Greenland - tâm điểm căng thẳng mới giữa Mỹ và EU

Phát biểu mới đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng sử dụng vũ lực để kiểm soát Greenland đã lập tức thổi bùng làn sóng chỉ trích từ Đan Mạch, Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). 

Phát ngôn này không chỉ gây lo ngại về chủ quyền lãnh thổ mà còn đe dọa sự đoàn kết trong liên minh phương Tây - vốn đang đối mặt với nhiều thách thức an ninh địa chiến lược mới.

Phát ngôn châm ngòi căng thẳng

Trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 4/5 trên chương trình “Meet the Press” của NBC, ông Donald Trump tuyên bố: “Tôi không loại trừ khả năng đó. Tôi không nói rằng tôi sẽ làm điều đó, nhưng tôi không loại trừ bất cứ điều gì. Chúng ta rất cần Greenland. Greenland có rất ít người, chúng ta sẽ chăm sóc, chúng ta sẽ trân trọng họ. Nhưng, chúng ta cần nơi đây cho an ninh quốc tế”. 

Greenland - tâm điểm căng thẳng mới giữa Mỹ và EU -0
Phát biểu của ông Donald Trump về Greenland gây sốc cho các đồng minh phương Tây.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh ông Trump đang tái khởi động chiến dịch tranh cử cho nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo, đồng thời gợi nhớ đến đề xuất mua Greenland từ Đan Mạch hồi năm 2019 - ý định khi đó đã bị chính quyền Copenhagen thẳng thừng bác bỏ và gây ra bất đồng ngoại giao sâu sắc giữa hai nước. Ông tiếp tục theo đuổi ý định này trong nhiệm kỳ thứ hai, cho rằng Greenland là “một nhu cầu tuyệt đối” cho an ninh quốc gia Mỹ.

Giới phân tích nhận định rằng phát ngôn lần này không đơn thuần là một tuyên bố chính trị, mà phản ánh tham vọng địa chiến lược lâu dài của Mỹ tại Bắc Cực. Greenland - hòn đảo lớn nhất thế giới, thuộc Vương quốc Đan Mạch - đang trở thành một mắt xích quan trọng trong cấu trúc an ninh của NATO, đặc biệt với căn cứ không quân Thule do Mỹ vận hành từ thời Chiến tranh Lạnh. Bên cạnh đó, Greenland còn sở hữu trữ lượng lớn đất hiếm, uranium và dầu khí - các nguồn tài nguyên được dự báo sẽ đóng vai trò chiến lược trong cuộc cạnh tranh toàn cầu về công nghệ và năng lượng.

Từ góc độ địa chiến lược, việc kiểm soát Greenland không chỉ mang lại lợi thế quân sự trong giám sát các hoạt động quân sự Nga tại vùng Bắc Cực mà còn đảm bảo quyền tiếp cận và khai thác tài nguyên hiếm trong tương lai. Theo các chuyên gia từ Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc và Nga đều đang cạnh tranh ảnh hưởng trong khu vực này - khiến Bắc Cực trở thành một “điểm nóng mới” của địa chính trị toàn cầu.

Làn sóng phản đối mạnh mẽ

Phát ngôn của ông Trump ngay lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ chính quyền Greenland. Thủ tướng Múte B. Egede khẳng định: “Greenland không phải để bán và cũng không phải để thương lượng. Đây là đất nước của chúng tôi”. Trong khi đó, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tái khẳng định rằng mọi động thái liên quan đến lãnh thổ Greenland phải tôn trọng quyền tự quyết của người Greenland và phù hợp với luật pháp quốc tế.

Liên minh châu Âu (EU) cũng bày tỏ lo ngại sâu sắc. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cảnh báo rằng “mọi hành động đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng chủ quyền lãnh thổ tại châu Âu đều sẽ bị phản đối mạnh mẽ”. Bà kêu gọi Mỹ tôn trọng trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và thúc đẩy đối thoại thay vì đe dọa sử dụng vũ lực.

Tuyên bố từ ông Trump đã đẩy NATO vào một thế tiến thoái lưỡng nan chưa từng có, khi một thành viên trụ cột của khối công khai đặt vấn đề sử dụng vũ lực đối với lãnh thổ của một đồng minh khác. Trong khi Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương khẳng định rằng một cuộc tấn công vào một quốc gia thành viên là cuộc tấn công vào toàn khối, thì hiệp ước lại không quy định rõ ràng cách xử lý các xung đột phát sinh giữa chính các thành viên.

Theo đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã kêu gọi các bên liên quan giải quyết mọi bất đồng thông qua đối thoại, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sự thống nhất và kỷ luật chiến lược trong khối, nhất là trong bối cảnh an ninh toàn cầu đang đối mặt với các thách thức ngày càng phức tạp từ các cường quốc khác, cho đến vấn đề biến đổi khí hậu.

Greenland - tâm điểm căng thẳng mới giữa Mỹ và EU -0
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, giàu tài nguyên, khoáng sản và thưa dân.

Thủ tướng Đức Olaf Scholz tuyên bố dứt khoát rằng “biên giới không thể bị thay đổi bằng vũ lực”, trong khi Pháp để ngỏ khả năng tăng cường hiện diện của NATO tại Greenland nếu Đan Mạch đưa ra yêu cầu, như một động thái thể hiện rõ cam kết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ trong nội bộ liên minh.

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo rằng phát ngôn của ông Trump có thể tạo tiền lệ nguy hiểm, làm rạn nứt lòng tin giữa các thành viên NATO và thách thức trật tự pháp lý quốc tế hiện nay. Trên Deutsche Welle, ông Wolfgang Ischinger - cựu Chủ tịch Hội nghị An ninh Munich nhận định: “Nếu một cường quốc NATO đe dọa sử dụng vũ lực đối với lãnh thổ của một đồng minh khác, thì điều đó không chỉ làm suy yếu lòng tin trong liên minh mà còn tạo ra tiền lệ nguy hiểm trong luật pháp quốc tế”. 

Nhiều học giả cũng cho rằng, việc đặt vấn đề sáp nhập Greenland không dựa trên cơ sở đồng thuận hiệp ước chẳng khác nào khơi lại tư duy bá quyền, đi ngược với nguyên tắc về quyền tự quyết của các dân tộc bản địa theo Hiến chương Liên hợp quốc.

Một cuộc khảo sát mới đây của ABC News cho thấy có tới 76% người dân Mỹ phản đối khả năng sáp nhập Greenland, bất kể hình thức hòa bình hay bằng vũ lực. Đáng chú ý, phần lớn người được hỏi cho rằng phát biểu của ông Trump là “không thực tế và không phù hợp với giá trị dân chủ” mà Mỹ theo đuổi trong quan hệ quốc tế. 

Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về khả năng sử dụng vũ lực nhằm kiểm soát Greenland đã làm dấy lên quan ngại không chỉ về mặt pháp lý và ngoại giao, mà còn về sự bền vững trong cấu trúc an ninh tập thể của phương Tây. Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp, việc các quốc gia hành xử trên cơ sở tôn trọng chủ quyền, luật pháp quốc tế và quyền tự quyết là điều kiện tiên quyết để gìn giữ hòa bình và ổn định dài hạn. 

Minh Hằng

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.