Giảm áp lực nhà ở bằng… thành phố nổi trên mặt nước

Ước tính mỗi tuần, có khoảng 3 triệu người trên thế giới chuyển đến sống ở thành phố. Cho đến năm 2030, 60% dân số thế giới sẽ sống ở các thành phố. Điều này sẽ tạo ra áp lực khổng lồ đối với các đô thị.

Trong khi đó, các thành phố này còn phải đối phó với biến đổi khí hậu - khoảng 90% các thành phố lớn nhất trên thế giới nằm ở sát biển, do đó dễ bị ảnh hưởng nặng nề trước tình trạng nước biển dâng. Để đối phó với vấn đề này, một số kỹ sư và nhà nghiên cứu lập luận rằng đã đến lúc chúng ta nên nghiên cứu lại cách xây dựng các thành phố và làm điều gì đó hoàn toàn khác.

Một số nhà khoa học tin rằng những cấu trúc nổi với hàng loạt thiết kế đa dạng - từ những khối nhà tiền chế đơn giản cho đến những kiến trúc phức tạp - chứng minh khả năng đó. Dẫn đầu là Hà Lan, đất nước tiên phong trong ý tưởng cấu trúc trên mặt nước.

Thủ đô Amsterdam của Hà Lan được gọi là “Venice phương Bắc” vì nơi đây sở hữu hệ thống kênh dài khoảng 100km với trên 1.000 cây cầu bắc qua và vài chục đảo tương tự như thành phố Venice quyến rũ và lãng mạn của Italia. Nét độc đáo của cơ sở hạ tầng kênh đào ở Amsterdam là có hình cánh cung, gần như song song với nhau.  Hiện nay tham vọng lớn hơn của Amsterdam là xây dựng thành phố nổi với hàng loạt “nhà thuyền”.

Nổi bật nhất là cấu trúc gỗ thanh của Framework Architecten và Studio Prototype. Đầu năm 2018, 2 công ty Đan Mạch BIG và Barcode Architects tiết lộ thiết kế khu phức hợp nhà ở khổng lồ nổi bên trên hồ IJ. Khu phức hợp chiếm diện tích 46.000 mét vuông sẽ là cửa ngõ vào IJburgo6Ho62 IJ. - khu dân cư với hàng trăm căn nhà nổi xinh đẹp, lãng mạn trên mặt nước.

BIG cũng giới thiệu kiến trúc nổi được tạo dụng từ những container hàng hóa ở cảng Copenhagen miền cực đông Đan Mạch. Sau khi công trình hoàn thành năm 2017, đối tác Kai-Uwe Bergman của BIG, đánh giá: “Đó là loại cấu trúc sẽ không bao giờ chìm trước những trận lụt ghê gớm nhất”.

Tòa nhà có diện tích 46.000 mét vuông, gọi là Sluishuis, được thiết kế như cửa ngõ cho cấu trúc nổi Ijburg.
Tòa nhà có diện tích 46.000 mét vuông, gọi là Sluishuis, được thiết kế như cửa ngõ cho cấu trúc nổi Ijburg.

Để đối phó với lũ lụt, kiến trúc sư Kunle Adeyemi ở Nigeria thiết kế nhiều tòa nhà nổi bao gồm một trường học và trạm radio. Một nhóm nhà khoa học Đại học Coimbra (Bồ Đào Nha) đã tạo dựng một căn nhà nổi tiền chế có thể di chuyển đến bất cứ nơi đâu trên thế giới và cho phép gia đình sở hữu lưu trú một thời gian nhất định trên vùng sông hay hồ đâu đó. 

Koen Olthuis, người sáng lập công ty kiến trúc WaterStudio của Hà Lan, cho biết: “Chúng tôi phải bắt đầu sống chung với mặt nước như một người bạn chứ không phải lúc nào cũng như kẻ thù”. Công ty đang thiết kế và xây dựng những mặt bằng nổi có thể sử dụng như nền móng để nâng các tòa nhà. Ban đầu chỉ tập trung xây dựng những căn biệt thự hay văn phòng riêng lẻ, nhưng ông Olthuis tin rằng công ty có khả năng xây dựng một thành phố bằng cách này.

