Đưa con người lên sao Hỏa: Giấc mơ còn xa

Không phải chỉ chờ đến khi tỷ phú Elon Musk có bài diễn thuyết đầy sức thuyết phục tại Hội nghị Hàng không vũ trụ tại Adelaide, Australia về việc đưa con người lên sinh sống tại sao Hỏa, thì ước mơ chinh phục hành tinh này vẫn là đề tài nghiên cứu của rất nhiều nhà khoa học. 

Đã có những bước tiến mới trong việc thiết kế và chế tạo những con tàu chuyên chở hàng hóa, hành khách… tới sao Hỏa. Môi trường khắc nghiệt ở đây sẽ được cải thiện, năng lượng, không khí và nước sẽ được tạo ra trên chính hành tinh xa xôi này. 

Mô hình phác thảo thành phố sẽ được xây dựng với đầy đủ các công trình thiết yếu phục vụ những nhà thám hiểm đã được Các Tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UEA) đưa ra gần đây đã làm cho con đường tới sao Hỏa trở nên ngắn hơn bao giờ hết. 

Dù cho việc tạo ra môi trường sinh sống tại sao Hỏa vẫn còn nhiều trở ngại nhưng nhân loại có quyền hy vọng một ngày nào đó sao Hỏa sẽ trở thành quê hương thứ hai của con người.

Cuộc đua giành quyền khám phá sao Hỏa

Trong tương lai, ước mơ đưa con người lên sinh sống ở sao Hỏa sẽ gặp nhiều khó khăn và cần tới nhiều nguồn hỗ trợ về tài chính và nhân lực nhưng nó được cho là sẽ mang lại những lợi ích lớn lao cho nhân loại. Với kích thước phù hợp, có nước đóng băng trên bề mặt, sao Hỏa rõ ràng là một ứng viên phù hợp cho những nhà thám hiểm từ trái đất. 

Những giới hạn của con người về môi trường sống như đáy đại dương, và bây giờ là vũ trụ sẽ giúp tạo ra những công nghệ thích ứng và cải thiện môi trường sống.

Những mẫu tên lửa tái chế do Công ty Space-X chế tạo như Falcon 9, Heavy hay Dragon sẽ được thay thế bởi một loại tên lửa mới có kích thước lớn hơn gọi tắt là BFR. Loại tên lửa mới này có chiều cao khoảng 106m, rộng 9m và có trọng tải 150 tấn, gấp 5 lần so với loại Falcon Heavy trước đó. 

Theo thiết kế, BFR sẽ thay đổi toàn bộ hệ thống phóng tàu vũ trụ hiện nay của Space-X. Nhà tỷ phú Elon Musk cho biết: “BFR sẽ bao gồm tàu Fancon 9 và tàu khách Dragon hiện tại. Hành khách sẽ chỉ phải trả cho chi phí nhiên liệu dùng cho chuyến đi chứ không phải chi phí thiết kế nên BFR”. 

Có tới 40 cabin được lắp đặt trong BFR nhằm đảm bảo chuyên chở mỗi chuyến chừng 100 người. Điểm đặc biệt là toàn bộ phần đầu và phần tên lửa đẩy đều có thể tái sử dụng lại, do đó sẽ làm giảm chi phí cho chuyến đi. 

Trong suốt hành trình, những tàu chứa nhiên liệu sẽ liên tục hỗ trợ để BFR hoàn thành mục tiêu chinh phục của mình. Và theo dự kiến, mặt trăng cũng sẽ trở thành một trạm tiếp tế khổng lồ mang tên Moon Base.

Hiện nay những phần chính của tên lửa BFR đang được tiến hành chế tạo, điển hình là bình chứa nhiên liệu khổng lồ được chế tạo bởi sợi carbon giúp làm giảm trọng lượng và tiêu hao nhiên liệu. Phần tên lửa đẩy của BFR cũng được cải tiến với việc gắn 31 quả tên lửa Raptor nhằm tạo ra một lực đẩy lên tới 5.400 tấn để đưa BFR vào quỹ đạo. 

