Greenland - tâm điểm căng thẳng mới giữa Mỹ và EU

Phát biểu mới đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng sử dụng vũ lực để kiểm soát Greenland đã lập tức thổi bùng làn sóng chỉ trích từ Đan Mạch, Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). 

Phát ngôn này không chỉ gây lo ngại về chủ quyền lãnh thổ mà còn đe dọa sự đoàn kết trong liên minh phương Tây - vốn đang đối mặt với nhiều thách thức an ninh địa chiến lược mới.

Phát ngôn châm ngòi căng thẳng

Trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 4/5 trên chương trình “Meet the Press” của NBC, ông Donald Trump tuyên bố: “Tôi không loại trừ khả năng đó. Tôi không nói rằng tôi sẽ làm điều đó, nhưng tôi không loại trừ bất cứ điều gì. Chúng ta rất cần Greenland. Greenland có rất ít người, chúng ta sẽ chăm sóc, chúng ta sẽ trân trọng họ. Nhưng, chúng ta cần nơi đây cho an ninh quốc tế”. 

Greenland - tâm điểm căng thẳng mới giữa Mỹ và EU -0
Phát biểu của ông Donald Trump về Greenland gây sốc cho các đồng minh phương Tây.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh ông Trump đang tái khởi động chiến dịch tranh cử cho nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo, đồng thời gợi nhớ đến đề xuất mua Greenland từ Đan Mạch hồi năm 2019 - ý định khi đó đã bị chính quyền Copenhagen thẳng thừng bác bỏ và gây ra bất đồng ngoại giao sâu sắc giữa hai nước. Ông tiếp tục theo đuổi ý định này trong nhiệm kỳ thứ hai, cho rằng Greenland là “một nhu cầu tuyệt đối” cho an ninh quốc gia Mỹ.

Giới phân tích nhận định rằng phát ngôn lần này không đơn thuần là một tuyên bố chính trị, mà phản ánh tham vọng địa chiến lược lâu dài của Mỹ tại Bắc Cực. Greenland - hòn đảo lớn nhất thế giới, thuộc Vương quốc Đan Mạch - đang trở thành một mắt xích quan trọng trong cấu trúc an ninh của NATO, đặc biệt với căn cứ không quân Thule do Mỹ vận hành từ thời Chiến tranh Lạnh. Bên cạnh đó, Greenland còn sở hữu trữ lượng lớn đất hiếm, uranium và dầu khí - các nguồn tài nguyên được dự báo sẽ đóng vai trò chiến lược trong cuộc cạnh tranh toàn cầu về công nghệ và năng lượng.

Từ góc độ địa chiến lược, việc kiểm soát Greenland không chỉ mang lại lợi thế quân sự trong giám sát các hoạt động quân sự Nga tại vùng Bắc Cực mà còn đảm bảo quyền tiếp cận và khai thác tài nguyên hiếm trong tương lai. Theo các chuyên gia từ Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc và Nga đều đang cạnh tranh ảnh hưởng trong khu vực này - khiến Bắc Cực trở thành một “điểm nóng mới” của địa chính trị toàn cầu.

Làn sóng phản đối mạnh mẽ

Phát ngôn của ông Trump ngay lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ chính quyền Greenland. Thủ tướng Múte B. Egede khẳng định: “Greenland không phải để bán và cũng không phải để thương lượng. Đây là đất nước của chúng tôi”. Trong khi đó, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tái khẳng định rằng mọi động thái liên quan đến lãnh thổ Greenland phải tôn trọng quyền tự quyết của người Greenland và phù hợp với luật pháp quốc tế.

Liên minh châu Âu (EU) cũng bày tỏ lo ngại sâu sắc. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cảnh báo rằng “mọi hành động đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng chủ quyền lãnh thổ tại châu Âu đều sẽ bị phản đối mạnh mẽ”. Bà kêu gọi Mỹ tôn trọng trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và thúc đẩy đối thoại thay vì đe dọa sử dụng vũ lực.

Tuyên bố từ ông Trump đã đẩy NATO vào một thế tiến thoái lưỡng nan chưa từng có, khi một thành viên trụ cột của khối công khai đặt vấn đề sử dụng vũ lực đối với lãnh thổ của một đồng minh khác. Trong khi Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương khẳng định rằng một cuộc tấn công vào một quốc gia thành viên là cuộc tấn công vào toàn khối, thì hiệp ước lại không quy định rõ ràng cách xử lý các xung đột phát sinh giữa chính các thành viên.

Theo đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã kêu gọi các bên liên quan giải quyết mọi bất đồng thông qua đối thoại, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sự thống nhất và kỷ luật chiến lược trong khối, nhất là trong bối cảnh an ninh toàn cầu đang đối mặt với các thách thức ngày càng phức tạp từ các cường quốc khác, cho đến vấn đề biến đổi khí hậu.

Greenland - tâm điểm căng thẳng mới giữa Mỹ và EU -0
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, giàu tài nguyên, khoáng sản và thưa dân.

Thủ tướng Đức Olaf Scholz tuyên bố dứt khoát rằng “biên giới không thể bị thay đổi bằng vũ lực”, trong khi Pháp để ngỏ khả năng tăng cường hiện diện của NATO tại Greenland nếu Đan Mạch đưa ra yêu cầu, như một động thái thể hiện rõ cam kết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ trong nội bộ liên minh.

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo rằng phát ngôn của ông Trump có thể tạo tiền lệ nguy hiểm, làm rạn nứt lòng tin giữa các thành viên NATO và thách thức trật tự pháp lý quốc tế hiện nay. Trên Deutsche Welle, ông Wolfgang Ischinger - cựu Chủ tịch Hội nghị An ninh Munich nhận định: “Nếu một cường quốc NATO đe dọa sử dụng vũ lực đối với lãnh thổ của một đồng minh khác, thì điều đó không chỉ làm suy yếu lòng tin trong liên minh mà còn tạo ra tiền lệ nguy hiểm trong luật pháp quốc tế”. 

Nhiều học giả cũng cho rằng, việc đặt vấn đề sáp nhập Greenland không dựa trên cơ sở đồng thuận hiệp ước chẳng khác nào khơi lại tư duy bá quyền, đi ngược với nguyên tắc về quyền tự quyết của các dân tộc bản địa theo Hiến chương Liên hợp quốc.

Một cuộc khảo sát mới đây của ABC News cho thấy có tới 76% người dân Mỹ phản đối khả năng sáp nhập Greenland, bất kể hình thức hòa bình hay bằng vũ lực. Đáng chú ý, phần lớn người được hỏi cho rằng phát biểu của ông Trump là “không thực tế và không phù hợp với giá trị dân chủ” mà Mỹ theo đuổi trong quan hệ quốc tế. 

Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về khả năng sử dụng vũ lực nhằm kiểm soát Greenland đã làm dấy lên quan ngại không chỉ về mặt pháp lý và ngoại giao, mà còn về sự bền vững trong cấu trúc an ninh tập thể của phương Tây. Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp, việc các quốc gia hành xử trên cơ sở tôn trọng chủ quyền, luật pháp quốc tế và quyền tự quyết là điều kiện tiên quyết để gìn giữ hòa bình và ổn định dài hạn. 

Minh Hằng

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?