Dự án du hành vũ trụ “Breakthrough Starshot”: Siêu nhỏ, siêu nhanh

Dự án "Breakthrough Starshot" đang trở thành tâm điểm của truyền thông thế giới khi được châm ngòi bởi bộ ba những con người hết sức ấn tượng: nhà vật lý thiên tài Stephen Hawking, tỷ phú công nghệ thông tin Mark Zuckerberg và doanh nhân thành đạt kiêm nhà vật lý người Nga Yuri Milner.

Được tài trợ ban đầu 100 triệu USD, dự án này hướng tới khám phá vì sao Alpha Centauri, cách Trái đất 4,37 năm ánh sáng (khoảng 25.000 tỉ dặm). Lý do chính để khám phá hệ mặt trời mới là Alpha Centauri nằm gần Trái đất nhất, có khả năng duy trì sự sống và tạo tiền đề cho những cuộc phiêu lưu vũ trụ trong tương lai. 

Theo đó, dự án khám phá không gian tham vọng nhất trong lịch sử này sẽ phóng những tên lửa có kích thước cực nhỏ, chỉ bằng một chiếc điện thoại iPhone vào không gian để nghiên cứu vũ trụ và những vùng xa xôi nhất mà con người chưa bao giờ biết đến. 

Các nhà khoa học hy vọng, "Breakthrough Starshot" có thể sớm bắt đầu trong vòng 20 năm nữa, và sẽ tiết lộ những bí ẩn của vũ trụ, cũng như cho phép ghi lại hình ảnh những "miền đất hứa" đảm bảo cho sự tồn tại của loài người.

Một tham vọng "điên rồ"

Từ xưa đến nay, con người vẫn chưa bao giờ từ bỏ mơ ước về việc tìm ra những nền văn minh trong vũ trụ, ẩn mình dưới những đụn cát của sao Hỏa, hay chí ít là những sinh vật đơn giản lấp ló dưới đám mây dày đặc của sao Kim. 

Con người đã có bước tiến rất lớn khi đặt chân lên bề mặt của Mặt trăng, cùng với việc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) nuôi dưỡng ý tưởng xây dựng các trạm trung tâm ở đó nhằm phục vụ việc sản xuất và lắp ráp robot, tiến gần hơn đến mục tiêu: chứng minh con người không hề cô độc trong vũ trụ. Tuy nhiên, mọi cố gắng hiện tại vẫn chưa đem lại kết quả, và sự sống ngoài Trái đất vẫn còn là bí ẩn chưa thể giải đáp.

Trong bối cảnh này, Stephen Hawking - một trong những thiên tài lớn nhất của thời đại, đồng thời cũng là một tín đồ trung thành về sự tồn tại của những nền văn minh ngoài Trái đất - vẫn tin rằng, bước tiến hợp lý hơn cả sau những khám phá gây thất vọng về các hành tinh trong hệ mặt trời là việc tiếp tục hành trình khám phá sự sống ngoài vũ trụ tại những hệ mặt trời mới. 

Mô phỏng máy laser tăng tốc độ và cánh buồm năng lượng trong dự án “Breakthrough Starshot”.
Mô phỏng máy laser tăng tốc độ và cánh buồm năng lượng trong dự án “Breakthrough Starshot”.

Và Alpha Centauri chính là lựa chọn "hoàn hảo" khi có vị trí gần với Trái đất nhất, bao gồm ba ngôi sao. Đặc biệt vì tính chất quỹ đạo của Alpha Centauri, giới khoa học tin rằng hệ mặt trời này có khả năng ẩn chứa trong mình một hành tinh có điều kiện thuận lợi nhất để phát triển sự sống.

Giới nghiên cứu cho rằng, Alpha Centauri vô cùng bí ẩn, trở thành một chướng ngại vật mới thúc đẩy khoa học công nghệ phát triển thêm một bước nữa để giúp con người vượt qua những biên giới tưởng chừng không thể chinh phục, và thay đổi vị thế cũng như ý nghĩa của nhân loại trong hành trình chinh phục vũ trụ bao la. 

