G. Ilizarov – Nhà khoa học hàng đầu thế giới về chấn thương chỉnh hình

Một cặp chân khấp khểnh chênh nhau tới cả 10cm. Sau 2 tháng rưỡi chữa trị, phần chi ngắn đã được kéo dài ra tương đương phần chân còn lại. Lần đầu tiên trên hành tinh, xương chi dưới của con người được kéo dài thêm.

Tác giả của ca phẫu thuật độc nhất vô nhị này cách đây 63 năm, vào năm 1953 là viên bác sĩ trẻ tuổi Gavril Ilizarov (1921-1992). Nhiều thập niên sau ông là Giám đốc Viện Nghiên cứu khoa học Chấn thương chỉnh hình Liên bang, với trụ sở đóng tại thành phố Kurgan thủ phủ của tỉnh cùng tên tọa lạc giữa vùng Ural của nước Nga, mà các phương tiện truyền thông đại chúng quen gọi tắt là Viện Kurgan.

Giáo sư Viện trưởng G. Ilizarov lúc sinh thời.
Giáo sư Viện trưởng G. Ilizarov lúc sinh thời.

G. Ilizarov là vị Giáo sư Tiến sĩ Y học, Anh hùng lao động XHCN của Liên Xô cũ và 2 lần Anh hùng lao động Liên bang Nga, từng đoạt Giải thưởng cao quý mang tên Lenin về những đóng góp lớn lao cho khoa học. Một phẫu thuật gia lỗi lạc được cả hành tinh biết tiếng và ngưỡng mộ.

Thành công không đến một cách ngẫu nhiên. G. Ilizarov trong một thời gian dài từng minh chứng phương pháp chữa trị chấn thương chỉnh hình (CTCH) mới của mình ưu việt hơn các cách cũ. Ngay cả những bệnh nhân tưởng chừng như vô vọng, đã được hồi phục nhờ “liệu pháp Ilizarov”, khiến giới bác học y khoa khắp 5 châu phải thừa nhận khám phá mới của bác sĩ trẻ tuổi chốn tỉnh lẻ, vượt cả các nhà khoa học nổi tiếng với học hàm học vị và uy danh trong nghề…

Niềm mơ ước của G. Ilizarov đã toại nguyện, sau khi giới hữu trách cho phép thành lập cơ sở khoa học đặc biệt nhằm phổ biến những kinh nghiệm của ông. Hiện trong Viện CTCH ở Kurgan có 116 cộng sự viên khoa học, quy tụ trong 16 nhóm hoạt động sáng tạo, hơn 700 đề tài của họ đã được ứng dụng vào thực tiễn.

Đầu năm 1985, Tổng thống Italia đương nhiệm Alessandro Pertini (1896-1990) khi đến thăm Viện Kurgan, từng hỏi Giám đốc G. Ilizarov rằng sao ông không chuyển công tác về thủ đô Moscow?

Bác sĩ G. Ilizarov (trái) hướng dẫn bệnh nhân nhí A. Mehias tập đi khi đeo “máy Ilizarov”.
Bác sĩ G. Ilizarov (trái) hướng dẫn bệnh nhân nhí A. Mehias tập đi khi đeo “máy Ilizarov”.

G. Ilizarov liền đáp: “Tại Kurgan là những đồng nghiệp từng gắn bó lâu nay trong cuộc cách mạng về CTCH của tôi. Thành phố này cũng là một trung tâm khoa học lớn theo quy hoạch. Y học là của mọi người - phân bố khắp nơi, không nên tập trung ưu tiên quá mức cho một tụ điểm nào đó…”. Câu chuyện cởi mở nêu trên diễn ra sau khi bác sĩ G. Ilizarov được tặng một trong những giải thưởng quốc tế có uy tín nhất là giải Buccheri La Ferla, cứ 2 năm một được Nhà nước Italia trao cho những thành tựu mới nhất của ngành CTCH học trên thế giới. Giáo sư G. Ilizarov là người thầy thuốc Liên Xô đầu tiên được nhận giải này.

Người ta viết về G. Ilizarov rất nhiều. Ông sinh ngày 15-6-1921 trong một gia đình nông dân ở làng Bialowieza cực đông Ba Lan, rồi hoàn thành chương trình Trung học phổ thông bằng cách tự học. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y khoa Quốc gia Crimea (CSMU) trong năm 1944, Gavril được phân bổ về Ural - miền đất núi non heo hút phân cách giữa châu  Âu và châu Á. Một bác sĩ cho nhiều ngôi làng, đi lại bằng xe ngựa với đủ chuyên khoa: đỡ đẻ, tai mũi họng, răng hàm mặt, tim mạch, hô hấp, phẫu thuật cắt ruột thừa…

Hình dáng và thiết bị CTCH khiến ông nổi danh sau này, từng nảy ra trong đầu chàng thầy thuốc trẻ theo những bước chân… ngựa. Bản thân ông cũng viết rất nhiều cuốn sách phổ biến y học có giá trị. Giới phóng viên thì hỏi ông đủ điều… Nhưng cứ mỗi năm qua đi, nhân vật huyền thoại G. Ilizarov lại càng thêm hấp dẫn chính bởi nhiều ca phẫu thuật được tiến hành “êm đẹp” tại Kurgan, mà ở các nơi khác trên thế giới không làm được.