Olthuis giải thích: “Hãy tưởng tượng một thành phố mà chúng ta có thể cắm nút để chơi trò nhà nổi và xây dựng nổi. Bạn có thể điều chỉnh thành phố theo mùa... để các công trình có nhịp sống của chúng”. Tuy nhiên, Olthuis và các đồng sự đang điều chỉnh công nghệ để cung cấp thực phẩm, nơi trú ẩn vệ sinh và năng lượng cho các khu ổ chuột ở một số nơi thuộc vào loại nghèo nhất thế giới. Phần nhiều các khu ổ chuột trên thế giới nằm bên bờ sông hay bờ hồ cho nên dễ bị ảnh hưởng của lụt lội.

Tuy nhiên, điều này cũng đem đến cơ hội quý giá. Công ty WaterStudio đang phối hợp với Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục Liên Hiệp Quốc (UNESCO) để xây dựng các trường học “nổi” quy mô nhỏ ở những khu ổ chuột nằm gần sát mặt nước. Dự án được tài trợ này có mục tiêu là giúp cho 70.000 trẻ em ở Bangladesh có thể đến trường.

Olthuis và nhóm làm việc của ông đã lắp các container chở hàng lên trên các nền móng nổi được làm từ hàng ngàn chai nhựa thải ra môi trường. Cuối cùng, 5 cấu trúc đầu tiên loại này - bao gồm 1 lớp học, 1 nhà vệ sinh, 1 nhà bếp và 1 phòng phát điện được kết nối với các tấm năng lượng mặt trời nổi - sắp được hoàn thành cho Korail, một khu ổ chuột nhìn ra mặt nước ở Dhaka, Bangladesh. Lợi ích không thể phủ nhận của dự án là nếu như có thay đổi trong quy định hay khu ổ chuột bị giải tỏa thì trường học nổi này có thể được đưa đến nơi khác sử dụng.

Tuy nhiên, tầm nhìn về thành phố nổi của Olthuis là một cụm các cấu trúc trên mặt nước vẫn còn gắn với đất liền bằng một sợi neo. Do đó, một số kiến trúc sư hy vọng trong tương lai sẽ có phương án hữu hiệu hơn để loại bỏ toàn bộ các dây buộc này.

Khi các thành phố trên thế giới ngày càng trở nên chật chội thì ý tưởng tạo ra vùng đất mới và nhà nổi sẽ tiết kiệm hơn, nhưng liệu điều đó có gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái biển tương lai không? Trên khắp thế giới, các thành phố đang tiến ra biển với hàng loạt kế hoạch xây dựng những đảo lớn và mọi công trình vĩ đại ở các vùng bờ biển đều có chung nét đặc trưng là nạo vét và san lấp với hàng triệu tấn vật liệu.

Nữ giáo sư và nhà sinh thái biển Emma Johnston thuộc Đại học New South Wales (UNSW, Australia) lập luận rằng chúng ta phải nghĩ nhiều hơn về tác động của việc thành phố tràn ra biển. Bởi vì, ngay cả những cấu trúc xây dựng nhỏ ven biển cũng có thể làm biến đổi đại dương. Emma Johnston và các đồng nghiệp ước tính một số cửa sông ở Australia, Mỹ và châu Âu đã có hơn 50% đường bờ biển tự nhiên bị thay đổi vì công trình nhân tạo.

Nữ giáo sư viết trên tạp chí The Concersation: "Thực tế cho thấy việc thành phố lấn vào biển không còn là rắc rối liên quan đến đất liền. Những phát triển lấn ra đại dương tạo nên mớ lộn xộn các công trình dưới mặt nước”. Công trình lấn biển gây nên sự hỗn độn cho các sinh vật biển và môi trường sống, phá hủy các rạn san hô vốn là nguồn thức ăn cho cá đồng thời là kết cấu bảo vệ vùng ven biển khỏi tác động của sóng.

Ngoài ra, nhiều hệ sinh thái ven biển như cánh đồng muối và rừng đước cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Những cấu trúc xây dựng trên lớp trầm tích được nạo vét cũng gây rủi ro cho cư dân vì lớp này không ổn định như lớp đá trên đất liền và đã có nhiều báo cáo khẳng định quần đảo Palm Jumeirah ở Dubai thực tế đang lún xuống. Nền đất cải tạo trên biển cũng đối mặt với nguy cơ cao nếu ở vùng hay có động đất. Sự rung lắc kéo dài có thể dẫn đến tiến trình gọi là “hóa lỏng” (liquefaction) các lớp đất đắp đã đầm chặt của vùng đất lấn.

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.