Gây hiểu lầm: Tác hại của việc bác sĩ kiệm lời

Hai năm trước, tôi đi khám tổng quát tại một bệnh viện lớn tại Hà Nội. Thật may, mọi thứ đều ổn, chỉ có vấn đề ở hệ tiêu hóa. Bác sĩ sau khi yêu cầu làm nội soi và xem xét cẩn thận các trắc nghiệm và triệu chứng của tôi, kết luận rằng tôi loét dạ dày do virus HP. Lần đầu tiên trong đời tôi nghe thấy loại virus này. Rụt rè, tôi hỏi vị bác sĩ khả kính của mình: “Dạ virus HP là gì ạ, loại này có nguy hiểm không bác sĩ”.

Bác sĩ của tôi là một giáo sư tiến sĩ khả kính và có vẻ rất bận rộn. Vẫn nhìn nguyên vào chiếc Ipad, bác sĩ hỏi tôi: “cậu có biết dùng internet không”. Tôi giật mình trả lời có. Bác sĩ tiếp lời: “về nhà mà tra đi nhé, cái này là bệnh cả cộng đồng đấy”.

Khi tôi kể câu chuyện này cho các đồng nghiệp của mình, tất cả mọi người đều cười và thấy khó hiểu. Internet tràn ngập thông tin đúng sai lẫn lộn, bệnh nhân không phải ai cũng có đủ kiến thức để chọn lọc những gì đúng mà đọc. Sau những phút ngỡ ngàng, một số người cũng đặt câu hỏi có thể bác sĩ muốn nhấn mạnh đến việc tôi chủ quan không biết về HP, một loại bệnh cộng đồng rất phổ biến. Tôi, cũng như nhiều người dân khác, phần nào có trách nhiệm để hiểu kiến thức để phòng chống bệnh cho cả mình và cộng đồng.

Mối quan hệ giữa bác sĩ với bệnh nhân là một mối quan hệ phức tạp. Bác sĩ là người có chuyên môn biết rõ về bệnh tình và những gì tốt cho bệnh nhân. Bệnh nhân là những người gặp khó khăn về sức khỏe đến tìm kiếm sự giúp đỡ, và vì vậy họ trao niềm tin của mình cho bác sĩ. 

Họ cho phép bác sĩ tác động lên cơ thể mình, biết những điều rất riêng tư về bản thân mình. Bác sĩ ở vị trí đó là một người có rất nhiều quyền lực với bệnh nhân. Tuy nhiên vị trí đó không phải dễ dàng, bởi lẽ quyền lực bao giờ cũng dễ bị lạm dụng. Khi lạm dụng sẽ niềm tin sẽ bị đánh mất, từ đó bác sĩ sẽ không còn đảm nhiệm được vị trí, vai trò của mình nữa.

Giáo sư danh dự Raanan Gillon, Đại học Imperial College London, người chuyên sâu về đạo đức y học.
Giáo sư danh dự Raanan Gillon, Đại học Imperial College London, người chuyên sâu về đạo đức y học.

Các bác sĩ là một thành phần quan trọng nhất trong hệ thống y tế của chúng ta. Trong dịch COVID vừa rồi, họ là những anh hùng, đương đầu trực tiếp với bệnh dịch để giữ an toàn cho toàn xã hội. Tuy nhiên, ngày càng nhiều những sự việc xảy ra khiến niềm tin vào các bác sĩ bị giảm sút. 

Điển hình như vụ việc cắt đôi que thử HIV ở Bệnh viện Xanh Pôn, hay gần đây là vụ việc rút ngắn thời gian theo dõi điện não đồ từ 12h xuống còn 40 phút ở Bệnh viện Bạch Mai. Trong vụ ở Bệnh viện Bạch Mai, phiếu khám ghi rõ chỉ định của bác sĩ là đo điện não video 12 giờ, giá 600 nghìn đồng, tuy nhiên thực tế, kĩ thuật viên chỉ đo hơn 30 phút đã xong.