Một lý do có lẽ thực dụng hơn nhằm phát triển công nghệ du hành vũ trụ là nhằm tạo ra một cơ sở vững vàng hơn cho sự tồn tại của loài người, khi mà hiện nay, nếu giả sử một thiên thạch đủ lớn "viếng thăm" Trái đất, loài người chắc chắn sẽ bị diệt vong. Vì vậy, dự án "Breakthrough Starshot" thực chất giống như "mua bảo hiểm" cho Trái đất trước những tình huống không thể dự đoán.

Dự án "Breakthrough Starshot" hy vọng sẽ đưa những robot tí hon đến hệ Alpha Centauri, cách Trái đất 25.000 tỉ dặm. Nếu đến những vì sao này bằng phương tiện bình thường sẽ mất 30.000 năm thì dự án sẽ rút ngắn thời gian xuống chỉ còn... 20 năm.

Những con tàu vũ trụ "nano" này bao gồm camera, động cơ đẩy, nguồn pin và thiết bị định vị, liên lạc tí hon, tất cả được gắn trên một tấm nhỏ tạo thành con tàu vũ trụ với đầy đủ chức năng. Các tàu vũ trụ nhỏ bé với kích thước chỉ bằng chiếc iPhone sẽ đi vào vũ trụ bằng cách sử dụng "cánh buồm năng lượng mặt trời" được tiếp sức bởi một chùm ánh sáng laser cực mạnh. 

Với khả năng khám phá vũ trụ của các con tàu siêu nhỏ, những hành tinh có khả năng duy trì sự sống của con người sẽ dần được hé mở.
Với khả năng khám phá vũ trụ của các con tàu siêu nhỏ, những hành tinh có khả năng duy trì sự sống của con người sẽ dần được hé mở.

Thiết kế này sẽ cho phép chúng bay với tốc độ bằng 25% tốc độ ánh sáng (khoảng 134 triệu dặm một giờ), và mất khoảng 4,22 năm để truyền tín hiệu về Trái đất.

Trước khi những thiết bị này ra đời, các nhà khoa học phải tạo ra tất cả bộ phận quan trọng trên mặt đất, bao gồm xây dựng máy chiếu ánh sáng cung cấp năng lượng cho tên lửa và một "tàu mẹ" có thể mang tất cả thiết bị này vào không gian. 

Theo giáo sư Hawking, hạn chế lớn nhất hiện nay là khoảng cách quá lớn giữa Trái đất và các hành tinh. Nhưng giờ con người có thể khắc phục được với các chùm ánh sáng và những con tàu vũ trụ nhẹ nhất. 

Tỷ phú Yuri Milner cũng tin rằng, về mặt kỹ thuật, hoàn toàn khả thi để phát triển những tàu vũ trụ siêu nhỏ và chạm tới những hệ sao khác chỉ trong vòng vài chục năm. Theo đó, con người sắp hiện thực hóa được khả năng di chuyển hàng nghìn tỉ dặm trong một khoảng thời gian tương đối ngắn, và đi xa hơn bất cứ tàu vũ trụ nào trước đó.

Thách thức không nhỏ

Giới khoa học đang vô cùng tò mò về một dự án phóng tàu vũ trụ siêu nhỏ được trang bị những công nghệ siêu khủng của tương lai, bằng cách gia tăng tốc độ sử dụng một máy laser và một cánh buồm chưa từng được biết tới. 

Để từ đó, nhằm thẳng đến một hệ mặt trời xa đến mức kính thiên văn không nhìn thấy rõ, và rồi truyền tín hiệu về Trái đất bằng một phương pháp hiện vẫn đang trong giai đoạn "chuẩn bị". Và tất cả những việc này chỉ diễn ra trong vòng vài năm. Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều vấn đề cần phải vượt qua trước khi những tàu vũ trụ đầu tiên có khả năng du hành liên sao được dựng lên. 

