Góc nhìn khác về cuộc cạnh tranh vaccine ngừa COVID-19

Theo một số nhà phân tích, trong cuộc cạnh tranh vaccine hiện nay, thế giới đang chia rẽ chứ không chỉ là hợp tác, với góc độ nơi thì đang thừa, phải hủy bỏ với những nơi người dân không có vaccine để tiêm. Theo một bài phân tích của Viện Nghiên cứu quốc tế Hoàng gia Anh thì COVID-19 mới chỉ là phép thử đầu tiên và còn nhiều cuộc khủng hoảng khác đang chờ ở phía trước.

Cộng đồng y tế đã sớm tập hợp lại và xây dựng một sáng kiến về việc phân phối vaccine, ngay cả khi tiến trình nghiên cứu và điều chế mới đang ở giai đoạn đầu. Mục tiêu của cơ chế Tiếp cận toàn cầu với vaccine phòng COVID-19 (COVAX) là đến cuối năm 2021 sẽ sản xuất và cung cấp 2 tỷ liều vaccine.

"Không ai an toàn cho đến khi tất cả mọi người đều an toàn" đã trở thành khẩu hiệu cho sự hợp tác. Các tổ chức vẫn giữ được tinh thần đoàn kết - Liên minh vaccine toàn cầu Gavi và Liên minh đổi mới sáng tạo sẵn sàng ứng phó dịch bệnh (CEPI) đã hợp tác với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm thực hiện chương trình Tăng tốc tiếp cận các công cụ ứng phó với COVID-19 (ACT-A).

Góc nhìn khác về cuộc cạnh tranh vaccine ngừa COVID-19 -0

Người dân Mali vui mừng chào đón vaccine theo cơ chế COVAX. 

Tuy nhiên, theo bài phân tích, COVAX được coi là "giải pháp toàn cầu duy nhất" nhưng nó lại là sự pha trộn giữa tham vọng và sự thừa nhận về cam kết hạn chế của các nước lớn trong việc phối hợp tiêm chủng cho người dân trên thế giới. Tuy vậy, một chương trình tiêm chủng ưu tiên cho 1/5 dân số thế giới vẫn tốt hơn là không có gì.

Vài tuần sau khi cuộc khủng hoảng COVID-19 xảy ra, ông Ricardo Lagos, cựu Tổng thống Chile, cũng là thành viên nhóm các nhà lãnh đạo quốc tế cao tuổi, đã viết: "Hy vọng các thể chế quốc tế đủ sức vượt qua thách thức để ứng phó với đại dịch, vì sẽ không thể vượt qua cuộc khủng hoảng này bằng cách chỉ đẩy lùi dịch bệnh ở riêng bất kỳ quốc gia nào, mà phải chấm dứt tai ương này trên toàn thế giới".

Phản ứng đầu tiên của các nước là tự bảo vệ mình, tích trữ, đóng cửa biên giới - hành động thu hút được sự ủng hộ mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa. Mỹ và các đồng minh càng đổ lỗi cho Trung Quốc, cả về việc dịch bệnh bùng phát ở Vũ Hán và điều mà nhiều người coi là hành vi che đậy của chính quyền nước này, còn Trung Quốc càng từ chối cho phép các nước khác tiếp cận hoặc cung cấp thông tin cần thiết, thì phản ứng của thế giới càng trở nên thiếu tin tưởng và rời rạc.

Từ khi đại dịch bắt đầu bùng phát, các nhà nước - dân tộc đã thể hiện bản năng cạnh tranh của mình trong việc cung cấp khẩu trang hoặc thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE). Chính sách "ngoại giao vaccine" và "chủ nghĩa dân tộc vaccine" đã phát triển theo xu hướng này.

Cuộc chiến quan hệ công chúng không chỉ diễn ra giữa các đối thủ mà còn giữa các nước được cho là đồng minh. Chính phủ Anh đã lấy việc họ mua số lượng lớn vaccine đem so sánh với những thất bại ban đầu của EU như một minh chứng cho thấy việc họ rời khỏi khối này là đúng đắn. Về phía minh, định nghĩa của EU về sự đoàn kết xem ra cũng chỉ giới hạn gói gọn trong khối mà thôi.

Khi nhậm chức vào tháng 1-2021, Biden tuyên bố "Nước Mỹ trở lại" trong các vấn đề toàn cầu. Ông đảo ngược quyết định rời khỏi WHO của chính quyền tiền nhiệm và xoay chuyển phản ứng trong nước bằng một chương trình tiêm chủng nhanh chóng đầy ấn tượng. Tuy nhiên, giọng điệu hoa mỹ lại đôi khi không ăn nhập với thực tế. Chính sách y tế của Mỹ được định hướng hướng nội: Sản xuất quy mô công nghiệp dư thừa và tiêm vaccine cho tất cả người dân. Người Mỹ đã chuyển trạng thái gần như hoảng loạn đến việc được chính phủ cung cấp dư thừa vaccine đặc trị, trong khi tỷ lệ tử vong ở các nước nghèo hơn đang đang tăng mạnh do vaccine khan hiếm. Phương Tây đã thất bại nặng nề trong cuộc cạnh tranh chứng tỏ lòng thiện chí chuyển giao công nghệ cách đây ít lâu, để lại khoảng trống cho những nước khác khởi động chương trình ngoại giao vaccine của họ.

Trước Hội nghị Thượng đỉnh G7, Giám đốc Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi, tiến sĩ John Nkengasong tuyên bố: "Cơn ác mộng tồi tệ nhất của chúng ta đã trở thành hiện thực. Khi đại dịch bắt đầu bùng phát, chúng tôi đã cảnh báo rằng nếu chúng ta không hợp tác và thể hiện sự đoàn kết trên quy mô toàn cầu, thì chúng ta có thể rơi vào một thảm họa đạo đức".

Góc nhìn khác về cuộc cạnh tranh vaccine ngừa COVID-19 -0

Nhiều nước kém hoặc chưa phát triển được nhận vaccine theo cơ chế COVAX. 

Các tổ chức phi chính phủ từng tìm cách thuyết phục các chính phủ đã trở nên tuyệt vọng. Họ bị biến thành công cụ bởi sự tư lợi mang tầm cỡ quốc gia.

"Tỷ suất hoàn vốn" - một thuật ngữ kỳ lạ để chỉ sự cứu người - đã bắt đầu được sử dụng để nói về chiến lược cạnh tranh vaccine. Tháng 2-2021, khi thúc giục các quốc gia giàu có nhất trí với mục tiêu viện trợ 5% lượng vaccine cho những nước nghèo hơn, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã nói: "Tình trạng bất bình đẳng toàn cầu đã gia tăng với tốc độ chưa từng có và nó cũng không bền vững về mặt chính trị vì nó sẽ dọn đường cho một cuộc chiến gây ảnh hưởng về vaccine".

Còn nhớ, ngay cả trong giai đoạn đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, Mỹ và Nga vẫn tham gia liên minh toàn cầu để đẩy lùi bệnh đậu mùa. Với COVID-19 bây giờ cũng đang rất cần một sự hợp tác như thế của cả cộng đồng chứ không chỉ của các siêu cường và thậm chí là sâu hơn, rộng hơn. Trong một thế giới hoàn hảo, đa phương và hợp tác sẽ là kim chỉ nam.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.