Hàn Quốc: Nghệ thuật cõng cỏ cây, muông thú vào lòng thành phố

Dù rất yêu xứ sở kim chi nhưng có lẽ cũng cần phải nói thẳng thắn rằng, thiên nhiên không hào phóng gì lắm cho đất nước này. Nếu ai đó đã từng trải nghiệm thăm ngắm chừng hai chục quốc gia thôi, thì sẽ có một so sánh đích đáng và thấm thía hơn điều này.

Có vẻ như thiên nhiên Hàn Quốc hơi cằn cỗi. Ngoài đảo Jeju tốt tươi thì chúng tôi đi qua các thành phố ở Hàn, chỉ thấy nhà cao tầng chứ ít thấy cây cối, ít sông ngòi với cảnh vật tự nhiên. 

Vì biết rõ không được trời phú cho rừng vàng biển bạc, nên người Hàn Quốc luôn tỏ ra nâng niu các giá trị thiên nhiên do bàn tay con người chăm bẵm mà có. Và du lịch của họ đã hốt bạc nhờ sự công phu đầu tư từ ý tưởng rất nhân văn cho đến sự tử tế với môi trường một cách bài bản kia.

90 triệu đô la "chuộc lỗi" với thiên nhiên

Càng lang thang xứ Hàn, tôi càng nghiệm ra một điều rằng, các hòn đảo sặc sỡ hoa và điệp trùng cây cổ thụ ra đời từ hoang mạc cằn cỗi như Nami, còn khiến người Hàn tự hào kiêu hãnh hơn là nơi này vốn dĩ trời sinh ra như thế. Chính sự vượt lên khắc nghiệt đó còn khiến du khách xúc động và trân quý tấm lòng thơm thảo với thiên nhiên của người Hàn hơn. Vậy là họ biết biến thế yếu thành thế mạnh.

Ngay cả dòng suối tâm linh mang tên Cheongyecheon được coi như một "trục long mạch", một bảo tàng thiên nhiên tuyệt vời kéo dài 6km, tưới tắm dằng dặc cho thủ đô Seoul, khiến nơi này giảm được hơn 3 độ vào mùa hè... nó cũng từng thối tha, rác rưởi rồi bị lấp trong hàng thập niên để làm đường cao tốc đè lên trên. 

Một trong 360 nón phóng núi lửa tuyệt đẹp trên đảo Jeju, Hàn Quốc.
Một trong 360 nón phóng núi lửa tuyệt đẹp trên đảo Jeju, Hàn Quốc.

Nó mới chỉ được người Hàn khơi thông lại và khánh thành vào năm 2005, với số kinh phí "chuộc lỗi với thiên nhiên" khổng lồ: 90 triệu USD. Dường như sự tốt tươi, tưới tắm đáng xúc động của con suối lớn và trong veo cuộn mình giữa Seoul này, cũng như tâm trạng của người Hàn trong việc khơi thông lại bảo tàng sinh thái dài 6km kia đã cảm hóa được rất nhiều người Việt Nam, trong đó có các nhà báo.

Bằng chứng là nhiều bài báo, nhiều chương trình truyền hình của ta đã rất nặng lòng với bài học cay đắng mang tên con suối - công viên - điểm tựa tâm linh của Seoul Cheongyecheon. 

Giữa các đoạn suối đẹp, người Hàn làm đường đi xuống mặt nước, đi bộ và trưng bày nghệ thuật ba bề bốn bên, xây một vực xoáy tròn có "lỗ" ở giữa, người xứ kim chi cũng như đông đảo du khách, ai cũng tin rằng, dừng lại ném một đồng xu vào đó thì may mắn sẽ đến với mình và gia đình, bạn bè mình. Nước trong vắt, từng mệnh giá của những đồng xu dưới đó, người đứng ven bờ có thể trông tỏ.

Người Việt đi du lịch Hàn Quốc vì nhiều lý do, trong đó phải kể đến sự gần gũi địa lý, giá tour rẻ, sự "du nhập" một cách bạo liệt về văn hóa (phim ảnh, mỹ phẩm, xe cộ, phong cách) đã đi tiên phong mở đường… Nhưng cái cần nhấn mạnh ở đây là tài làm du lịch của người Hàn. Đi chơi thì phải thoải mái, thú vị, tung hoành "tự sướng" ở mọi góc độ - lĩnh vực này thì là "tủ" của nước bạn rồi. 

Và nhiều người giật mình nghiệm ra, cái họ đem ra quyến rũ mình nhiều khi là cái... họ "tay không bắt giặc" gây dựng nên. Các con đường tuyệt diệu rợp sắc hoa anh đào, hoa liên kiều, hoa mộc lan rồi ru hồn người cả loài tử đinh hương nữa, nó là do người Hàn trồng và chăm bẵm tỉ mỉ, khác hẳn việc ta cứ "vác" Sa Pa, Hạ Long có từ thuở tạo sơn ra rồi thõng lưng mà bán. 

