EU và “động lực” cho Gaza

Liên minh châu Âu (EU) được kêu gọi thể hiện lập trường rõ ràng hơn về cuộc khủng hoảng ở Dải Gaza. Trước những lo ngại ngày càng tăng về tình hình nhân quyền, Hiệp định liên kết EU - Israel hiện đang được xem xét lại. Chưa rõ việc đình chỉ hiệp định này sẽ có hiệu quả như thế nào, nhưng hậu quả chính trị và kinh tế sẽ rất đáng kể.

Tại châu Âu, dư luận đang yêu cầu chính phủ các nước phải có lập trường quyết đoán hơn về vấn đề Palestine. Sự ủng hộ của công dân EU dành cho Israel tiếp tục giảm: các cuộc khảo sát gần đây cho thấy tỷ lệ ủng hộ ở nhiều nước Tây Âu chỉ còn dưới 20%. Sau khi Israel chặn đội tàu nhân đạo Global Sumud, cuộc tranh luận chính trị càng trở nên căng thẳng hơn, dẫn đến các cuộc biểu tình tại nhiều quảng trường châu Âu.

Trong bối cảnh này, Ủy ban châu Âu đã trình lên Hội đồng châu Âu một đề xuất về đình chỉ một số điều khoản thương mại của Hiệp định liên kết EU - Israel, cùng với các lệnh trừng phạt đối với Hamas, các bộ trưởng cực đoan và những người định cư bạo lực. Sáng kiến này thể hiện sự thay đổi rõ rệt so với các chính sách đã được áp dụng cho đến nay. Đề xuất này xuất phát từ khả năng Israel vi phạm Điều 2 của hiệp định, điều khoản yêu cầu tôn trọng nhân quyền và các nguyên tắc dân chủ. Việc không tuân thủ sẽ dẫn đến việc EU có thể đình chỉ toàn bộ hoặc một phần thỏa thuận.

Hiệp định liên kết EU - Israel, được ký kết năm 1995 và có hiệu lực từ năm 2000, là cơ sở pháp lý chính, cùng với các thỏa thuận bổ sung theo từng lĩnh vực cho quan hệ chính trị, kinh tế và văn hóa giữa hai bên. Một yếu tố cơ bản của thỏa thuận là Điều 2, điều khoản tiêu chuẩn có trong tất cả các thỏa thuận liên kết của EU, quy định: “Quan hệ giữa các bên, cũng như tất cả các điều khoản của thỏa thuận, sẽ dựa trên sự tôn trọng nhân quyền và các nguyên tắc dân chủ, vốn là yếu tố cơ bản của thỏa thuận này”.

Điều này có nghĩa là nếu nhận thấy bên kia có vi phạm các nguyên tắc cơ bản này, thì bên còn lại có quyền đình chỉ toàn bộ hoặc một phần thỏa thuận. Tuy nhiên, cho đến nay, điều khoản này chưa bao giờ được áp dụng đầy đủ.

7.jpg -0
Nhiều người có nguồn gốc EU bày tỏ ủng hộ đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của người Palestine.

Trên thực tế, vào tháng 2/2024, Tây Ban Nha và Ireland đã chính thức yêu cầu EU tiến hành xem xét lại Hiệp định liên kết EU - Israel do ngày càng có nhiều báo cáo về vi phạm nhân quyền liên quan tới chính quyền Thủ tướng Israel Netanyahu. Trong những tháng tiếp theo của năm 2024, đã có nhiều thư từ, câu hỏi của nghị viện và các cuộc thảo luận cấp bộ trưởng trong EU, nhưng không có cuộc xem xét nào ngay lập tức dẫn đến các biện pháp mang tính ràng buộc mạnh mẽ.

Việc đình chỉ Hiệp định liên kết EU - Israel chỉ được thảo luận chính thức vào tháng 7/2025 tại cuộc họp của các Ngoại trưởng EU. Cuộc thảo luận đề cập đến nhiều phương án khác nhau: cấm vận vũ khí, áp dụng các biện pháp trừng phạt có mục tiêu đối với các bộ trưởng, đình chỉ quan hệ thương mại và nghiên cứu, và lệnh cấm giao thương với các khu định cư của Israel. Tuy nhiên, đúng như dự đoán, đề xuất này đã không đạt được sự nhất trí cần thiết để được thông qua, làm nổi bật những chia rẽ sâu sắc trong EU.