Đối với hầu hết mọi người khi biết câu chuyện ở Bạch Mai đều thấy bác sĩ làm không đúng. Điểm không đúng ở đây có thể không phải về chuyên môn. Bệnh viện này cũng cho biết với chuyên ngành tâm thần, “chỉ cần bắt được các dấu hiệu bất thường, bắt được các cơn là đủ điều kiện chẩn đoán, không cần đo đủ 12 hay 24 giờ”. 

Cũng không phải là về trục lợi, phía Bệnh viện Bạch Mai có giải thích: “Không có trục lợi vì từ tháng 5 đến nay, trung bình mỗi tuần chỉ có 6-7 bệnh nhân đo điện não video. Một con số quá ít”. 

Mà điểm không đúng ở đây là việc thực hiện không đúng theo chỉ định. Giả sử như chúng ta là người bán thuốc, chúng ta có một loại thuốc nhãn ghi 12 viên, nhưng trong vỉ chỉ có 4 viên. Tôi chắc rằng chẳng ai trong chúng ta tự tin để bán loại thuốc đó cho người mua. Nhưng ở đây các bác sĩ dường như có một sự tự tin bất thường để làm việc đó: đề nghị bệnh nhân làm một việc mà nhìn vào ai cũng thấy sai ngay.

Không trục lợi, không sai về chuyên môn, các bác sĩ có những cân nhắc nhất định, như lời phân trần của lãnh đạo Viện Sức khỏe Tâm thần. Quả thật, yêu cầu một người bệnh thực hiện theo dõi trong 12h sẽ có tính khả thi thấp ở Việt Nam. Và còn rất nhiều toan tính khác cụ thể được chia sẻ rõ hơn trong bài phỏng vấn mà tôi không biết (như được chia sẻ thêm ở đây. 

Lời thề Hippocrates: lời thề được các sinh viên Y khoa đọc và nguyện làm theo trong lễ tốt nghiệp.
Lời thề Hippocrates: lời thề được các sinh viên Y khoa đọc và nguyện làm theo trong lễ tốt nghiệp.

Những trường hợp phải vận dụng sáng tạo các cách thức điều trị, chẩn đoán của thế giới cho phù hợp với hoàn cảnh của mình không thiếu ở trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Y khoa luôn chứa đựng các ngoại cảnh, các tình huống không có câu trả lời chính xác, mọi việc không diễn ra được như qui chuẩn. Nhưng vì sao có nhiều sự việc vận dụng sáng tạo của các bác sĩ tại Việt Nam lại gây ra những phản ứng trái chiều từ xã hội, làm xói mòn niềm tin của người dân vào hệ thống y tế.

Có nhiều nguyên nhân, nhưng một nguyên nhân chính có lẽ nằm ở cách thức suy nghĩ của các bác sĩ. Trong y học truyền thống, các bác sĩ là những nhà chuyên gia, họ biết rõ vấn đề ở đâu, cái gì cần phải làm và họ sẽ ra quyết định thực hiện theo những gì họ nghĩ là tốt nhất cho bệnh nhân. Bệnh nhân đóng vai trò thụ động, đưa thông tin về tình hình bệnh của mình và từ đó làm theo lời bác sĩ.

Theo cách suy nghĩ này, mọi toan tính của các bác sĩ không cần thiết phải chia sẻ với bệnh nhân. Trường hợp này cũng tương tự như khi tôi được yêu cầu tự lên internet tìm hiểu về HP. Bác sĩ chỉ cần chỉ ra những việc phải làm cho bệnh nhân và người bệnh cứ thế mà tuân theo. Biết những suy nghĩ cân nhắc của bác sĩ sẽ mất thời gian và có khi còn giảm khả năng tuân thủ vì bệnh nhân có thể dựa vào đó mà cãi lại.

Trong xã hội hiện đại, suy nghĩ theo mô hình gia trưởng như vậy gây ra rất nhiều vấn đề cho người bệnh. Người bệnh cảm thấy mất tự chủ, không được tham gia vào quá trình quyết định can thiệp bệnh của mình, trong khi họ trả tiền và chịu hậu quả về những biện pháp y tế với họ. 

