Trong một đoạn clip dài 11 giây tạo bởi AI, hai chính trị gia Gadi Eisenkot và Ahmad Tibi đứng cùng nhau trước Quốc hội Israel và tuyên bố: “Eisenkot không có chính phủ nếu không có người Arab”, ám chỉ ông Ahmad Tibi, một nhà lập pháp nổi tiếng người Arab.
Đoạn clip nhấn mạnh 2 yếu tố cơ bản trong chiến dịch tranh cử của đảng Yashar của hai ông trước cuộc bầu cử quốc hội dự kiến vào cuối tháng 10/2026. Đầu tiên, ông Netanyahu sẽ một lần nữa dựa vào luận điệu chống Arab mà đảng Likud của ông đã áp dụng trong nhiều năm. Thứ hai, cựu Tư lệnh quân đội Eisenkot hiện được coi là mối đe dọa chính trị chính đối với ông Netanyahu. Ông Eisenkot đang ngày càng trở nên nổi bật, thay thế cựu Thủ tướng Naftali Bennett từng là đối thủ chính của ông Netanyahu.
Đảng Yashar của ông Eisenkot được thành lập cách đây chưa đầy 1 năm. Hiện tại, hầu hết các cuộc khảo sát đều cho thấy đảng này bám sát đảng Likud của ông Netanyahu và dẫn trước danh sách chung do ông Bennett và cựu Thủ tướng Yair Lapid thành lập. Cuộc thăm dò mới nhất của Kênh 12 cho thấy đảng của ông Eisenkot sẽ chiếm 21 ghế trong Knesset (Quốc hội Israel), chỉ sau con số 23 ghế của đảng Likud và trước 18 ghế của bộ đôi Bennett-Lapid. Khi được hỏi ai là người phù hợp hơn để làm thủ tướng, 38% số người Israel được hỏi cho là Eisenkot; 36% cho biết họ chọn ông Netanyahu. Các thăm dò lớn khác cũng cho thấy xu hướng tương tự.
Trong những tuần gần đây, các video tranh cử chế giễu giọng tiếng Anh nặng âm của ông Eisenkot bắt đầu lan truyền, đối lập với giọng nói chuẩn mực quốc tế của ông Netanyahu.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho biết chính sự tương phản đó cũng là một phần sức hút của ông Eisenkot. Về phong cách và hình ảnh trước công chúng, ông là đối cực của ông Netanyahu, hơn bất kỳ đối thủ nào trong nhiều năm qua.
Ông Gadi Eisenkot. Ảnh: Nir Elias/Reuters
Tiểu sử của hai người càng làm nổi bật sự khác biệt. Ông Netanyahu năm nay 76 tuổi, đã dành hàng thập kỷ để thành thạo nghệ thuật chính trị, thông điệp sắc bén và những màn trình diễn hoành tráng. Còn ông Eisenkot 66 tuổi, nói năng nhỏ nhẹ, khiêm tốn và không khoa trương - không phải kiểu người dễ tạo ra các meme lan truyền. Ông từng là một nhà hoạch định quân sự tập trung vào quy trình và chiến lược
Ông Netanyahu là con trai của một nhà sử học, lớn lên trong giới thượng lưu Jerusalem và phục vụ trong đơn vị biệt kích Sayeret Matkal danh tiếng của quân đội. Còn ông Eisenkot là con thứ trong 9 người con của những người nhập cư gốc Morocco. Ông lớn lên ở Tiberias và Eilat, bên ngoài các trung tâm quyền lực và ảnh hưởng truyền thống của Israel. Là một người lính, ông đã thăng tiến qua Lữ đoàn Golani để trở thành Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) từ năm 2015 đến năm 2019.
Ông Eisenkot bước vào chính trường năm 2022, dưới sự lãnh đạo của một cựu Tư lệnh quân đội Benny Gantz. Cả hai cùng tham gia nội các chiến tranh khẩn cấp của ông Netanyahu sau ngày 7/10. Theo thời gian, ông Eisenkot ngày càng chỉ trích mạnh mẽ cách hành xử của chính phủ trong suốt cuộc chiến và việc thiếu một chiến lược rõ ràng, đặc biệt là liên quan đến các con tin bị giam giữ ở Gaza.
Đến tháng 6/2024, hai ông Eisenkot và Gantz rút khỏi nội các chiến tranh khẩn cấp, viện dẫn lý do không có hồi kết. 1 năm sau, ông Eisenkot tách khỏi Gantz để thành lập đảng riêng của mình, đảng này đã dần dần phát triển mạnh mẽ. “Ông ấy tạo ấn tượng với mọi người như một người mà họ yêu mến thật sự”, nhà báo Nachum Barnea viết trên tờ Yedioth Aharonot, mô tả sức hút của ông Eisenkot là “mang tính cảm xúc” và cho rằng, điều đó bắt nguồn từ sự kết hợp giữa việc ông từng là chánh văn phòng, một người cha mất con, và là một người gốc Morocco đến từ vùng ngoại vi.
Xuất thân của ông có thể mang ý nghĩa chính trị. Cử tri Mizrahi - người Do Thái gốc Trung Đông và Bắc Phi - theo truyền thống là nhóm cử tri cốt lõi của đảng Likud, nhưng Israel chưa bao giờ có một thủ tướng Mizrahi. Ngay cả nghị sĩ Likud David Bitan gần đây cũng thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng xuất thân và câu chuyện cá nhân của ông Eisenkot “mang lại cho ông ấy một lợi thế rất thú vị”.
Tuy nhiên, với khoảng 4 tháng nữa là đến cuộc bầu cử, các cuộc thăm dò cho thấy ông Eisenkot còn lâu mới giành được một chiến thắng quyết định hoặc có một con đường dễ dàng để thành lập liên minh cầm quyền. Ông Netanyahu là một người vận động tranh cử dày dạn kinh nghiệm và khéo léo với bộ máy chính trị vững chắc.
Các đồng minh của ông Netanyahu đã leo thang các cuộc tấn công. Trên kênh truyền hình Channel 14 ủng hộ ông Netanyahu, các nhà bình luận đã cáo buộc ông Eisenkot từng khoan dung với các nhân vật Hezbollah - những cáo buộc mà ông bác bỏ và cho biết đang cân nhắc hành động pháp lý.
Tính toán liên minh vẫn là thách thức trọng tâm, không chỉ đối với riêng ông Eisenkot mà còn đối với toàn bộ khối chống ông Netanyahu. Ngay cả khi các cuộc thăm dò cho thấy đa số, một liên minh tiềm năng bao gồm các đảng tả, hữu, trung dung và các đảng Arab sẽ gặp khó khăn thực sự trong việc thành lập chính phủ và duy trì sự đoàn kết của nó.
Tuy nhiên, phóng viên Anshel Pfeffer của tờ The Economist (tác giả của một trong những cuốn tiểu sử về ông Netanyahu) cho rằng ông Eisenkot nổi bật hơn so với những người thách thức trước đây.
“Eisenkot không phải là Netanyahu và không bao giờ có thể là Netanyahu. Nhưng, đó có thể chính xác là điều mà nhiều người Israel đang tìm kiếm: một phong cách lãnh đạo hoàn toàn khác biệt", nhà báo Pfeffer nói.