Hơn nghìn cây hoa anh đào cổ thụ 3-4 chục năm tuổi trên con đường huyền thoại Yunjug-ro tại Seoul cũng thế, mùa đến, nhân loại nghiêng mình ngưỡng mộ: "bái" hoa. Lý lẽ nhân văn nào để người Hàn chăm bẵm kỳ quan "đường hoa" này cho con cháu mình? Rất lãng mạn và tử tế. Họ trồng cho họ, trước khi tính đến việc hoa tỏa hương và tạo mật ngọt quyến rũ du khách đem tiền tới "tiêu" ở xứ kim chi.

Chuyện tương tự, với công viên Everland được mở cửa từ năm 1976. Nó là công viên gia đình đầu tiên của Hàn Quốc, "quê hương" của hơn 40 trò chơi mạo hiểm hội tụ từ khắp nơi trên thế giới. 

Cả bãi biển đậm sắc Ca-ri-bê châu Mỹ với những con tàu đắm huyền thoại cũng được tái hiện khổng lồ. Các trò chơi cảm giác mạnh được xây cao đến mức nhìn từ mặt đất lên, người chơi chỉ bé như ngón tay. 

Vài trăm người chơi cùng lúc, sự hân hoan và nỗi sợ hãi khiến họ gào thét đồng thanh như thế giới này sắp sập đến nơi. Nhiều người bảo, họ cảm giác như mình đang ở Mỹ, khi vào khu cảm giác mạnh của Everland. Các khu vui chơi dưới nước được xây dựng to lớn ngoài sức tưởng tượng, ấy là chưa kể khu tái hiện kỳ quan của các cường quốc năm châu. 

Như là không gian sống của thế giới này đã nghe theo một tiếng sáo Trương Chi nào đó mà cất cánh tụ hội cả về đây. Nó còn đẹp và quy mô hơn khu "Cửa sổ thế giới" ở Thâm Quyến (Trung Quốc).

Không có sẵn rừng vàng biển bạc cho du lịch, người Hàn Quốc tự tạo ra cảnh quan và muông thú sum vầy.
Không có sẵn rừng vàng biển bạc cho du lịch, người Hàn Quốc tự tạo ra cảnh quan và muông thú sum vầy.

Vườn cổ tích bên các dãy nhà chọc trời

Và rồi, tôi ngẩn ngơ lạc vào thế giới cổ tích của hoa hồng đủ màu sắc. Những vườn hoa mênh mông sặc sỡ. Mỗi ngày họ đều tổ chức hội thi cắm hoa rồi mỗi năm đều có festival hoa hồng (Rosa Festival) tại đây. Bạn đi mỏi chân không hết thế giới muôn hồng ngàn tía của loài hoa tình yêu này. 

Có khi, đột nhiên lạc vào các con đường u tối với mái vòm cổ tích. Có khi, bỗng nhiên sương ở đâu chùng chình lan tỏa, thế giới tràn ngập triệu bông hồng đang tỏa hương khoe sắc cứ thế biến ảo. Chỉ xin nhấn mạnh: đó không phải là một rừng hoa hoang dại, mà mọi sự biến ảo đó là do bàn tay con người, họ gây dựng, chăm bón để các giá trị nhân văn tỏa hương trên cõi đời này. 

Cũng trong không gian Everland Hàn Quốc kia, người xem còn lạc vào một cõi thiên nhiên hoang dã, từng đàn lạc đà, ngựa vằn, voi, đà điểu, ngựa bạch lừng lững ra chào khách. Con nào con nấy mặt vừa hiền, vừa láu và đều rất thơ ngộ như chú Tễu trình làng dưới một thủy đình Bắc bộ. Ngựa vằn õng lưng cúi đầu, lạc đà quét cái cổ cò xuống sát mặt cỏ để các bé thơ, các cô gái, chàng trai đẹp như bước ra từ sàn diễn... thi nhau cưỡi. Rồi cười như nắc nẻ.

Chúng tôi lên những chiếc ô tô to, đẹp, xếp hàng đi êm ru qua những công trình mà ô cửa sổ của nó được cấu tạo giống cái đầu sư tử hơn cả... có con sư tử đang ngóc cổ dựng bờm chào khách. 

Xe ô tô bé thì được bọc sắt hình mắt cáo để tránh gấu lớn và sư tử đập vỡ kính. Xe nào cũng được chế tạo mang hình các loài động vật lớn. Có xe đầu gấu ngựa, có xe đầu ngựa vằn, có xe hình sư tử. Đèn xe là đôi mắt chúa tể rừng xanh, cũng râu ria bờm dựng y như thật. 

Xe to thì kính trong veo (có lẽ, sau khi đã thu tiền, họ lau rửa rất thường xuyên bằng tâm thế tôn trọng từng góc nhìn, từng tấm ảnh mà du khách sẽ chụp), thoải mái sờ vào lớp kính mà bên ngoài là gương mặt, cùng bàn tay lông lá móng vuốt của hổ trắng, hổ Bengal, sư tử, gấu đen cao lừng lững. 