Sau khi vào quỹ đạo, phần tàu được chờ tiếp nhiên liệu để tiếp tục hành trình tới bề mặt sao Hỏa. Phần này có trọng lượng 85 tấn và khi bơm đầy nhiên liệu nó nặng tới 1.100 tấn với chiều dài 48m và đường kính 9m. 

Một bộ phận được gọi là cánh delta được gắn vào phần đuôi tên lửa, nó sẽ giúp thăng bằng cho BFR khi cất và hạ cánh, hỗ trợ cho nó là 2 tên lửa được bố trí ở giữa đuôi. 

Theo dự kiến của tỷ phú Elon Musk, chuyến đầu tiên của BFR vào năm 2022 sẽ mang theo 100 người, chủ yếu là các nhà khoa học và chuyên gia xây dựng. Họ sẽ được đưa tới quỹ đạo và chờ tên lửa đẩy quay về trái đất và mang lên bình nhiên liệu để có thể tiếp tục tới sao Hỏa. 

Những người đầu tiên đặt chân tới sao Hỏa sẽ có nhiện vụ đặt nền móng cho các chuyến tiếp theo. Họ sẽ đặt nhà máy năng lượng, mỏ khai thác và quan trọng nhất là các khu vực sinh sống với môi trường được biến đổi thích nghi. Chuyến bay tiếp theo có thể là vào năm 2024 với hành khách và hàng hóa để xây dựng nhà máy chế tạo nhiên liệu và các trụ sở chính cho thành phố tên sao Hỏa.

Tỷ phú Elon Musk tại buổi thuyết trình tên lửa BFR.
Tỷ phú Elon Musk tại buổi thuyết trình tên lửa BFR.

Không chỉ riêng Space-X, những công ty và các nhà tài trợ khác cũng đang tập trung cho cuộc đua tới sao Hỏa, điển hình là Rocket Lab. Là một công ty chuyên về phóng phi thuyền không gian tại Los Angeles, Rocket Lab đã đưa mẫu tên lửa 3D mang tên Electron ra giới thiệu trước công chúng. Electron có chiều cao 17m, chế tạo bằng phương pháp in 3D với nguyên liệu là composit. 

Trong một động thái khác, Blue Origin của nhà sáng lập Amazone Jeff Bezos cũng đã đưa con tàu mang tên Alan Shepard mang theo phi hành đoàn sau khi tách khỏi bộ phận tên lửa đẩy đã hạ cánh thành công.

Con người ở sao Hỏa sẽ khác biệt?

Không chỉ tính đến việc nghiên cứu, hoàn thiện thiết bị đưa con người tới sao Hỏa, các nhà khoa học tại Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã cân nhắc tới việc sử dụng liệu pháp gene cho những phi hành gia. 

Trong một bài báo được đăng tải trên tờ Time, NASA cho biết trong môi trường nhiều bức xạ nguy hiểm, việc sử dụng liệu pháp gene có thể tăng cường sức đề kháng cho những phi hành gia thực hiện sứ mệnh khám phá sao Hỏa.

Ông Douglas Terrier, Trưởng bộ phận kỹ thuật của NASA cho biết cơ quan này đã nghiên cứu nhiều phương án, như việc sử dụng nước trong các vách ngăn của phi thuyền, hoặc sử dụng từ trường nhằm làm giảm thiểu những tác hại của bức xạ. Chuyến đi tới sao Hỏa còn chứa đựng những rủi ro khác như các cơn bão mặt trời và sự suy giảm đa dạng vi khuẩn trong cơ thể.

Không chỉ chạy đua trong “cuộc chiến” giành quyền phóng tàu thăm dò sao Hỏa, mới đây, Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UEA) đã đưa ra phác thảo về một thành phố dự định xây dựng trên sao Hỏa. 