Tiếp đó, khả năng tuân thủ liệu trình, pháp đồ điều trị giảm xuống vì nhiều khi suy nghĩ và mong muốn của bác sĩ không phù hợp với suy nghĩ và mong muốn của bệnh nhân. Và bệnh nhân có thể tự ý điều chỉnh không tuân thủ liệu trình (như bỏ uống thuốc, không đi tái khám, không ăn kiêng) vì họ không hiểu và nghĩ không quan trọng. 

Thêm nữa, cách suy nghĩ theo mô hình gia trưởng dễ tạo điều kiện cho bác sĩ lạm dụng bệnh nhân vì bác sĩ ở vị trí quyền lực hơn mà không bị giám sát gì cả. (Một ví dụ điển hình cho việc này là thực trạng lạm dụng thuốc, kê các loại thuốc cực kỳ đắt tiền hoặc kê nhiều thuốc không hữu ích khi bác sĩ kê toa). Tất cả những điều trên làm giảm lòng tin của người bệnh vào hệ thống y tế.

Để khôi phục niềm tin, y học hiện đại đã thay đổi mối quan hệ giữa bác sĩ và người bệnh bằng cách đề cao tôn trọng quyền tự quyết của bệnh nhân. Các bác sĩ giờ đây, vẫn giữ vai trò là những người hiểu rõ kiến thức chuyên môn, nhưng họ từ bỏ vị trí “gia trưởng” của mình mà thay vào đó đặt quyền tự quyết của bệnh nhân lên hàng đầu.

Giáo sự danh dự Raanan Gillon, Đại học Imperial College London, người chuyên sâu về đạo đức y học, cho rằng quyền tự quyết của bệnh nhân là nguyên tắc đạo đức căn bản nhất trong thực hành y học hiện đại. Điều đó có nghĩa là bác sĩ đảm bảo bệnh nhân được tham gia đầy đủ quá trình điều trị và không chịu sức ép gì về những quyết định liên quan đến can thiệp y tế với mình. Điều này bao gồm việc giữ kín bí mật thông tin của bệnh nhân, đảm bảo bệnh nhân hiểu rõ các biện pháp mình có thể lựa chọn, ưu điểm cũng như yếu điểm của chúng.

Không chỉ nêu các nguyên tắc đạo đức hành nghề, y học hiện đại đang khuyến khích thực hành việc tôn trọng quyền tự quyết của bệnh nhân thông qua việc áp dụng mô hình ra quyết định mới: như “cùng ra quyết đinh”, “quyết định có cân nhắc thấu đáo”. Bác sĩ giữ vai trò là người gợi ý đề đạt và bệnh nhân sẽ lựa chọn phương án dựa trên hoàn cảnh và mong muốn của mình. Các nghiên cứu cho thấy, khi áp dụng các mô hình ra quyết định mới này, bệnh nhân tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế nhiều hơn, tuân thủ điều trị hơn.

Nếu các bác sĩ ở Việt Nam thay đổi cách suy nghĩ của mình, áp dụng các mô hình ra quyết định mới, bệnh nhân sẽ tin tưởng vào hệ thống y tế hơn. Họ hiểu việc gì xảy ra với mình, vì sao mình cần phản làm việc đó và họ chủ động làm việc đó. Nó sẽ giúp người dân muốn đi thăm khám, muốn tuân thủ các biện pháp can thiệp hơn. Vì tuân thủ các liệu trình can thiệp hơn, sức khỏe của họ sẽ được cải thiện hơn. Kết quả là công việc của bác sĩ có hiệu quả hơn. Đó chính là cách để tạo ra sự tin tưởng của người dân. 

Nguyễn Cao Minh

Các tin khác

Cánh cửa mở vào thế giới tâm linh thời cổ xưa ở châu Âu?

Cánh cửa mở vào thế giới tâm linh thời cổ xưa ở châu Âu?

Những bộ hài cốt không đầu nằm lặng lẽ dưới đáy con hào bao quanh một khu định cư hơn 7.000 năm tuổi ở Slovakia đang mang đến những manh mối hiếm hoi về cách các cộng đồng nông nghiệp đầu tiên ở châu Âu nhìn nhận cái chết, tổ tiên và mối liên hệ giữa người sống với người đã khuất.

