Giải mật các thành tựu thể thao của CHDC Đức

Từ đầu những năm 70 của thế kỷ trước, ngành thể thao của Cộng hòa Dân chủ Đức đã giành được những thành tựu đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, sau khi bức tường Berlin sụp đổ và các tài liệu của bộ An ninh quốc gia (Stasi) được giải mật, người ta phát hiện ra rằng các vận động viên Đức thường xuyên sử dụng doping trong các cuộc thi đấu thể thao. Hành vi này được sự hỗ trợ của một chương trình cấp nhà nước.

Những con số biết nói

Chẳng hạn, nếu tại Thế vận hội Mùa đông 1968 ở Grenoble, Pháp, đội tuyển CHDC Đức thậm chí không lọt vào top 10, thì 4 năm sau, tại Thế vận hội Mùa đông ở Sapporo, Nhật Bản, các vận động viên CHDC Đức đã tạo nên một cơn địa chấn, giành vị trí thứ 2 chung cuộc và đoạt 4 huy chương vàng, 3 huy chương bạc và 7 huy chương đồng. Kể từ đó, đội CHDC Đức luôn luôn ngự trị trên đỉnh Olympus thể thao.

Tại Thế vận hội Mùa đông 76 ở Innsbruck, Áo, các vận động viên Đông Đức cũng đứng thứ 2, nhưng có số huy chương ấn tượng hơn - lần lượt là 7, 5 và 7.

Tại Thế vận hội Mùa đông 1980 ở Lake Placid, Mỹ, đội CHDC Đức giành được nhiều giải nhất, chỉ thua đội Liên Xô về số huy chương vàng (9 so với 10).

Tại các Thế vận hội Mùa hè như Mexico-68, Munchen-72,  Montréal-76,   Moscow-80, các vận động viên CHDC Đức cũng đã thể hiện thành tích không kém phần ấn tượng.

Ngoài ra, các vận động viên CHDC Đức cũng đã đạt được những thành tích lớn tại các giải vô địch thế giới và châu Âu, các cuộc thi đấu thể thao riêng lẻ v.v...

Giải mật các thành tựu thể thao của CHDC Đức -0
Trụ sở của Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức.

“Phép mầu” đến từ đâu?

Các quan chức của Liên đoàn Thể dục -Thể thao Đức lý giải rằng bí quyết thành công nằm ở sự quan tâm của ban lãnh đạo CHDC Đức đối với công tác giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ. Đất nước tích cực tuyên truyền lối sống lành mạnh, xây dựng các cơ sở thể thao, khu tập luyện, sân vận động. Công tác huấn luyện  được chú trọng, không một thiếu niên tài năng nào nằm ngoài tầm ngắm của các chuyên gia. Tuy nhiên, hình như các quan chức thể thao vẫn còn có điều gì đó chưa nói hết.

Có một bí mật mà công chúng rộng rãi chỉ được biết đến vào những năm 90 của thế kỷ trước, sau khi Bức tường Berlin sụp đổ, khi các tài liệu của Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức, hay Stasi, được giải mật. Đó là CHDC Đức đã triển khai chương trình nội bộ “Các biện pháp y tế bổ sung hỗ trợ quá trình luyện tập” ở cấp quốc gia. Nói một cách nôm na, các vận động viên CHDC Đức đã sử dụng doping trong các cuộc thi đấu thể thao, mà phổ biến là steroid đồng hóa. Hàng chục cơ quan nhà nước đã tham gia vào việc thực hiện chương trình này, nhưng việc giữ bí mật được giao cho Bộ An ninh Quốc gia đầy quyền lực. Đến lượt mình, cơ quan này phối hợp công việc với Ủy ban Thể thao Thành tích cao trực thuộc  Ban Chấp hành Trung ương  Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất Đức.

Tại sao steroid đồng hóa được lựa chọn? Tại vì chế phẩm này được sử dụng không phải vào ngày thi đấu mà từ hai đến ba tháng trước đó. Vì vậy, việc phát hiện chúng bằng cách kiểm tra doping mà vào những năm đó chỉ được thực hiện trong thời gian thi đấu, là một nhiệm vụ gần như bất khả thi. Và mặc dù các phương pháp kiểm tra càng ngày càng được cải tiến, nhưng ngay cả tại Thế vận hội Mùa hè 1976 ở Montréal, nơi người ta nói rất nhiều về việc chống sử dụng steroid đồng hóa, các thí nghiệm để xác định chúng hầu như vẫn không được tiến hành.

Giải mật các thành tựu thể thao của CHDC Đức -0
Tiến sĩ Jothar Kipke.

