Góc khuất trên sân khấu ballet Mỹ

Mỹ đã và đang là điểm đến thu hút những vũ công tài năng nhất thế giới. Múa không chỉ là môn nghệ thuật tại Mỹ, nó còn là cả một ngành công nghiệp với mạng lưới những cơ sở đào tạo, công ty quản lý, hội nghệ sỹ, v.v… trị giá hàng tỷ USD.

Các vũ công Mỹ đang là người định hình những xu hướng tương lai cho cả ngành múa thế giới. Tuy vậy, đằng sau ánh hào quang sân khấu là những câu chuyện đáng ghê sợ. Cuộc đời và sự nghiệp của không biết bao nhiêu người trẻ đang bị phá hỏng bởi chính những cá nhân đáng lẽ ra phải dìu dắt họ.

ACl Những cơn ác mộng

Alexandra Waterbury làm quen với vũ công tài ba David Finlay tại một đêm gala do đoàn ballet New York tổ chức. Cô kể lại: “Tôi xem Finlay biểu diễn từ năm 11 tuổi. Tôi coi anh ta như thần tượng.” Khi đó Alexandra mới chỉ là một sinh viên 18 tuổi tại trường dạy     ballet. Cô gái bị cuốn vào vòng tay Finlay và trở thành người yêu của ngôi sao đoàn ballet New York.

Một ngày nọ, Alexandra tò mò mở điện thoại của bạn trai. Cô phát hiện ra hàng loạt những bức ảnh “nóng” của các nam, nữ đồng nghiệp. Finlay cùng một số nam vũ công khác thường xuyên trao đổi ảnh nude của người yêu với nhau. Thế nhưng khi Alexandra đem mọi chuyện báo cáo với ban giám đốc đoàn ballet New York, cô chỉ nhận lại được sự im lặng.

Alexandra nhận xét: “Đoàn ballet New York và những tổ chức khác hiện che chở cho Finlay, họ không hề quan tâm đến việc phụ nữ trong ngành bị đối xử ra sao. Họ chỉ quan tâm đến tiền, và họ sẵn sàng làm mọi chuyện để bảo vệ những ngôi sao của họ”. Cô và một nhóm các nữ vũ công khác có liên quan đến sự việc đã đệ đơn kiện đoàn ballet New York.

Góc khuất trên sân khấu ballet Mỹ -0
Anh Gary Schaufeld đã phải bỏ dở giấc mơ trên sàn diễn của mình sau khi bị hãm hiếp.

Nữ vũ công Bridget Scanlon kể cho phóng viên báo The Guardian: “Trong làng múa Mỹ có không ít người kỳ dị. Balanchine (“cha đỡ đầu” của kỹ thuật ballet Mỹ, nhà sáng lập đoàn ballet New York) thường hay ngửi cơ thể từng học sinh của ông. Ai mà không dùng đúng loại nước hoa theo ý ông thì bị mắng. Hay là Jerome Robbins (vũ công, biên đạo múa, đạo diễn nổi tiếng) từng ném ghế hay dùng dây lưng đánh học sinh nào không làm tròn vai… Những câu chuyện này người trong ngành giữ kín để bảo vệ danh tiếng của nhau”.

Sau đam mê, danh tiếng là tất cả với các nghệ sỹ múa. Mất đi danh tiếng cũng đồng nghĩa với mất đi cái “cần câu cơm”. Bản thân các đoàn nghệ thuật cũng có động lực tài chính để che giấu tội lỗi của những vũ công ngôi sao. Đấy là lý do vì sao các vụ bê bối tình dục trong ngành múa lại diễn ra lâu như thế mà không bị đưa ra ánh sáng. Chẳng ai muốn hủy hoại sự nghiệp của mình để đứng lên nói ra sự thật.

Những người chịu thiệt thòi nhiều nhất là các bạn trẻ. Một cuộc điều tra mới đây của hãng tin AP và báo Toronto Stars đã tìm ra không biết bao nhiêu tội ác xảy ra tại trường dạy múa Break the Floor (New York, Mỹ). Break The Floor được thành lập năm 2000 bởi vũ công nổi tiếng Gil Stroming. Mỗi năm Break The Floor đón khoảng 300.000 học viên từ khắp nước Mỹ và Canada. Trường còn tổ chức một chương trình thi nhảy trên truyền hình để tìm kiếm tài năng.

