng bí ẩn nhất vũ trụ. Đó là những đợt phát sóng vô tuyến cực mạnh trong thời gian ngắn, có thể nhận biết từ Trái Đất nhưng hoàn toàn không rõ nguyên nhân gây ra FRB là gì, hay chúng phát ra như thế nào. FSB được phát hiện lần đầu tiên năm 1967, khi nhà thiên văn học người Anh Jocelyn Bell Burnell vô cùng kinh ngạc quan sát thấy các tín hiệu xung bí ẩn đến từ bên ngoài hệ Mặt Trời. Dẫu vậy, chúng sau đó được chứng minh là các ngôi sao xoay nhanh chóng, hay còn gọi là ẩn tinh.

Nhiều dự án sẽ sử dụng các kính thiên văn mạnh nhất thế giới để phát hiện các tín hiệu của sự sống ngoài Trái đất.
Nhiều dự án sẽ sử dụng các kính thiên văn mạnh nhất thế giới để phát hiện các tín hiệu của sự sống ngoài Trái đất.

Tuy nhiên, một loạt tín hiệu FRB mới từ năm 2007 lại tiếp tục khiến các nhà thiên văn học bối rối. Một nghiên cứu chỉ ra rằng, các số đo phân tán của 10 chớp FRB gần đây đều là bội số của 187,5. Theo ước tính, xác suất để sự xuất hiện của các tín hiệu như trên chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên rơi vào khoảng 5/10.000.

Nếu tất cả các xung lạ đều tuân theo một dạng mẫu thì hiện tượng quả thật rất khó giải thích, vì điều này ám chỉ các nguồn phát ra các xung nằm cách đều Trái Đất. Bởi vì FRB là các bức xạ điện tử vô tuyến xuất hiện ngẫu nhiên và nhất thời, thế nên việc phát hiện và nghiên cứu chúng gặp rất nhiều khó khăn.

Đầu năm nay, các nhà thiên văn học lần đầu tiên xác định được vị trí của FRB trong một thiên hà lùn cách Trái Đất 3 tỷ năm ánh sáng. Sau đó, nhờ sự hỗ trợ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), giới khoa học đã tiếp tục phát hiện thấy 72 chớp sóng vô tuyến (FRB) bị bỏ sót trước đây, phát ra từ một ngân hà xa xôi khác trong vũ trụ.

Ngoài ra, các dữ liệu thu được mới nhất của kính viễn vọng vô tuyến Parkes ở Australia và đĩa vô tuyến khổng lồ ở Puerto Rico đều xác nhận sự tồn tại của những tín hiệu FRB. Tuy nhiên FRB vẫn còn là một bí ẩn dẫn đến những đồn đoán về nguồn gốc của chúng từ những sự kiện bất ổn như vật chất bị bắn khỏi siêu lỗ đen, vụ nổ của các siêu tân linh có độ sáng cao...

Thế nhưng, nhiều quan điểm tin rằng FRB không phải hiện tượng tự nhiên, mà tới từ một công trình của người ngoài Trái Đất, nhằm mục đích cung cấp năng lượng cho phi thuyền không gian. Theo đó, chớp sóng vô tuyến cực kỳ sáng nếu xét theo khoảng thời gian tồn tại ngắn ngủi và khoảng cách xa. Hiện nay, khoa học chưa tìm thấy một nguồn tự nhiên nào thực hiện được điều này, vì vậy nguồn gốc nhân tạo là yếu tố đáng xem xét.

Giả thuyết này cho rằng FRB phát ra từ nguồn năng lượng cực lớn của người ngoài hành tinh, được dùng để đẩy các tàu du hành trang bị buồm ánh sáng - loại công nghệ có nguyên lý cơ bản là một tia sáng mạnh có thể đẩy bề mặt phản chiếu trong không gian.