Dưới sự chỉ đạo của Stasi, các dược sĩ Đông Đức đã sản xuất steroid đồng hóa chất lượng cao dưới dạng kẹo cao su, bình xịt, gel bôi trơn và thuốc mỡ. Kết quả không phải chờ lâu. Ngay trong năm 1966, một vận động viên ném đạn thể thao của CHDC Đức (được giấu tên) sử dụng steroid đồng hóa, đã tăng thành tích cá nhân của mình thêm 3 mét và lần đầu tiên trở thành nhà vô địch của CHDC Đức.

Steroid đồng hóa được sử dụng rộng rãi nhất trong các môn thể thao “giành nhiều huy chương”. Những người đầu tiên đoạt huy chương là các vận động viên điền kinh, cử tạ, thể dục, thợ lặn, vật, chèo thuyền, bơi lội, còn sau đó là các đại diện của những môn thể thao khác.

Các nhân viên của Stasi chịu trách nhiệm về “thể thao” phải thường xuyên kiểm soát tình hình, ngăn chặn các nguy cơ phát hiện  “học trò” của mình sử dụng doping.

Bất ngờ được báo trước

Tại Giải vô địch bơi lội thế giới được tổ chức ở Tây Berlin năm 1978, đã xảy ra một trường hợp hy hữu. Vào thời điểm đó, đội CHDC Đức, đặc biệt là đội nữ, đã đạt được những thành tích phi thường: gần một nửa số huy chương được trao ở các giải vô địch châu Âu. Lần này cũng vậy, không có dấu hiệu gì báo trước thất bại. Nhưng ngay trước khi bắt đầu giải, ban lãnh đạo  Liên đoàn Bơi lội thế giới (FINA) chính thức thông báo cho tất cả các thành viên rằng sẽ tiến hành việc kiểm tra sử dụng steroid đồng hóa, hơn nữa, các mẫu sinh học sẽ được gửi cho giáo sư M. Donicke ở Cologne  phân tích. Giáo sư M. Donicke là người khai sinh phương pháp phát hiện dấu vết của steroid đồng hóa thậm chí ba tháng sau khi ngừng sử dụng chúng.

Ngay lập tức, một số vận động viên bơi lội giỏi nhất của CHDC Đức bất ngờ đổ bệnh và phải về nhà điều trị. Các thành viên còn lại của đội chỉ giành được một huy chương vàng. Phép lạ nào giúp các vận động viên bơi lội Đông Đức tránh được nguy cơ gần như không thể tránh khỏi?

Giải mật các thành tựu thể thao của CHDC Đức -0
Nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật Gabriele Seyfert.

Bác sĩ của đội bơi lội CHDC Đức, tiến sĩ  Lothar Kipke từng là thành viên của  Ủy ban Y tế thuộc Liên đoàn Bơi lội Thế giới nhiều năm. Theo quy định lúc bấy giờ, tất cả những đổi mới trong quy trình tiến hành kiểm tra doping lần đầu tiên được thảo luận trong Ủy ban Y tế và chỉ sau đó mới được trình lên Văn phòng phê duyệt.

Qua tiến sĩ Lothar Kipke, ban lãnh đạo thể thao CHDC Đức nhận được toàn bộ thông tin về những “bất ngờ” sắp tới trong lĩnh vực kiểm tra doping và họ đã kịp thời thực hiện các biện pháp thích hợp. Ở Tây Berlin, quyết định của FINA được thông qua một cách khẩn cấp, nhưng ngay cả ở đây, tiến sĩ Lothar Kipke vẫn chủ động đi trước. Bằng cách này hay cách khác, trong toàn bộ lịch sử của CHDC Đức, không một vận động viên bơi lội nào bị phát hiện sử dụng doping

Ở các môn thể thao khác, tình hình cũng diễn ra tương tự. Những phát hiện, nếu xảy ra, chỉ mang tính chất đơn lẻ và không gây ra nghi ngờ trong cộng đồng thể thao.

Công bằng mà nói, việc sử dụng doping ở các đội tuyển của CHDC Đức không mang tính chất phổ biến. Một số môn thể thao hoàn toàn tránh được “trò chơi bí mật” với steroid đồng hóa.

Mặc dù vậy, “thế hệ vàng” các vận động viên Đông Đức đã trở thành một bộ phận của giới thể thao tinh hoa thế giới, tên tuổi của họ nổi tiếng khắp hành tinh. Tình hình này khiến chính quyền và ban lãnh đạo Stasi hết sức lo ngại. Như chúng ta biết, các ngôi sao thể thao là những người thất thường, có yêu cầu cao và thường xuyên đi nước ngoài. Điều gì sẽ xảy ra nếu ai đó trong số họ quyết định ở lại phương Tây với tất cả những hậu quả về sau? Vì vậy, bắt đầu từ một thời điểm nhất định, các vận động viên xuất sắc bị giám sát toàn diện, điều này không chỉ được thực hiện bởi các nhân viên an ninh mà còn bởi các chỉ điểm viên được tuyển mộ trong đội ngũ vận động viên.