Break The Floor nhiều lần bị cáo buộc che giấu tội phạm tình dục. Một cô bé 14 tuổi từ Toronto cho biết cô suýt bị giám khảo cuộc thi múa hãm hiếp. Năm trường hợp khác cùng bị một giảng viên sờ soạng trong thời gian theo học tại Break The Floor. Ngay cả Giám đốc học viện Gil Stroming cũng từng bị kiện vì quan hệ tình dục với trẻ vị thành niên.

Một nữ học viên giấu tên kể lại: “Gil hứa hẹn sẽ giúp tôi tham gia những giải thi đấu danh giá nhất, nhưng sau khi chúng tôi quan hệ với nhau, anh ta đuổi tôi ra khỏi nhà mình. Trước đó anh ta còn ném cho tôi 40 USD để đi taxi về nhà”. Cô gái cho biết sau đó đã phải đi điều trị chấn thương tâm lý.

Góc khuất trên sân khấu ballet Mỹ -0
Ngôi nhà này từng được các học sinh ở trong kỳ trại hè do Jeffrey Epstein tài trợ.

Sau Break The Floor, Gil Storming còn thành lập nhiều học viện, chương trình, giải thi múa khác như RADIX, JUMP, NUVO, DancerPalooza, v.v…  Jeremy Hudson giành giải quán quân cuộc thi nhảy JUMP 2004 khi vừa tròn 16 tuổi. Một năm sau đó, anh bị hãm hiếp bởi chính thày dạy là vũ công, biên đạo múa Mark Meismer. Ông ta nổi tiếng nhờ từng làm việc với những ca sỹ lừng danh như Britney Spears, Madonna hay Paula Abdul. Anh Jeremy thuật lại nỗi khổ của mình: “Tôi bị Meismer hãm hiếp nhiều lần tại những nơi công cộng. Có một lần tôi bị ông ta sờ soạng khi ngồi trên máy bay. Sau đó Meismer ép tôi đi vào buồng vệ sinh để hãm hiếp.”

Jeremy Hudson vẫn còn may mắn vì đã vượt qua chấn thương tâm lý để tiếp tục theo đuổi giấc mơ của mình. Trong số những trường hợp kém may mắn hơn phải kể đến Gary Schaufeld. Cậu bé Gary trở thành học trò của vũ công tapdance Danny Wallace năm 7 tuổi. Trong một buổi lưu diễn, Wallace xông vào phòng của Gary để hãm hiếp cậu bé. Sau đó hắn còn đe dọa đến gia đình Gary nếu cậu nói ra sự thật.

Mẹ của Gary tức tưởi trong buổi phỏng vấn: “Danny Wallace đã phá hỏng cuộc đời con trai tôi. Thằng bé trở thành con người khác hẳn. Nó không chịu tự ăn uống hay tắm rửa. Cứ vài ngày Gary lại bị động kinh vì sợ. Nghe thấy cả tiếng hét to nó cũng sợ đến mức động kinh”. Phải đến 14 năm sau khi vụ việc xảy ra, anh Wallace mới lấy đủ dũng khí để kể hết mọi chuyện cho cha mẹ.

Góc khuất trên sân khấu ballet Mỹ -0
Cuộc đời của nhiều vũ công tương lai tại Mỹ bị phá hỏng.

Tiền và tội

Cũng giống như nhiều đại học ở Mỹ, các học viện múa tồn tại một phần nhờ nguồn tài trợ từ những nhà hảo tâm. Theo giáo sư Marci A. Halmilton tại đại học Pennsylvania, nhà sáng lập ra chương trình bảo vệ trẻ em CHILD USA, thì: “Mối quan hệ giữa những học viện và nhà tài trợ của họ được giữ bí mật cẩn thận. Chính vì không sợ bị pháp luật “sờ gáy” mà mối quan hệ này đã biến tướng và khiến trường tiếp tay cho chính những kẻ muốn làm hại học sinh của họ”.

Gần ba năm kể từ khi Jeffrey Epstein chết trong tù, tên lừa đảo và ma cô này vẫn còn phủ bóng đen lên nước Mỹ. Càng ngày có nhiều nạn nhân trẻ đứng lên nói ra sự thật về việc họ bị Jeffrey Epstein hãm hiếp hay bị buộc làm nghề mại dâm. Một số nhân vật có tiếng tăm trong chính trường và giới doanh nhân Mỹ vẫn đang chịu điều tra, trong đó mới nhất là Ghislaine Maxwell, cánh tay phải của Epstein. Bà này vừa mới bị đưa ra tòa án Mỹ xét xử vào đầu năm nay.