Hiện này, buồm ánh sáng của con người sử dụng nguồn sáng từ Mặt Trời. Tuy nhiên, giới khoa học đang nghiên cứu phát triển hệ thống thiết bị laser toàn cầu, có thể đẩy thiết bị đi với vận tốc bằng 20% tốc độ ánh sáng. Sự giống nhau khi liên tưởng tới buồm ánh sáng của con người trên Trái Đất khiến giới khoa học hoài nghi nhiều khả năng một chủng tộc người ngoài hành tinh phát triển hơn con người đã sử dụng động cơ đẩy ánh sáng để vận hành tàu du hành vũ trụ kích cỡ lớn. Nếu một vật thể lớn gấp hai lần Trái Đất thu thập năng lượng Mặt Trời và chuyển nó thành tia laser đẩy tàu vũ trụ, sóng vô tuyến phát ra có thể được nhận dạng từ khoảng cách nhiều tỷ năm ánh sáng.

Thu thập dữ liệu

Trong những nỗ lực mới nhất, giới khoa học đang tập trung nghiên cứu HD 164595 vì nó tương tự Mặt Trời và có ít nhất một hành tinh "giống Trái Đất" quay quanh quỹ đạo. Nhiệt độ trung bình của HD 164595 nhỉnh hơn -261,15°C, và ngôi sao này có tuổi đời nhỏ hơn Mặt Trời gần 100 triệu năm.

Theo đó, sự gia tăng đột biến các tín hiệu vô tuyến phát đi từ ngôi sao này nhiều khả năng là kết quả của một hiện tượng tự nhiên, chẳng hạn như "thấu kính vi mô", trong đó trọng lực của ngôi sao làm tăng mạnh và hội tụ những tín hiệu từ nơi khác. Các chuyên gia nhấn mạnh phải theo dõi HD 164595 thường xuyên, yêu cầu chương trình SETI (Tìm kiếm các sinh vật thông minh ngoài Trái Đất) tìm hiểu kỹ lưỡng hơn xem liệu đây có phải là thông điệp của người ngoài hành tinh hay không.

SETI sẽ sử dụng hệ thống kính viễn vọng không gian Allen ở California (Mỹ) và đài thiên văn quang học Boquete SETI ở Panama theo dõi HD 164595. Khi tìm ra độ mạnh của tín hiệu, các nhà nghiên cứu cho biết, nếu xuất phát từ một nguồn phát đẳng hướng, nó nhiều khả năng thuộc nền văn minh Kardashev loại II. Nếu là tín hiệu chùm hẹp hội tụ vào hệ Mặt Trời, nó sẽ thuộc nền văn minh Kardashev loại I.

Thang Kardashev là một cách đo sự tiến bộ của các nền văn minh ngoài Trái Đất dựa vào mức năng lượng phát tỏa. Trong đó, nền văn minh Kardashev loại I được gán cho các loài có khả năng thu thập mọi loại năng lượng sẵn có ở một ngôi sao lân cận, quy tụ và lưu trữ nó để thỏa mãn nhu cầu của các dân cư. Nền văn minh Kardashev loại II phát triển hơn, và có thể thu gom sức mạnh từ ngôi sao của nó.

Bên cạnh đó, dự án "Breakthrough Listen" với khoản đầu tư lên tới 100 triệu USD sẽ sử dụng các kính thiên văn mạnh nhất thế giới để phát hiện các tín hiệu của sự sống từ hành tinh đá Proxima b - một hành tinh có bề mặt rắn nhiều khả năng xuất hiện đầy đủ điều kiện duy trì sự sống. Quan trọng hơn, hành tinh này có quỹ đạo xoay quanh cận tinh Proxima Centauri - ngôi sao chỉ cách 4 năm ánh sáng.

Mới đây, đội ngũ dự án đã bắt đầu tìm kiếm các tần số sóng vô tuyến khác với các âm thanh nền tự nhiên thông qua việc sử dụng thêm đài thiên văn Parkes ở Australia. Theo dự kiến, dự án này sẽ thu thập các dữ liệu trong vòng 10 năm từ các đài quan sát tối tân nhất trên thế giới, cũng như liên tục phân tích dữ liệu để lắng nghe những thông điệp của "những người bạn ngoài hành tinh" trước khi họ tới được Trái Đất.

Lê Nam (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.