Điểm cực hạn của đội tàu sân bay Mỹ

Điểm cực hạn của đội tàu sân bay Mỹ

Trên đại dương bao la, những chiếc tàu sân bay khổng lồ từ lâu đã là hiện thân cho sức mạnh quân sự Mỹ. Không chỉ là vũ khí, chúng vừa là công cụ ngoại giao, vừa là đòn bẩy răn đe trong ván cờ chiến lược toàn cầu. Nhưng lực lượng hải quân hùng mạnh nhất thế giới cũng đang kiệt sức vì tham vọng khổng lồ của Washington khiến những con tàu và thủy thủ đoàn của họ bị đẩy tới giới hạn nguy hiểm.

Nguy cơ sụp đổ khí hậu và bài toán sinh tồn của nền văn minh

Nguy cơ sụp đổ khí hậu và bài toán sinh tồn của nền văn minh

Đợt tăng nhiệt kỷ lục vào tháng 5/2026 không chỉ là một cột mốc số liệu đơn thuần, đó là hồi chuông cảnh báo về sự sụp đổ của hệ thống điều hòa tự nhiên đã bảo vệ nhân loại suốt 12.000 năm qua. Khi các điểm đảo chiều khí hậu đang bị kích hoạt với tốc độ không thể kiểm soát, cái giá phải trả giờ đây chính là sự sinh tồn của nền văn minh.

Khi cỏ tự nhiên được "trồng bằng công nghệ"

Khi cỏ tự nhiên được "trồng bằng công nghệ"

Thay vì phụ thuộc vào ánh nắng mặt trời hay thổ nhưỡng tự nhiên tại chỗ, toàn bộ hệ thống thảm nhung phục vụ World Cup 2026 tại 11 sân bóng ở Mỹ đều được kiến tạo, vận chuyển, lắp đặt và duy trì bằng những giải pháp kỹ thuật sinh học và cơ khí tối tân nhất trong lịch sử thể thao thế giới. Những ghi nhận thực tế từ các kỹ sư tại hiện trường đã hé lộ nhiều bí mật kinh ngạc về quy trình chuẩn bị mặt sân khắt khe chưa từng có này.

Mật mã thiêng nơi đội tuyển Argentina đóng quân tại World Cup 2026

Mật mã thiêng nơi đội tuyển Argentina đóng quân tại World Cup 2026

Giữa cái nóng hầm hập vùng Trung Tây nước Mỹ, đội tuyển Argentina thiết lập đại bản doanh tại Kansas City chuẩn bị bảo vệ ngai vàng World Cup 2026. Bất chấp thời tiết khắc nghiệt và gợi ý đổi địa điểm từ FIFA, Lionel Messi cùng đồng đội vẫn kiên định bám trụ tại đây. Đây không đơn thuần là quyết định hậu cần kỹ thuật, mà là sự tính toán kỹ lưỡng nhằm tìm kiếm không gian bình yên, kết nối văn hóa quê hương và tiếp nhận báu vật tinh thần vô giá truyền lại từ lịch sử chính trị, thể thao vĩ đại dân tộc Nam Mỹ.

Cận cảnh bên trong máy tính lượng tử Hanyuan-2. Ảnh: Quantum Computing Report

Dấu mốc mới trong cuộc đua lượng tử toàn cầu

Khi công ty CAS Cold Atom Technology của Trung Quốc công bố Hanyuan-2, hệ thống máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên, cuộc đua toàn cầu dường như đã bước sang một giai đoạn mới. Từ Washington tới Bắc Kinh, từ Paris tới London, các chính phủ và tập đoàn công nghệ đang đổ hàng tỷ USD vào lĩnh vực sẽ định hình thế hệ điện toán tiếp theo của thế giới.

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), chính sách “xanh” với những mục tiêu quyết đoán cùng các tuyên bố mạnh mẽ của chính giới, làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo cùng áp lực cắt giảm khí thải carbon khiến than đá, loại nhiên liệu từng là động lực cho các cuộc cách mạng công nghiệp dường như đang dần bị đẩy ra bên lề.

