Lá chắn an ninh năng lượng
Buổi sáng đầu mùa mưa, chúng tôi theo tổ công tác của Phòng An ninh kinh tế lên đường kiểm tra tuyến truyền tải điện 500kV chạy qua những cánh rừng già phía Nam của tỉnh. Chiếc xe bán tải nhiều lần phải dừng lại trước những đoạn đường đất nhão nhoẹt. Có nơi, cả đoàn phải cuốc bộ cả cây số, băng qua những con suối nhỏ, men theo triền núi mới tiếp cận được vị trí cột điện nằm cheo leo giữa rừng sâu. Những đôi giày lấm đầy bùn đỏ bazan.
Áo quần ướt sũng vì mưa rừng nhưng chẳng ai để tâm. Mưa rừng Tây Nguyên đến rất nhanh. Chỉ ít phút trước, bầu trời còn trong veo với những vạt nắng vàng len qua tán rừng, vậy mà khi đoàn công tác của Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng vừa đến khu vực tuyến đường dây 500kV chạy qua vùng đồi giáp ranh, mây đen đã kéo đến đặc quánh. Gió rít từng cơn, những hạt mưa quất ràn rạt vào mặt.
Không ai dừng lại, những chiếc áo mưa được khoác vội, ba lô siết chặt sau lưng. Các anh vẫn men theo con đường đất đỏ trơn trượt để tiếp cận từng vị trí cột điện. Đó là một công việc lặp đi lặp lại suốt nhiều năm qua. Không có tiếng còi hú, không có những cuộc truy bắt nghẹt thở, chỉ có những bước chân lặng lẽ giữa đại ngàn để kiểm tra từng hàng rào bảo vệ, thân đập, từng đoạn hành lang an toàn lưới điện, từng dấu vết bất thường dưới chân cột điện cao thế… nhưng lại đang đóng góp quan trọng vào mạch nguồn an toàn, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Trên bản đồ năng lượng quốc gia, tỉnh Lâm Đồng đang giữ một vị trí đặc biệt quan trọng. Nhờ địa hình cao nguyên với hệ thống sông suối dày đặc, nguồn bức xạ mặt trời lớn, những vùng đồi núi rộng, địa phương đã trở thành một trong những trung tâm phát triển năng lượng tái tạo và thủy điện lớn nhất cả nước. Hàng chục nhà máy thủy điện lớn nhỏ đang ngày đêm phát điện hòa vào lưới điện quốc gia. Những cánh đồng pin mặt trời trải dài trên các sườn đồi, những tua-bin gió sừng sững giữa mây trời, cùng các dự án nhiệt điện theo định hướng phát triển mới đang từng bước tạo nên một “thủ phủ năng lượng của cả nước.
Theo Quy hoạch điện VIII, Lâm Đồng tiếp tục được xác định là địa phương có tiềm năng hàng đầu cả nước về phát triển thủy điện, điện mặt trời, điện gió và các loại hình năng lượng mới. Điều đó đồng nghĩa với trách nhiệm ngày càng lớn trong việc bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống điện quốc gia.
Đại tá Nguyễn Minh Tuyên, Trưởng phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết, mỗi trạm biến áp, mỗi đường dây 200kV, 500kV, mỗi tổ máy phát điện không chỉ là những công trình kinh tế đơn thuần. Đó là tài sản đặc biệt quan trọng liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, sự phát triển kinh tế, xã hội, đời sống của hàng triệu người dân và thế trận an ninh, quốc phòng. Chỉ một hành vi xâm phạm hành lang bảo vệ lưới điện, một vụ trộm cắp thiết bị, hay một sự cố phá hoại cũng có thể gây ra những thiệt hại đặc biệt lớn, ảnh hưởng đến việc cung cấp điện cho nhiều địa phương, làm gián đoạn hoạt động sản xuất của doanh nghiệp và cuộc sống của nhân dân.
Do đó, Phong An ninh kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng luôn chủ động đề xuất Ban Giám đốc Công an tỉnh, tham mưu UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo các sở, ngành, doanh nghiệp điện lực và chính quyền địa phương xây dựng cơ chế phối hợp bảo vệ các công trình năng lượng trọng điểm.