Các nhóm chuyên gia liên tục đặt câu hỏi nhằm đánh giá xem liệu việc phát triển một tàu vũ trụ tí hon có thể du hành tới những hệ sao khác chỉ trong vài chục năm và gửi lại thông tin là khả thi hay không.

Du hành liên sao từ lâu đã là một giấc mơ của rất nhiều người, nhưng vẫn còn đó những rào cản công nghệ rõ rệt. Dự án rõ ràng gặp phải những thử thách công nghệ, kỹ thuật thuộc dạng "khó xơi" nhất trong lịch sử khoa học loài người.

Sẽ có những khó khăn để giải quyết các vấn đề như bức xạ vũ trụ và bụi từ môi trường, độ nhạy của thiết bị, tương tác của laser công suất cao với khí quyển Trái đất, độ ổn định của tàu và cung cấp năng lượng. Chưa hết, dự án mới chỉ được khởi động với số tiền đầu tư ban đầu vỏn vẹn 100 triệu USD.

Theo tính toán, "Breakthrough Starshot" cần ít nhất 5 đến 10 tỷ USD. Chỉ như vậy dự án mới có thể nghiên cứu và phát triển thành công những con tàu vũ trụ siêu nhỏ đạt được tốc độ từ 15 đến 20% tốc độ của ánh sáng.

Nhà vật lý thiên tài Stephen Hawking cho rằng, nếu muốn tồn tại thì con người phải luôn tìm mọi cách để vươn tới những vì sao xa xôi.
Nhà vật lý thiên tài Stephen Hawking cho rằng, nếu muốn tồn tại thì con người phải luôn tìm mọi cách để vươn tới những vì sao xa xôi.

Giáo sư Hawking đồng ý rằng dự án này sẽ có những thử thách, nhưng không hề bất khả thi. Ông cho rằng, sự phát triển công nghệ trong nhiều thập kỷ qua và tương lai sẽ khiến "Breakthrough Starshot" thành hiện thực chỉ trong "vòng đời của loài người". 

Theo đó, bản chất của con người là chinh phục tự nhiên, và nếu muốn tồn tại thì phải luôn tìm mọi cách để vươn tới những vì sao xa xôi nhằm kiếm tìm một nơi ở mới trong bối cảnh sự sống trên Trái đất sẽ đối mặt với hiểm nguy từ những sự kiện thiên văn như tiểu hành tinh hay sao băng. 

Một tin an lành hơn sau những khó khăn là phí sản xuất các thiết bị sẽ tương đối thấp. Vì vậy, một đoàn những phi thuyền "nano" sẽ được phóng đi liên tiếp, tăng khả năng thành công của dự án. Với nền kinh tế quy mô và sự giảm giá các thành phần máy tính, nhóm nghiên cứu hi vọng có thể phóng các tên lửa chỉ với vài trăm nghìn USD.

Theo dự đoán, "Breakthrough Starshot" có thể đi vào hoạt động trong khoảng 20 đến 30 năm tới. Sự ra đời của dự án này cùng những công nghệ hiện đại đi kèm sẽ thúc đẩy tốc độ khám phá vũ trụ vốn đang chững lại. 

Nhiều giả thiết cho rằng, sự sống trên Trái đất bắt nguồn từ ngoài hành tinh, cụ thể là những phân tử hữu cơ đã tình cờ viếng thăm "hành tinh xanh" nhờ chuyến du hành vũ trụ bên trên các vân thạch bay tự do. 

Với khả năng khám phá vũ trụ của các con tàu siêu nhỏ, những câu hỏi về nguồn gốc sự sống con người có lẽ cũng sẽ được giải đáp sớm. Và cùng với đó, những hành tinh có khả năng duy trì sự sống của con người sẽ dần được hé mở...

Hoàng Anh

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.