Dùng AI để phát hiện tội phạm mạng

Một nhóm chuyên gia an ninh mạng Đại học Macquarie đã phát minh ra một chatbot đa ngôn ngữ được thiết kế để giữ những kẻ lừa đảo thực hiện các cuộc gọi giả kéo dài và cuối cùng là giảm số lượng lớn những người mất tiền vào tay bọn tội phạm toàn cầu mỗi ngày.

Hệ thống mang tên của “nữ thần lừa dối”

Một hệ thống mới do trí tuệ nhân tạo (AI) điều khiển tạo ra những nạn nhân giả đầy thuyết phục dưới dạng chatbot đa ngôn ngữ trong nỗ lực khắc phục hậu quả ước tính 55 tỷ USD mà những nạn nhân bị mất mỗi năm vào tay kẻ trộm.

Được đặt tên là Apate - theo tên nữ thần lừa dối của Hy Lạp - hệ thống sẽ “lừa đảo… những kẻ lừa đảo“, sử dụng các bản sao giọng nói thuyết phục nhằm thực hiện những cuộc trò chuyện với kẻ lừa đảo thực sự.

Giáo sư Dali Kaafar, Giám đốc Điều hành Trung tâm An ninh Mạng Đại học Macquarie, cho biết: “Những vụ lừa đảo qua điện thoại do các nhóm tội phạm có tổ chức điều hành và hiện chỉ có một phần nhỏ tội phạm bị bắt và số tiền hiếm khi được thu hồi”.

Dùng AI để phát hiện tội phạm mạng -0
Giáo sư Dali Kaafar hy vọng chương trình chống lừa đảo mới giúp ngân hàng cảnh báo khách hàng.

Ý tưởng đến với Giáo sư Kaafar khi đang ăn trưa cùng gia đình thì một kẻ lừa đảo gọi điện. Ông giả vờ thú vị và cố gắng giữ chân kẻ lừa đảo trong 40 phút. Giáo sư Dali kể: “Tôi nhận ra rằng, trong khi tôi đã lãng phí thời gian của kẻ lừa đảo để chúng không thể tiếp cận những người dễ bị tổn thương, thì đó chính là vấn đề - đó cũng là 40 phút của cuộc đời tôi mà tôi sẽ không lấy lại được. Sau đó, tôi bắt đầu nghĩ về cách chúng tôi có thể tự động hóa toàn bộ quy trình và sử dụng công cụ xử lý ngôn ngữ tự nhiên để phát triển một chatbot trên máy vi tính có thể dàn dựng một cuộc trò chuyện đáng tin cậy với kẻ lừa đảo”.

Giáo sư Kaafar cho biết nhóm của ông hiện đang chờ cấp bằng sáng chế cho công nghệ hiệu quả cao này: “Chúng tôi rất vui mừng về tiềm năng công nghệ mới này trong việc chủ động phá vỡ mô hình kinh doanh gọi điện lừa đảo và làm cho nó không sinh lãi”. Hoạt động buôn bán lừa đảo qua điện thoại toàn cầu cực kỳ sinh lợi đang tăng lên hàng năm.

Giáo sư Kaafar cho biết những vụ lừa đảo qua điện thoại đang gia tăng trên toàn cầu vì một số lý do. Công nghệ như giao thức thoại qua Internet (VOIP) giúp tội phạm mạng che giấu vị trí của chúng dễ dàng và rẻ tiền, giả vờ gọi từ bất kỳ số nào. Trong khi đó, về mặt công nghệ, việc cập nhật cơ sở hạ tầng viễn thông và giao thức để cải thiện tính xác thực của cuộc gọi là rất khó khăn và tốn kém.

Giáo sư giải thích: “Về mặt tài chính, đó là một tỷ lệ lãi cao, chi phí thấp đối với những kẻ lừa đảo, hoạt động này rất sinh lợi và là một hoạt động tội phạm có rủi ro tương đối thấp - và nạn nhân rất khó lấy lại được số tiền đã mất.