Giữ bình yên cho dòng điện
Từ các nhà máy thủy điện nằm sâu trong những cánh rừng đầu nguồn đến những trang trại điện mặt trời trải dài trên các triền đồi đầy nắng, rồi các khu vực quy hoạch điện gió, nhiệt điện trong tương lai... dấu chân của lực lượng cán bộ Phòng An ninh Kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng đều in đậm. Có những nhà máy phải đi hàng chục cây số đường rừng. Có những tuyến đường dây vắt ngang những quả núi cao, chênh vênh, nơi xe cơ giới không thể tiếp cận. “Nhiều vị trí kiểm tra, anh em phải đi bộ cả giờ đồng hồ. Mùa khô, cái nắng Tây Nguyên hắt lên từ nền đá khiến hơi nóng bỏng rát mặt người. Mùa mưa, những con đường đất đỏ biến thành bùn lầy, nhiều đoạn trơn như đổ mỡ nhưng chưa bao giờ những chuyến kiểm tra bị gián đoạn...”, Thượng tá Hoàng Anh Tuấn, Phó Trưởng phòng An ninh Kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng chia sẻ.
Mỗi ngày hàng triệu kw điện vẫn đang được truyền tải đi khắp mọi miền đất nước. Và mỗi ngày, những nguy cơ mất an ninh đối với hệ thống năng lượng vẫn luôn hiện hữu. Đó có thể là các đối tượng trộm cắp cáp điện, kim loại, thiết bị kỹ thuật; là những người dân vô tình xâm phạm hành lang an toàn lưới điện, hay các hành vi xây dựng trái phép, khai thác khoáng sản, chặt cây hoặc đốt thực bì dưới đường dây truyền tải. Thậm chí, trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, các công trình năng lượng trọng điểm luôn được xác định là mục tiêu cần được bảo vệ tuyệt đối. Chính vì vậy, mỗi chuyến kiểm tra không chỉ dừng lại ở việc quan sát bằng mắt thường. Các cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng còn trực tiếp làm việc với lãnh đạo doanh nghiệp, lực lượng bảo vệ nhà máy, rà soát hệ thống camera, quy trình vận hành, phương án bảo vệ, công tác phòng cháy chữa cháy, kiểm tra việc quản lý người lao động, chuyên gia nước ngoài, đánh giá những nguy cơ có thể phát sinh để kịp thời kiến nghị, khắc phục.
Theo Đại tá Nguyễn Minh Tuyên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành năng lượng, yêu cầu đặt ra đối với công tác bảo vệ an ninh kinh tế cũng ngày càng cao hơn. Lâm Đồng hiện là một trong những địa phương giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Vì vậy, bảo vệ an ninh, an toàn các công trình điện không chỉ là nhiệm vụ của ngành điện mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý từ sớm các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng.
Mối đe dọa đối với an ninh năng lượng có khi đến rất âm thầm như một vết nứt nhỏ trên thân đập. Một hàng cây mọc quá cao dưới hành lang đường dây. Một công trình xây dựng trái phép tiến dần vào khu vực bảo vệ trạm biến áp. Một nhóm đối tượng lén lút tháo trộm những đoạn dây tiếp địa, những thanh sắt, thiết bị kim loại tưởng chừng không đáng giá nhưng lại có thể kéo theo những hậu quả khôn lường. Và cũng có những mũi tấn công vô hình trên không gian mạng, nơi các đối tượng lợi dụng vấn đề liên quan đến quy hoạch điện, bồi thường giải phóng mặt bằng, môi trường hay các dự án năng lượng để bóp méo thông tin, xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kích động người dân tụ tập, khiếu kiện, gây mất an ninh, trật tự. Đó là những trận tuyến không có tiếng súng nhưng luôn đòi hỏi sự tỉnh táo, bản lĩnh và khả năng dự báo từ rất sớm.
Chiều mưa, nơi đại ngàn Nam Tây Nguyên tối rất nhanh. Dòng điện vẫn miệt mài xuôi theo những sợi dây dẫn vượt qua núi rừng, mang ánh sáng đến những khu công nghiệp, những thành phố, những bản làng xa xôi. Ít ai biết rằng, giữa mênh mông đại ngàn ấy, vẫn có những con người lặng lẽ bước đi trong mưa gió. Các anh không trực tiếp vận hành, tạo ra dòng điện nhưng lại ngày đêm gìn giữ sự bình yên để dòng điện ấy không bao giờ ngừng chảy.