Nhưng trước các cú sốc địa chính trị, khủng hoảng năng lượng khi nguồn cung gián đoạn, và đặc biệt là nhu cầu điện tăng vọt do tăng trưởng kinh tế cũng như sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), than đá một lần nữa được nhắc đến như giải pháp an ninh năng lượng. Liệu thế giới có thể thực sự rời bỏ than đá? Quá trình chuyển đổi xanh trên thực tế dường như mong manh hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Một trong những bước thay đổi lớn của chiến tranh trong vòng mười năm trở lại đây là sự lên ngôi của máy bay không người lái (UAV). Những chiếc máy bay cho vào vali được mà có thể đảm nhận nhiệm vụ trinh thám, tiêu diệt mục tiêu, v.v… không kém gì các loại khí tài đắt tiền. Nhờ UAV mà các lực lượng phiến quân có thể tham gia cuộc chiến trên không chứ không còn phải chịu cảnh hoàn toàn lép vế trước quân đội chính quy. Tất nhiên là việc sử dụng drone hàng loạt cũng kéo theo hoạt động phát triển vũ khí diệt drone. Nhưng sử dụng máy bay - cả loại có và không có người lái - để tiêu diệt UAV có là giải pháp hữu hiệu?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Một cuộc chiến bí mật được cho là đang leo thang mạnh mẽ dọc theo biên giới Nam Mỹ. Theo CNN và hãng thông tấn Anadolu, ngày càng nhiều thông tin và nghi vấn cho rằng CIA đang tham gia sâu hơn vào các hoạt động nhằm vào mạng lưới băng đảng ma túy tại Mexico. Những thay đổi chiến lược trở nên rõ nét hơn khi chính quyền Mỹ nhìn nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia này như những mối đe dọa an ninh có tính khủng bố, qua đó mở đường cho các hoạt động tình báo và bán quân sự tinh vi hơn trên lãnh thổ nước láng giềng.

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Sau gần 80 năm trong các kho lưu trữ mật của quân đội Mỹ, hàng trăm hồ sơ về UFO (vật thể bay không xác định) vừa lần đầu được Lầu Năm Góc công khai trước thế giới. Không có “xác người ngoài hành tinh” hay bằng chứng về những cuộc đổ bộ từ vũ trụ, nhưng các đoạn phim hồng ngoại, ghi âm và lời kể của phi công đang mở ra cuộc tranh luận lớn nhất nhiều thập niên qua về những vật thể bí ẩn mà ngay cả Washington cũng chưa thể giải thích.

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

Cuộc tấn công bằng drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE hôm 17/5 chỉ gây ra thiệt hại nhỏ. Nhưng dư chấn thì rất lớn, khi nó cho thấy ranh giới giữa một vụ tấn công “suýt trúng” với một thảm họa phóng xạ đang ngày càng mong manh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị bủa vây Trung Đông như hiện nay.

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Khi con tàu du lịch MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina vào ngày 1/4/2026, không ai trên tàu có thể ngờ rằng họ sắp trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Sau bốn tuần, ba hành khách đã tử vong, nhiều người khác nguy kịch, cuộc truy vết phức tạp được tiến hành. Ổ dịch virus Hanta trên con tàu này không chỉ là một thảm kịch đơn lẻ, nó đã trở thành phép thử mới đối với khả năng chống chịu của hệ thống y tế toàn cầu trong bối cảnh chúng ta vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự đồng thuận để đối phó với những đại dịch mới.

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Nói về quốc phục hay cao hơn là bàn tới câu chuyện quốc phục ở nước ta có lẽ rất khó ấn định được thời điểm chính xác, bởi mỗi giai đoạn lại bùng lên rồi xẹp xuống, hòa tan trong vô vàn sự kiện, hoạt động... Những ngày gần đây, thông qua một hoạt động mang tính lễ nghi cấp Nhà nước, vấn đề cần có một bộ quốc phục, lễ phục mang tính thành quy lại xôn xao dư luận, khiến nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trăn trở, đặt câu hỏi: “Tại sao, đến hôm nay, chúng ta vẫn còn băn khoăn đi tìm quốc phục?”.

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa chính trị phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền kinh tế - chính trị Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.