Mô hình kinh doanh của những kẻ lừa đảo dựa vào việc kiếm được lợi nhuận lớn từ một số ít nạn nhân; chỉ một tỷ lệ nhỏ trong số hàng nghìn cuộc gọi mà chúng thực hiện mỗi tuần là thành công. Mô hình của chúng tôi ràng buộc chúng, làm lãng phí thời gian của chúng và giảm số vụ lừa đảo thành công. Chúng tôi có thể phá vỡ mô hình kinh doanh của chúng và khiến chúng khó kiếm tiền hơn nhiều”.

APATE được tạo ra như thế nào?

Nhóm nhà khoa học từ Trung tâm An ninh Mạng Đại học Macquarie bắt đầu bằng cách phân tích một loạt cuộc gọi điện thoại lừa đảo và xác định chính xác các kỹ thuật xã hội mà những kẻ lừa đảo sử dụng đối với nạn nhân của chúng, sử dụng các kỹ thuật máy học và xử lý ngôn ngữ tự nhiên để xác định những “kịch bản” lừa đảo điển hình.

Sau đó, họ đào tạo các chatbot trên một bộ dữ liệu về các cuộc trò chuyện lừa đảo trong thế giới thực, từ bản ghi âm cuộc gọi lừa đảo đến bản ghi email lừa đảo và nhật ký trò chuyện từ mọi nền tảng truyền thông xã hội cho phép bot tạo những cuộc hội thoại của riêng nó giống với mọi cuộc gọi lừa đảo trong thế giới thực.

Giáo sư Kaafar cho biết những tiến bộ trong Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) và sao chép giọng nói con người bằng AI cho phép họ phát triển những tác nhân AI có khả năng nói trôi chảy, đồng thời có thể áp dụng một tính cách cụ thể và đi đúng hướng trong cuộc trò chuyện, nhất quán một cách thuyết phục trong các câu trả lời của họ.

Giáo sư Kaafar giải thích: “Các bot AI đàm thoại mà chúng tôi phát triển đánh lừa những kẻ lừa đảo nghĩ rằng chúng đang nói chuyện với nạn nhân”. Những bot này có thể được đào tạo bằng bất kỳ ngôn ngữ hoặc giọng nói nào và vì lừa đảo qua điện thoại là một thách thức toàn cầu nên công nghệ này có thể được triển khai ở mọi nơi trên thế giới.

Nhóm hiện đang thử nghiệm các bot trò chuyện trong những cuộc gọi lừa đảo trực tiếp, chuyển hướng cuộc gọi dành cho nạn nhân sang nguyên mẫu thử nghiệm của họ - một “honeypot luôn hoạt động” - với nhiều loại diện mạo khác nhau.

Giáo sư Kaafar bình luận: “Chúng tôi đặt những số bẩn này trên khắp Internet, đưa chúng vào một số ứng dụng spam hoặc xuất bản chúng trên các trang web, v.v., để khiến chúng có nhiều khả năng nhận được nhiều cuộc gọi lừa đảo hơn. Chúng tôi nhận thấy nhóm bot phản ứng khá tốt với một số tình huống phức tạp mà chúng tôi không mong muốn xảy ra, với những kẻ lừa đảo yêu cầu thông tin mà chúng tôi không huấn luyện các bot - nhưng nhóm bot đang thích nghi và đưa ra những phản hồi rất đáng tin cậy. Nhóm bot liên tục học cách kéo các cuộc gọi ra ngoài để đáp ứng mục tiêu chính của chúng: giữ chân bọn lừa đảo trên đường dây lâu hơn”.

Việc triển khai công cụ bot Apate hiện tại mất trung bình 5 phút và mục tiêu là đưa chúng đến 40 phút. Bot chống lừa đảo cũng góp phần cung cấp thông tin tình báo về mối đe dọa - thông tin kịp thời được thu thập về lừa đảo qua điện thoại hiện tại và mục tiêu của chúng; điều này giúp các tổ chức như ngân hàng lớn, nhà bán lẻ và cơ quan chính phủ cảnh báo khách hàng.

Giáo sư Kaafar cho biết nhóm nghiên cứu đang thảo luận với một số nhà cung cấp viễn thông và sẵn sàng cho một số quan hệ đối tác thương mại. Giáo sư Kaafar kết luận: “Hợp tác với các nhà cung cấp truyền thông sẽ là chìa khóa để làm cho điều này thực sự hiệu quả”.

Trang Thuần (Tổng hợp)

Các tin khác

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?