Thời còn sống, Epstein đã tài trợ nhiều triệu USD vào các cơ sở giáo dục, trong đó có một số học viện âm nhạc và múa. Hắn ta còn có cả một học bổng nghệ thuật đặt theo tên mình. Hằng năm một số học viên dành học bổng sẽ dành mùa hè tại trại nghệ thuật Interlochen ở ngoại ô thành phố Traverse, bang Michigan.

Góc khuất trên sân khấu ballet Mỹ -0
Hai vũ công nổi tiếng người Mỹ Nick Lazzarini (trái) và Travis Wall bị cáo buộc đã quấy rối tình dục nhiều học sinh và đồng nghiệp.

Một nhân chứng giấu tên trong vụ xử Ghislaine Maxwell khai trước tòa: “Epstein và tôi gặp nhau lần đầu năm tôi 14 tuổi. Ông ấy hỗ trợ tài chính cho tôi theo đuổi theo niềm đam mê ballet. Vào mùa hè năm 1994, tôi ở lại căn nhà gỗ được dành riêng cho Epstein trong trại Interlochen. Tôi ở cùng người đàn bà tên “Jane” tự xưng là bạn của Epstein. Jane buộc tôi phải phục vụ những người đàn ông lớn tuổi. Sau đó bà trở thành người dẫn khách cho tôi. Bà ta dọa rằng sẽ cắt hết học bổng của tôi và hai em trai nếu như tôi không chịu làm theo lời bà ta”.

Nhân chứng nói trên chỉ là một hàng trăm nạn nhân của Epstein. Hắn tiếp cận những cô gái có ngoại hình đẹp nhưng gia cảnh khó khăn, giúp đỡ tài chính các em, sau đó buộc nạn nhân tiến vào con đường mại dâm. “Khách hàng” của Epstein là những nhân vật đầy quyền lực ở hai bên bờ Đại Tây Dương nên hắn cần giữ bí mật tuyệt đối. Một mặt Epstein vừa đe dọa, vừa ve vãn các nạn nhân; mặt khác hắn dùng tiền để mua sự im lặng từ các học viện.

Cô Maria Farmer và em gái là hai trong số các nạn nhân của Epstein. Vào năm 1995, Epstein và Maxwell tiếp cận Maria, sau đó chúng hãm hiếp cô cùng em gái. Khi đó em của Maria mới chỉ 16 tuổi. Maria khi đó đang theo học hội hoạ tại Học viện Nghệ thuật New York, còn em cô đi theo ngành múa. Maria đem mọi chuyện trình báo lên ban giám hiệu nhưng sau đó lại bị chính các thầy cô đe dọa bịt miệng. Epstein không những từng đóng góp tiền cho học viện mà còn là bạn thân với nhà sáng lập trường, triệu phú Stuart Pivar. Ông Pivar được biết đến về bộ sưu tầm đồ tạo tác thời cổ đại nổi tiếng của mình.

Góc khuất trên sân khấu ballet Mỹ -0
Học viện Nghệ thuật New York, Mỹ.

Phóng viên Vicky Ward của tạp chí Vanity Fair là người được Maria Farmer tìm đến sau đó. Nữ phóng viên kể lại: “Những người có “máu mặt” trong làng nghệ thuật New York đều biết đến hành vi bỉ ổi của Epstein. Hầu hết trong số đó chọn cách quay mặt bỏ đi. Lo sợ cho sự nghiệp của mình là một, nhưng họ còn sợ những nhân vật đứng trên Epstein nữa”.

Những cá nhân kể trên - David Finlay, Gil Storming, Mark Meismer, Jeffrey Epstein và Ghislaine Maxwell - đều đang ít nhiều chịu hậu quả từ tội ác do họ gây ra. Họ mất việc, tài sản bị phong tỏa, chịu sự lên án của xã hội, và thậm chí là bị đưa ra toà nữa. Vậy nhưng điều này là chưa đủ. Giáo sư Marci Hamilton viết: “Các học viện, đoàn múa luôn tạo ra một môi trường khép kín đối với những người tham gia. Những kẻ bất lương chắn chắn sẽ lợi dụng điều này để quấy rối tình dục các em. Đã đến lúc phá với “luật im lặng” trong ngành múa và đưa những bê bối liên quan tới bộ môn này ra trước ánh sáng công luận!”.

Lê Công Vũ (Tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.