Góc nhìn khác về cuộc cạnh tranh vaccine ngừa COVID-19

Theo một số nhà phân tích, trong cuộc cạnh tranh vaccine hiện nay, thế giới đang chia rẽ chứ không chỉ là hợp tác, với góc độ nơi thì đang thừa, phải hủy bỏ với những nơi người dân không có vaccine để tiêm. Theo một bài phân tích của Viện Nghiên cứu quốc tế Hoàng gia Anh thì COVID-19 mới chỉ là phép thử đầu tiên và còn nhiều cuộc khủng hoảng khác đang chờ ở phía trước.

Cộng đồng y tế đã sớm tập hợp lại và xây dựng một sáng kiến về việc phân phối vaccine, ngay cả khi tiến trình nghiên cứu và điều chế mới đang ở giai đoạn đầu. Mục tiêu của cơ chế Tiếp cận toàn cầu với vaccine phòng COVID-19 (COVAX) là đến cuối năm 2021 sẽ sản xuất và cung cấp 2 tỷ liều vaccine.

"Không ai an toàn cho đến khi tất cả mọi người đều an toàn" đã trở thành khẩu hiệu cho sự hợp tác. Các tổ chức vẫn giữ được tinh thần đoàn kết - Liên minh vaccine toàn cầu Gavi và Liên minh đổi mới sáng tạo sẵn sàng ứng phó dịch bệnh (CEPI) đã hợp tác với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm thực hiện chương trình Tăng tốc tiếp cận các công cụ ứng phó với COVID-19 (ACT-A).

Góc nhìn khác về cuộc cạnh tranh vaccine ngừa COVID-19 -0

Người dân Mali vui mừng chào đón vaccine theo cơ chế COVAX. 

Tuy nhiên, theo bài phân tích, COVAX được coi là "giải pháp toàn cầu duy nhất" nhưng nó lại là sự pha trộn giữa tham vọng và sự thừa nhận về cam kết hạn chế của các nước lớn trong việc phối hợp tiêm chủng cho người dân trên thế giới. Tuy vậy, một chương trình tiêm chủng ưu tiên cho 1/5 dân số thế giới vẫn tốt hơn là không có gì.

Vài tuần sau khi cuộc khủng hoảng COVID-19 xảy ra, ông Ricardo Lagos, cựu Tổng thống Chile, cũng là thành viên nhóm các nhà lãnh đạo quốc tế cao tuổi, đã viết: "Hy vọng các thể chế quốc tế đủ sức vượt qua thách thức để ứng phó với đại dịch, vì sẽ không thể vượt qua cuộc khủng hoảng này bằng cách chỉ đẩy lùi dịch bệnh ở riêng bất kỳ quốc gia nào, mà phải chấm dứt tai ương này trên toàn thế giới".

Phản ứng đầu tiên của các nước là tự bảo vệ mình, tích trữ, đóng cửa biên giới - hành động thu hút được sự ủng hộ mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa. Mỹ và các đồng minh càng đổ lỗi cho Trung Quốc, cả về việc dịch bệnh bùng phát ở Vũ Hán và điều mà nhiều người coi là hành vi che đậy của chính quyền nước này, còn Trung Quốc càng từ chối cho phép các nước khác tiếp cận hoặc cung cấp thông tin cần thiết, thì phản ứng của thế giới càng trở nên thiếu tin tưởng và rời rạc.

Từ khi đại dịch bắt đầu bùng phát, các nhà nước - dân tộc đã thể hiện bản năng cạnh tranh của mình trong việc cung cấp khẩu trang hoặc thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE). Chính sách "ngoại giao vaccine" và "chủ nghĩa dân tộc vaccine" đã phát triển theo xu hướng này.

Cuộc chiến quan hệ công chúng không chỉ diễn ra giữa các đối thủ mà còn giữa các nước được cho là đồng minh. Chính phủ Anh đã lấy việc họ mua số lượng lớn vaccine đem so sánh với những thất bại ban đầu của EU như một minh chứng cho thấy việc họ rời khỏi khối này là đúng đắn. Về phía minh, định nghĩa của EU về sự đoàn kết xem ra cũng chỉ giới hạn gói gọn trong khối mà thôi.

Khi nhậm chức vào tháng 1-2021, Biden tuyên bố "Nước Mỹ trở lại" trong các vấn đề toàn cầu. Ông đảo ngược quyết định rời khỏi WHO của chính quyền tiền nhiệm và xoay chuyển phản ứng trong nước bằng một chương trình tiêm chủng nhanh chóng đầy ấn tượng. Tuy nhiên, giọng điệu hoa mỹ lại đôi khi không ăn nhập với thực tế. Chính sách y tế của Mỹ được định hướng hướng nội: Sản xuất quy mô công nghiệp dư thừa và tiêm vaccine cho tất cả người dân. Người Mỹ đã chuyển trạng thái gần như hoảng loạn đến việc được chính phủ cung cấp dư thừa vaccine đặc trị, trong khi tỷ lệ tử vong ở các nước nghèo hơn đang đang tăng mạnh do vaccine khan hiếm. Phương Tây đã thất bại nặng nề trong cuộc cạnh tranh chứng tỏ lòng thiện chí chuyển giao công nghệ cách đây ít lâu, để lại khoảng trống cho những nước khác khởi động chương trình ngoại giao vaccine của họ.

Trước Hội nghị Thượng đỉnh G7, Giám đốc Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi, tiến sĩ John Nkengasong tuyên bố: "Cơn ác mộng tồi tệ nhất của chúng ta đã trở thành hiện thực. Khi đại dịch bắt đầu bùng phát, chúng tôi đã cảnh báo rằng nếu chúng ta không hợp tác và thể hiện sự đoàn kết trên quy mô toàn cầu, thì chúng ta có thể rơi vào một thảm họa đạo đức".

Góc nhìn khác về cuộc cạnh tranh vaccine ngừa COVID-19 -0

Nhiều nước kém hoặc chưa phát triển được nhận vaccine theo cơ chế COVAX. 

Các tổ chức phi chính phủ từng tìm cách thuyết phục các chính phủ đã trở nên tuyệt vọng. Họ bị biến thành công cụ bởi sự tư lợi mang tầm cỡ quốc gia.

"Tỷ suất hoàn vốn" - một thuật ngữ kỳ lạ để chỉ sự cứu người - đã bắt đầu được sử dụng để nói về chiến lược cạnh tranh vaccine. Tháng 2-2021, khi thúc giục các quốc gia giàu có nhất trí với mục tiêu viện trợ 5% lượng vaccine cho những nước nghèo hơn, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã nói: "Tình trạng bất bình đẳng toàn cầu đã gia tăng với tốc độ chưa từng có và nó cũng không bền vững về mặt chính trị vì nó sẽ dọn đường cho một cuộc chiến gây ảnh hưởng về vaccine".

Còn nhớ, ngay cả trong giai đoạn đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, Mỹ và Nga vẫn tham gia liên minh toàn cầu để đẩy lùi bệnh đậu mùa. Với COVID-19 bây giờ cũng đang rất cần một sự hợp tác như thế của cả cộng đồng chứ không chỉ của các siêu cường và thậm chí là sâu hơn, rộng hơn. Trong một thế giới hoàn hảo, đa phương và hợp tác sẽ là kim chỉ nam.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.