Giải mật các thành tựu thể thao của CHDC Đức -0
Huấn luyện viên trượt băng nghệ thuật Jutta Muller.

Khi “nữ hoàng”  đổi nghề

Câu chuyện điển hình sau đây xảy ra với vận động viên trượt băng nghệ thuật Gabriele Seyfert, cô được người hâm mộ gọi một cách trìu mến là “Nữ hoàng trượt băng”, “Gabi của chúng ta”. Mẹ cô, bà Jutta Mller, từng là ngôi sao thể thao ở CHDC Đức, sau đó trở thành huấn luyện viên lỗi lạc, nhiều học trò của bà, kể cả con gái bà, đã trở thành những vận động viên thể thao ưu tú của thế giới. Thi đấu đơn nữ, Gabi đã giành huy chương bạc tại Thế vận hội Mùa đông 1968, hai lần vô địch thế giới, ba lần vô địch châu Âu và mười lần vô địch CHDC Đức (từ 1961 đến 1970).

Gabi chinh phục đỉnh cao thể thao mà không cần sự trợ giúp của doping. Một thời gian sau, cô bắt đầu bị theo dõi, vì càng ngày Gabi càng hướng tới lối sống phương Tây - cô mơ ước có một tủ quần áo sang trọng, một chiếc ôtô đắt tiền, cô thích rượu gin cổ điển và thuốc lá hảo hạng. Tuy nhiên, ước mơ của cô nhanh chóng trở thành hiện thực. Năm 1970, ở tuổi 22, đang trên đỉnh cao danh vọng, Gabi bất ngờ tuyên bố chấm dứt sự nghiệp thể thao. Cô muốn làm huấn luyện viên, nhưng không thành, cuối cùng, cô chuyển sang làm nghề phiên dịch.

Sau khi giải mật các tài liệu của Stasi, người ta đột nhiên phát hiện ra rằng kể từ ngày 30/8/1971, “Nữ hoàng trượt băng” là kẻ chỉ điểm trong biên chế của Bộ An ninh quốc gia, với mật danh “Ngọc Trai”.

Ngay lập tức, xuất hiện những bài viết đầy phẫn nộ chỉ trích cựu thần tượng của công chúng trên các phương tiện truyền thông tự do. Người ta liệt kê những khoản ưu đãi và bổng lộc mà Gabi nhận được từ Stasi. Cô được cấp một chiếc Fiat có mui trượt, sau đó một chiếc ôtô khác, được trả tiền cho đám cưới của cô với người chồng đầu tiên, được tài trợ cho một kỳ nghỉ “ở nước bạn”, được hỗ trợ học tập, tìm việc làm. Nói tóm lại, “Ngọc trai” không bị từ chối bất cứ điều gì.

Giải mật các thành tựu thể thao của CHDC Đức -0
Thủ đô Đông Berlin trong những năm 1970.

Nhưng Gabi đã thực hiện công việc gì cho Stasi với tư cách là kẻ chỉ điểm? Cô đã chỉ điểm ai? Những bản báo cáo,  tố cáo nào cô đã viết? Không có thông tin nào về vấn đề này được lưu giữ. Không có gì ngoài những suy đoán.

Mà cũng có thể cô không viết báo cáo nào cả? Bởi Gabi đã rời bỏ nền thể thao lớn trước khi được “tuyển mộ”, còn mấy năm sau cô đã hoàn toàn đổi nghề.

Phải chăng, sự “hợp tác” của Gabi với chính quyền chỉ là một cách để giữ chân ngôi sao thể thao trên tổ quốc mình, với những khoản tiền trợ cấp cho cô thông qua các kênh bí mật “để có một cuộc sống thoải mái”. Còn danh xưng “kẻ chỉ điểm” là một loại bảo hiểm cho chính quyền trong trường hợp cô tỏ ra “thất thường”?

Vào đầu thế kỷ XXI, Gabriele xuất bản cuốn tự truyện “Sẽ còn điều gì đó”. Không có một từ nào trong cuốn sách nói về “sự hợp tác” với Stasi. Ở các bang thuộc Đông Đức bà vẫn được yêu mến như xưa và được coi là mẫu mực của ý chí và tinh thần lạc quan, nhân vật thần tượng của thời đại đã qua.

Trong khi đó, đề tài “những kẻ chỉ điểm cho Stasi” thường xuyên nổi lên trong các giới thể thao Cộng hòa Liên bang Đức.

Trần Hậu

Các tin khác

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.