Dùng DNA đưa động vật tuyệt chủng trở lại

Một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã gặp gỡ và thảo luận về việc đưa loài chim Great Auk (Anca lớn) ở trên đảo Franes, một trong số rất ít các nhóm đảo ở ngoài khơi bờ biển phía đông bắc nước Anh trở lại với thời đại này.

Great Auk là một loài chim biển không biết bay, thuộc chi Pinguinus, cao 75 - 80cm (30 - 33 inch) và nặng khoảng 5kg. Có kích cỡ như một con chim cánh cụt cỡ trung, chúng sống ngoài biển khơi và chỉ lên bờ để sinh sản trên một vài hòn đảo.  Khi mùa hè đến, bộ lông của loài chim Great Auk này sẽ lộ ra hai mảng trắng trên mỗi mắt. Còn mùa đông, mảng trắng này sẽ biến mất thay vào đó là một dải màu trắng kéo dài giữa hai mắt.

Great Auk (Anca lớn).
Great Auk (Anca lớn).

Đôi cánh chỉ dài 15cm (5.9 inch) khiến chúng không thể bay. Chính vì đặc điểm này mà chúng dễ gặp nguy hiểm bởi việc săn bắt và khai thác triệt để phục vụ công nghiệp khi mà những nỗ lực nhằm chỉnh đốn việc săn bắn ngay từ đầu thế kỷ 16 đã không đem lại kết quả.

Tuy vậy, giống chim miền biển này lại là một tay bơi lội cừ khôi, một đặc điểm tiêu biểu góp phần trong việc săn bắt. Con mồi ưa thích của chúng là cá như cá mòi dầu Đại Tây Dương, cá ốt vảy nhỏ và các loài giáp xác. Mặc dù nhanh nhẹn dưới nước nhưng chúng khá vụng về trên mặt đất.

Great Auk xuất hiện dọc bờ biển trong mùa sinh sản.
Great Auk xuất hiện dọc bờ biển trong mùa sinh sản.

Loài chim này đứng đầu về tính thủy chung, chúng kết đôi trọn đời với một con khác giới duy nhất. Trước thế kỷ thứ 16, số lượng loài này vô cùng dồi dào đến nỗi nhiều thuộc địa nơi chúng làm tổ chứa hàng trăm hàng ngàn con chim lấp kín bờ biển trong mùa sinh sản kéo dài một tháng. Loài vật này sẽ đẻ trứng trên một hòn đá trần trụi. Cả con đực và con cái cùng ấp trứng khoảng 6 tuần trước khi chim con nở. Chúng rời khỏi tổ sau hai đến ba tuần dù vẫn được cha mẹ chăm sóc.

Cho đến lần tuyệt chủng cuối cùng vào giữa thế kỷ thứ 19, loài chim Great Auk này đã băng qua Đại Tây Dương từ Bắc Âu đến Iceland, Canada và miền đông Hoa Kỳ. Theo Trung tâm John James Audubon tại Mill Grove, những con chim cuối cùng xuất hiện trên hòn đảo nhỏ thuộc Stac an Armin, Stb Kilda, Scotland vào tháng 7 -1844, đã bị bắt và giết chết bởi ba người đàn ông từ St Kilda. 

Họ bắt được một "con chim cánh cụt" và nhận thấy đôi cánh nhỏ và đốm trắng lớn trên đầu của nó. Họ trói lại và giam giữ suốt ba ngày cho đến khi cơn bão lớn nổi lên bởi họ tin rằng loài chim biển này hiện thân của phù thủy và là nguyên nhân kéo đến cơn bão, sau đấy họ đánh chúng đến chết bằng một cây gậy. Đây là giống chim Anh duy nhất bị tuyệt chủng trong thời đại lịch sử.

Tuy vậy, Revive & Restore - một viện nghiên cứu tại Hoa Kỳ, đã đưa loài chim này vào danh sách những động vật được tin rằng có thể đưa trở lại và họ quyết tâm theo đuổi dự án này đến cùng.

Có một số lượng mẫu vật Great Auk ở bảo tàng để có thể nghiên cứu - 71 bộ da, 24 bộ xương và 75 quả trứng, thậm chí một số cơ quan nội tạng được bảo quản và các bộ phận khác được hóa thạch cổ đại. Đây là một phần nằm trong kế hoạch lớn hơn với tên gọi "Hóa giải tuyệt chủng", nổi tiếng nhất với kế hoạch đưa trở lại loài voi ma mút.

Razorbill (chim cánh cộc mỏ xoắn).
Razorbill (chim cánh cộc mỏ xoắn).

Matt Ridley, một nhà văn khoa học, người chủ trì cuộc họp mới đây nơi kế hoạch được thảo luận, đã nói với Telegraph rằng: "Thực tế thì Great Auk là loài chim châu Âu duy nhất có khả năng sinh sản bị tuyệt chủng trong 500 năm qua. Đó là một trong số rất ít những loài chim không bay được ở Bắc bán cầu nên rõ ràng là một phần quan trọng trong hệ sinh thái ở phía bắc Đại Tây Dương. Và thật tuyệt khi tin rằng chúng ta có thể đưa nó trở lại."

Các gen quan trọng - hay những đặc tính riêng biệt của loài chim này - sẽ được chỉnh sửa thành các tế bào của thân nhân sống gần nhất của chúng, loài Razorbill (chim cánh cộc mỏ xoắn) hay Alca Torda (hải âu cổ rụt). Tại buổi họp, Tom Gilbert - một nhà khảo cổ học và chuyên gia DNA từ Đại học Copenhagen báo cáo trình tự sơ bộ của ông và xác nhận hệ gen loài Great Auk và Razorbill hoàn toàn tương đồng về mặt di truyền học.

Các nhà khoa học muốn trích DNA của loài Great Auk từ những hóa thạch hoặc cơ quan nội tạng đang được bảo quản, sau đó dùng dữ liệu số để  xâu chuỗi toàn bộ mã di truyền của con vật, hoặc hệ gen. Phôi thai được thụ tinh sau đấy sẽ được cấy vào một con chim đủ lớn để chứa một quả trứng của loài chim Great Auk, và đó có thể là một con ngỗng.

Diễm Anh (theo Daily Mail)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.