Với kiến trúc đặc trưng hình vòm, các công trình trong thành phố sẽ được nối liền nhau bằng các đường hầm tạo thành một khu vực sinh sống rộng lớn cho con người. Những mái vòm này dự kiến sẽ được làm từ nhựa trong suốt, có thể tái chế và có khả năng lọc ánh sáng mặt trời. 

Một góc thành phố tương lai trên sao Hỏa.
Một góc thành phố tương lai trên sao Hỏa.

Do khí quyển sao Hỏa không có tác dụng bảo vệ mạnh mẽ như ở trái đất nên các vật liệu xây dựng mới sẽ được nghiên cứu để đưa vào sử dụng nhằm bảo vệ cho cư dân của thành phố khỏi những bức xạ nguy hiểm. Công nghệ in 3D sẽ được sử dụng để tạo ra gạch và các cấu trúc khác. Nhiều phòng thí nghiệm sẽ được xây dựng và cả những công trình giải trí như bảo tàng, rạp chiếu phim, và cả bể bơi.

Một trong những vấn đề cần giải quyết là việc tạo ra thực phẩm trong điều kiện thiếu nước và đất giàu dinh dưỡng ở sao Hỏa. Những phương pháp trồng trọt tiên tiến, tái chế nước và chất thải cũng sẽ được thử nghiệm để tận dụng nguồn tài nguyên.

Bill Hargenrader, Tổ chức nghiên cứu sao Hỏa cho rằng các nhà thám hiểm sẽ phải đối mặt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt ở sao Hỏa, nơi áp suất khí quyển chỉ bằng 1% và trọng lực bằng 38% so với trái đất. Điều này sẽ khiến mật độ xương của chúng ta giảm đi, những tai nạn như gãy xương, thoái hóa cột sống sẽ diễn ra nhiều hơn. 

Theo tính toán của các nhà khoa học, mỗi tháng mật độ xương sẽ giảm từ 1-2% và sau 2 năm mật độ này sẽ tăng lên gấp đôi, đặc biệt là phụ nữ có thai thì tốc độ này sẽ tăng cao hơn nữa do cơ thể có nhu cầu về canxi lớn hơn nhiều. Không chỉ đối mặt với mối nguy về trọng lực giảm, mức độ phóng xạ trên hành tinh màu đỏ này cũng lớn hơn 6 lần so với trái đất. 

Chuyến khảo sát từ tàu thám hiểm Mars Odysses ghi nhận mức phóng xạ trên sao Hỏa cao gấp 2 lần mức cho phép ở nhà máy hạt nhân trên trái đất. Mức độ phóng xạ này sẽ có thể can thiệp tới quá trình tiến hóa do chuỗi DNA bị đột biến dẫn tới ung thư, hoặc tạo ra những biến dị di truyền.

Con người sống trong môi trường sao Hỏa cũng sẽ chỉ có thể tiêu thụ được các loại thực phẩm với thành phần đường đơn, protein và chất béo nhất định. Sở dĩ có điều này là do các vi khuẩn vi sinh có lợi cho sức khỏe, ví dụ như men đường ruột sẽ không phát triển được trong môi trường khắc nghiệt này. Trẻ em với hệ miễn dịch còn chưa phát triển đầy đủ, sẽ dễ mắc nhiều bệnh về trao đổi chất, hen suyễn, tiểu đường, dị ứng và một số loại ung thư. 

Những dịch bệnh có mức độ nguy hiểm và lây lan cao như Ebola, Zika sẽ không thể xuất hiện trong môi trường sao Hỏa, thế nhưng khi quay về trái đất, những nhà thám hiểm sẽ có thể dễ dàng bị mắc những chứng bệnh thông thường. 

Có thể nói sau một thời gian sống ở sao Hỏa, môi trường và hệ miễn dịch sẽ thay đổi và như các nhà khoa học tính toán, sau 6.000 năm sẽ xuất hiện một chủng người mới khác xa với người trái đất hiện nay.

Hoàng Ngọc

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.