EU hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Israel, với tổng kim ngạch thương mại hàng hóa đạt 42,6 tỷ euro vào năm 2024 và là nhà đầu tư lớn nhất của Israel trên toàn cầu, với kim ngạch thương mại đạt 72,1 tỷ euro vào năm 2023. EU chiếm 32% tổng kim ngạch thương mại hàng hóa của Israel với phần còn lại của thế giới, vượt xa Mỹ, vốn được dự báo chỉ chiếm chưa đến 24% vào năm 2024. Cụ thể, 34,2% lượng hàng nhập khẩu của Israel đến từ EU, trong khi 28,8% hàng xuất khẩu của Israel được chuyển đến thị trường châu Âu.

Nếu việc đình chỉ Hiệp định liên kết EU - Israel được xác nhận, hàng nhập khẩu của Israel sẽ mất quyền tiếp cận ưu đãi vào thị trường EU và sẽ phải chịu mức thuế quan như bất kỳ quốc gia thứ ba nào khác chưa ký kết hiệp định thương mại tự do với EU. Tác động của thay đổi này chắc chắn sẽ dẫn đến sự sụt giảm thương mại giữa hai bên.

Israel hiện cũng là đối tác trong chương trình “Chân trời châu Âu” và là một trong số ít quốc gia ngoài EU tham gia đầy đủ vào các chương trình nghiên cứu của châu Âu. Nếu việc đình chỉ thỏa thuận mở rộng sang lĩnh vực này, Israel sẽ khó tiếp cận nguồn tài trợ và hợp tác nghiên cứu và EU có thể mất đi một đối tác hàng đầu trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học, công nghệ nông nghiệp, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo.

Về an ninh và năng lượng, Israel hợp tác với EU trong các lĩnh vực chiến lược như chống khủng bố, an ninh mạng và công nghệ quân sự lưỡng dụng. Việc đình chỉ thỏa thuận sẽ hạn chế việc trao đổi thông tin. Về mặt năng lượng, EU đang nhắm đến Đông Địa Trung Hải, với các mỏ khí đốt của Israel và Cyprus, như một lựa chọn thay thế tiềm năng cho khí đốt của Nga trong tương lai. Rõ ràng, sự nguội lạnh trong quan hệ sẽ càng làm phức tạp thêm các dự án năng lượng chung.

Về tác động chính trị và địa chính trị: Việc đình chỉ thỏa thuận có thể dẫn đến giảm đối thoại chính trị và có thể được hiểu là lập trường rõ ràng của EU đối với chính sách của Israel, từ đó làm nguội lạnh quan hệ với Brussels. Hơn nữa, nếu việc đình chỉ thỏa thuận làm suy yếu tạm thời hoặc vĩnh viễn mối quan hệ với Israel, EU sẽ mất ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách của Israel, khiến Israel xích lại gần hơn với các đối tác toàn cầu khác và làm giảm ảnh hưởng của EU tại Trung Đông.

Xét đến những tác động tiềm tàng vừa được đề cập, dễ hiểu vì sao EU đang gặp khó khăn trong việc đạt được sự đồng thuận để đưa ra những đề xuất mạnh mẽ đối với Israel. Mạng lưới quan hệ kinh tế rộng lớn đến mức việc cô lập Tel Aviv và thực sự gây ảnh hưởng đến kết quả của cuộc xung đột là vô cùng khó khăn. Tác động kinh tế và chính trị của việc đình chỉ thỏa thuận sẽ rất lớn đối với cả hai bên, đặc biệt là Israel. Nhưng, nếu không xem xét yếu kém hoặc không có kết luận về việc tuân thủ Điều 2, hoặc việc không đình chỉ ít nhất một phần của Hiệp định liên kết EU - Israel lại cũng sẽ làm tổn hại đến uy tín của EU, đặc biệt là trong mắt người dân của khối.

Huy Thông

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.