Con gấu đứng giơ hai tay lên nô đùa, vồ vập cái xe 7 chỗ cứ ngon ơ, chắc nó phải cao gần 2m. Có con vật lai giữa hổ và sư tử có tên tai-lai hoặc liger hoặc tigon (bằng cách ghép chữ và âm giữa hai cái tên tiếng Anh của hổ và sư tử - tiger và lion), mà nghe nói cả thế giới chỉ có rất ít cá thể được sinh ra. 

Người Hàn nhanh tay rước nó về đây để tạo điểm nhấn "nam châm" hút khách. Đứa trẻ thơ ngây chun miệng hôn vào lớp kính trước mặt, con sư tử khổng lồ áp má cách đó vài milimét kính trong vắt. 

Hai con gấu khổng lồ xông tới chào khách.
Hai con gấu khổng lồ xông tới chào khách.

Trong bức ảnh, dường như không có khoảng cách giữa đàn thú ăn thịt hung dữ với đoàn du khách bên trong. Quả thật là, so với những con vật thoắt ẩn thoắt hiện và hung dữ ở châu Phi hoang dã, thì việc chụp ảnh, thăm ngắm, thư dãn cùng đàn thú ăn thịt khổng lồ ở Hàn Quốc này cũng có những hương vị và ấn tượng không kém phần ám ảnh.

Với nhiều người ưa du lịch không quá vất vả và mạo hiểm, thì việc giao lưu với ác thú, cưỡi hươu cao cổ, hôn gấu lớn và sư tử bờm dựng kiêu hãnh ở Everland còn sung sướng hơn nhiều. 

Điều này cho thấy, vì không có rừng rậm, đồng cỏ xavan, vì không có hàng triệu héc-ta thiên nhiên và muông thú sum vầy độc nhất vô nhị như châu Phi, thì cái cách mà người Hàn làm safari vườn thú cho mình cũng quá tuyệt. Ngoài giá trị du lịch, ở đây còn có giá trị nhân văn đáng cảm kích. 

Sự chuyên nghiệp của người xứ kim chi còn thể hiện ở chi tiết: trong các khu du lịch ở đây, tôi thường gặp và ngẩn tò te với những cô gái xinh như mộng trượt pa-tanh với tốc độ của gió và cung cách của mỹ nhân "bay" trên băng nghệ thuật, lưng cô ấy giắt một cái túi đựng rác gọn ghẽ. Miệng cô gắn mic nhỏ, lưng đeo bộ đàm, cô quản lý nhiều thứ ở đây, kiêm luôn việc "trực nhật". 

Như chim bói cá, như đại bàng săn mồi trên lãnh nguyên nghìn dặm, hễ một cọng rác, hay mảnh vỏ kẹo vô ý bị vứt lại là cô ấy bay đến, roẹt một cái, cây gậy gắp rác lướt qua. Rác được thu gom rồi mà mùi nước hoa cũng như những đường cong mỹ miều của cô vẫn lởn vởn trong mắt du khách hiếu kỳ.

Vẫn là nhân tạo và làm cảnh thôi, nhưng hoa chăm cỏ xén, lối phẳng cây trồng bên các tòa nhà chọc trời của họ sao mà nao lòng người thế. Chúng tôi vào những vườn chim, con gì đỏ rực và sù sụ những mào là mào, ngúc ngoắc chào khách. Đàn vẹt đỏ rực, xanh biếc thì âu yếm nhau, con to như gà, con lại bé như chim sẻ. 

Khách giơ tay trắng nõn ra, thì chục con vẹt đậu vào mỗi ngón tay rồi cả "cổ tay em vừa trắng vừa tròn" nữa. Các chú vẹt xanh, đỏ, vàng, trắng muốt bé bằng chú chào mào cứ líu ríu bay, ăn và hồn nhiên rỉa cả chiếc nhẫn cưới của cô nàng. Ừ thì hoa chăm cỏ xén để làm du lịch, nhưng ai có mặt ở đó cũng xôn xao, chợt nghĩ đến sự sum vầy như tiên cảnh, khi vạn vật còn hiểu tiếng nói của nhau và chung sống trong một khu vườn tinh khiết thuở hồng hoang.

Xin nhắc lại, các điểm đến đắt khách kể trên của nước bạn đều do con người tạo dựng nên, chứ không phải là các kho báu thiên nhiên mà tạo hóa ban tặng sẵn cho người Hàn.

Kính mời độc giả đón đọc kỳ sau: Những tuyệt chiêu nuôi "gà đẻ trứng vàng" ở xứ sở kim chi trên Chuyên đề ANTG Cuối tháng 8 (Số 180) ra ngày 25-8-2016.

Đỗ Doãn Hoàng

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.