Ví như thân nhân của nguyên Thủ tướng Vương quốc Jordan Ahmad Obeidat đã đi vòng quanh trái đất, tới đâu cũng được giới bác sĩ sừng sỏ thăm bệnh cho cô con gái độc nhất của ông. “Không thể chữa được!” - đó là câu trả lời phổ biến. Do một bên chân bị chứng xơ cứng, cô bé tưởng phải đi cà nhắc suốt đời.

Đến cuối năm 1986 tại bệnh viện chuyên khoa trực thuộc Viện Kurgan, nhân lần sinh nhật thứ 13, cô gái đã được tháo “máy Ilizarov” ra và đi lại khỏe mạnh bình thường; hay trường hợp của anh Mikhail Saposnikov người Saint Petersburg bị tai nạn lao động trầm trọng, sau thời gian dài điều trị tưởng vô phương cứu chữa, chỉ còn cách… cưa chân. Nhưng nhờ đeo “máy Ilizarov” mà cặp chân anh đã bình phục lại; còn cháu Aleksic Mehias 7 tuổi ở Havana (Cuba) từng qua một lần mổ nhằm chữa trị dị tật bẩm sinh ở chi dưới, tới lượt điều trị ở Viện Kurgan mới khỏi hẳn…

Ít người biết rằng, nhà leo núi kiêm thám hiểm hang động Italia lừng danh Carlo Mauri (1930-1982) nhiều năm phải mang đôi giày đặc biệt do lệch xương chân. Sau thời gian điều trị ở Kurgan, ông đã trở lại phong độ cũ… Hàng chục công dân Italia khác cũng đã được chữa khỏi tại đây.

Hiện trong 417 cơ sở y tế rải khắp châu Âu đều đang áp dụng phương pháp Ilizarov về CTCH cho người bệnh. Còn giữa năm 1982 tại Italia, Hiệp hội Quốc tế nghiên cứu và áp dụng các phương pháp cùng thiết bị của Ilizarov (ASAMI) đã được thành lập, với trụ sở bề thế ngay giữa thủ đô Rome. Ngoài chuyên khoa CTCH ra, Viện Kurgan cũng nghiên cứu các bộ môn khác của y học. Đề tài khoa học mới nhất vừa được phổ biến rộng rãi, là phương cách chữa một căn bệnh nan giải bị biến dạng đốt sống.

 “Liệu pháp Ilizarov” có thể so sánh với một hiện tượng vốn có trong tự nhiên: sự mọc lại đuôi của giống thằn lằn. Nhấn mạnh khả năng tiềm ẩn của con người, khơi dậy những nguồn dự trữ tiềm tàng sẵn có trong mỗi cá nhân. Khi bạn tới Viện Kurgan sẽ thấy cả nghìn bệnh nhân gắn “máy Ilizarov” ở chỗ đau: tay, chân, dọc cơ thể… Một trong những thành tựu mang đậm nét “phản biện” của phương pháp Ilizarov là con người ta - cũng như tứ chi của họ, luôn sống động; hà cớ gì lại bó bột chặt cứng chúng lại?!.

“Điều ưu tiên hàng đầu mà chúng tôi coi trọng sau mỗi ca mổ - Tiến sĩ G. Ilizarov cho biết - là thể dục chữa bệnh, tăng dần theo khối lượng và thời gian liên tục. Xương mới mọc cần phải được chu dưỡng đầy đủ, điều đó cũng có nghĩa là sự cung cấp máu sẽ tốt hơn vì sự vận động đương nhiên làm tăng hệ tuần hoàn. Chắc rằng chưa có một cơ sở nghiên cứu khoa học nào có lượng chuyên gia đông đảo trong biên chế về thể dục trị liệu sau phẫu thuật như Viện Kurgan của chúng tôi. Ở đây, mỗi bệnh nhân tập độ 3 - 4 tiếng đồng hồ mỗi ngày. Rất nhiều người bệnh từng bất động lâu năm, khi phục hồi khả năng đi lại, họ cảm thấy như được tái sinh, bởi ý nghĩa đích thực của cuộc sống chính là sự vận động!”.

Phẫu thuật gia kỳ cựu đã hơn 70 tuổi lúc sinh thời vẫn mổ trung bình 8 ca/ngày! Hơn 12 giờ khuya ông vẫn còn nhận bệnh nhân, hội ý với các bác sĩ… Giáo sư Viện trưởng G. Ilizarov chỉ ngủ chừng 6 tiếng đồng hồ trong một ngày đêm, dốc toàn bộ tinh thần và nghị lực cho công tác CTCH và phục hồi chức năng của hệ vận động cơ thể con người. Ông không ưa mỹ từ “thần kỳ” mà công chúng ngưỡng mộ phong tặng cho mình.

Gavril Ilizarov từng nói: “Thần kỳ giống như một ngoại lệ, một trò ảo thuật. Thật vô lý! Trong phương pháp của chúng tôi không mảy may có “sự thần kỳ” nào hết, mà là sự quyết tâm tấn tới thì đúng hơn. Chúng tôi mở đường cho quan niệm y học mới về xương, với nguyên tắc đó cũng là một cơ quan riêng biệt trong cơ thể, tế bào xương cũng như mọi tế bào khác đều có khả năng phát triển!”.

Quang Phú (theo báo Nhân chứng & Sự kiện)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.