An ninh năng lượng: Tuyến phòng thủ mới trong thế giới bất ổn
Thế giới chỉ thực sự hiểu rõ giá trị của năng lượng khi mạch máu cung ứng bị đặt dưới sức ép trực tiếp của xung đột địa chính trị và được sử dụng như một công cụ gây sức ép chiến lược.
Thế giới chỉ thực sự hiểu rõ giá trị của năng lượng khi mạch máu cung ứng bị đặt dưới sức ép trực tiếp của xung đột địa chính trị và được sử dụng như một công cụ gây sức ép chiến lược.
Giữa áp lực nhu cầu điện tăng cao, đặc biệt vào mùa nắng nóng, tiết kiệm điện không còn là lựa chọn mà trở thành giải pháp then chốt để giữ ổn định hệ thống. Từ những hành động nhỏ của người dân đến các giải pháp linh hoạt của ngành điện, thói quen sử dụng năng lượng hiệu quả đang dần lan tỏa, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và hướng tới phát triển bền vững.
Năng lượng được xác định là trụ cột then chốt của nền kinh tế, tạo nền tảng cho chuyển đổi số, phát triển dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp bán dẫn. Trước yêu cầu đó, Kết luận của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt: Bảo đảm tuyệt đối không để thiếu điện, xăng dầu trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.
Tối 26/3, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia.
Một vụ nổ lớn xảy ra ngày 23/3 tại nhà máy lọc dầu của tập đoàn Valero ở thành phố Port Arthur, bang Texas (Mỹ) đã làm rung chuyển khu vực lân cận, làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về an toàn lao động, đặc biệt tại các cơ sở sản xuất năng lượng của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Chiến sự Trung Đông leo thang, eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến giá dầu thế giới tăng vọt, đẩy hệ thống năng lượng toàn cầu vào trạng thái bất ổn. Việt Nam không nằm ngoài tác động, song với chỉ đạo kịp thời của Chính phủ và định hướng chiến lược của Bộ Chính trị, một cách tiếp cận chủ động, linh hoạt và dài hạn đang được triển khai nhằm bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia.
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, năng lượng đã trở thành vấn đề an ninh quốc gia, tác động trực tiếp đến tăng trưởng và đời sống. Các chủ trương, chính sách gần đây đều nhấn mạnh yêu cầu chủ động, ứng phó kịp thời, bảo đảm không bị động trước mọi tình huống về năng lượng.
Thủ tướng nêu rõ mục tiêu cao nhất là không để thiếu năng lượng, xăng dầu trong bất cứ trường hợp nào; giảm tác động tiêu cực từ tình hình khủng hoảng năng lượng tới điều hành kinh tế vĩ mô.
Thủ tướng đề nghị Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam về năng lượng, cụ thể là xăng dầu để cùng vượt qua khó khăn trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng dầu thô.
Căng thẳng tại Trung Đông đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào trạng thái bất ổn mới. Trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung và giá dầu tăng mạnh, nhiều quốc gia đã nhanh chóng triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và giảm tác động đối với đời sống người dân.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng ngày 5/3 khẳng định, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng sẽ có phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, không để bị động, bất ngờ về an ninh năng lượng.
Bước sang 2026, bề mặt thị trường năng lượng toàn cầu tạo cảm giác “đã quen sóng”: Giá dầu không còn nhảy dựng như giai đoạn khủng hoảng 2022-2023; châu Âu không còn nơm nớp trước viễn cảnh thiếu khí đốt diện rộng; nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được dự báo tăng mạnh, hứa hẹn một “làn sóng giảm nhiệt” mới.
Trải qua 70 năm hình thành và phát triển (1956 - 2026), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đã không ngừng lớn mạnh, khẳng định vai trò doanh nghiệp chủ lực bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; đồng thời, trở thành một trong những thương hiệu uy tín hàng đầu Việt Nam.
Với cam kết đầu tư tối thiểu 2% doanh thu hợp nhất cho phát triển khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS), Chiến lược KHCN, ĐMST và CĐS đến năm 2030, định hướng đến 2050 của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) là chìa khóa để Tập đoàn giữ vững vai trò dẫn dắt, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nhất là trong giai đoạn đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao với "kim chỉ nam" là Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Ngày 28/11, tại TP Huế, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả toàn quốc năm 2025.
Đến năm 2030 và năm 2045, công tác bảo đảm an ninh năng lượng có vai trò quan trọng, năng lượng phải đi trước một bước, đáp ứng đủ nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh.
Khi những vệt khói đen dày đặc bốc lên từ nhà máy lọc dầu Shahr ở Tehran và giàn khoan khí đốt Leviathan ngoài khơi Israel sau những cuộc không kích qua lại của hai bên, đó là lời cảnh báo của một cơn địa chấn kinh tế đang lan từ Trung Đông ra toàn thế giới. Cuộc giao tranh trực tiếp chưa từng có tiền lệ giữa Israel và Iran khởi phát ngày 13/6/2025 đã nhanh chóng vượt ra ngoài khuôn khổ một cuộc xung đột khu vực, đè nặng lên nền kinh tế toàn cầu.
Ngày 22/5/2025, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam) và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) đã ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện, nhằm phát huy tiềm năng, thế mạnh của hai Tập đoàn kinh tế nhà nước trong lĩnh vực năng lượng, cao su, mở ra cơ hội phát triển bền vững, hiệu quả.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Tập đoàn Hoa Điện phát huy thế mạnh và thành quả, vận dụng sáng tạo, linh hoạt trong điều kiện Việt Nam, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng của Việt Nam.