Dự án du hành vũ trụ “Breakthrough Starshot”: Siêu nhỏ, siêu nhanh

Dự án "Breakthrough Starshot" đang trở thành tâm điểm của truyền thông thế giới khi được châm ngòi bởi bộ ba những con người hết sức ấn tượng: nhà vật lý thiên tài Stephen Hawking, tỷ phú công nghệ thông tin Mark Zuckerberg và doanh nhân thành đạt kiêm nhà vật lý người Nga Yuri Milner.

Được tài trợ ban đầu 100 triệu USD, dự án này hướng tới khám phá vì sao Alpha Centauri, cách Trái đất 4,37 năm ánh sáng (khoảng 25.000 tỉ dặm). Lý do chính để khám phá hệ mặt trời mới là Alpha Centauri nằm gần Trái đất nhất, có khả năng duy trì sự sống và tạo tiền đề cho những cuộc phiêu lưu vũ trụ trong tương lai. 

Theo đó, dự án khám phá không gian tham vọng nhất trong lịch sử này sẽ phóng những tên lửa có kích thước cực nhỏ, chỉ bằng một chiếc điện thoại iPhone vào không gian để nghiên cứu vũ trụ và những vùng xa xôi nhất mà con người chưa bao giờ biết đến. 

Các nhà khoa học hy vọng, "Breakthrough Starshot" có thể sớm bắt đầu trong vòng 20 năm nữa, và sẽ tiết lộ những bí ẩn của vũ trụ, cũng như cho phép ghi lại hình ảnh những "miền đất hứa" đảm bảo cho sự tồn tại của loài người.

Một tham vọng "điên rồ"

Từ xưa đến nay, con người vẫn chưa bao giờ từ bỏ mơ ước về việc tìm ra những nền văn minh trong vũ trụ, ẩn mình dưới những đụn cát của sao Hỏa, hay chí ít là những sinh vật đơn giản lấp ló dưới đám mây dày đặc của sao Kim. 

Con người đã có bước tiến rất lớn khi đặt chân lên bề mặt của Mặt trăng, cùng với việc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) nuôi dưỡng ý tưởng xây dựng các trạm trung tâm ở đó nhằm phục vụ việc sản xuất và lắp ráp robot, tiến gần hơn đến mục tiêu: chứng minh con người không hề cô độc trong vũ trụ. Tuy nhiên, mọi cố gắng hiện tại vẫn chưa đem lại kết quả, và sự sống ngoài Trái đất vẫn còn là bí ẩn chưa thể giải đáp.

Trong bối cảnh này, Stephen Hawking - một trong những thiên tài lớn nhất của thời đại, đồng thời cũng là một tín đồ trung thành về sự tồn tại của những nền văn minh ngoài Trái đất - vẫn tin rằng, bước tiến hợp lý hơn cả sau những khám phá gây thất vọng về các hành tinh trong hệ mặt trời là việc tiếp tục hành trình khám phá sự sống ngoài vũ trụ tại những hệ mặt trời mới. 

Mô phỏng máy laser tăng tốc độ và cánh buồm năng lượng trong dự án “Breakthrough Starshot”.
Mô phỏng máy laser tăng tốc độ và cánh buồm năng lượng trong dự án “Breakthrough Starshot”.

Và Alpha Centauri chính là lựa chọn "hoàn hảo" khi có vị trí gần với Trái đất nhất, bao gồm ba ngôi sao. Đặc biệt vì tính chất quỹ đạo của Alpha Centauri, giới khoa học tin rằng hệ mặt trời này có khả năng ẩn chứa trong mình một hành tinh có điều kiện thuận lợi nhất để phát triển sự sống.

Giới nghiên cứu cho rằng, Alpha Centauri vô cùng bí ẩn, trở thành một chướng ngại vật mới thúc đẩy khoa học công nghệ phát triển thêm một bước nữa để giúp con người vượt qua những biên giới tưởng chừng không thể chinh phục, và thay đổi vị thế cũng như ý nghĩa của nhân loại trong hành trình chinh phục vũ trụ bao la. 

Một lý do có lẽ thực dụng hơn nhằm phát triển công nghệ du hành vũ trụ là nhằm tạo ra một cơ sở vững vàng hơn cho sự tồn tại của loài người, khi mà hiện nay, nếu giả sử một thiên thạch đủ lớn "viếng thăm" Trái đất, loài người chắc chắn sẽ bị diệt vong. Vì vậy, dự án "Breakthrough Starshot" thực chất giống như "mua bảo hiểm" cho Trái đất trước những tình huống không thể dự đoán.

Dự án "Breakthrough Starshot" hy vọng sẽ đưa những robot tí hon đến hệ Alpha Centauri, cách Trái đất 25.000 tỉ dặm. Nếu đến những vì sao này bằng phương tiện bình thường sẽ mất 30.000 năm thì dự án sẽ rút ngắn thời gian xuống chỉ còn... 20 năm.

Những con tàu vũ trụ "nano" này bao gồm camera, động cơ đẩy, nguồn pin và thiết bị định vị, liên lạc tí hon, tất cả được gắn trên một tấm nhỏ tạo thành con tàu vũ trụ với đầy đủ chức năng. Các tàu vũ trụ nhỏ bé với kích thước chỉ bằng chiếc iPhone sẽ đi vào vũ trụ bằng cách sử dụng "cánh buồm năng lượng mặt trời" được tiếp sức bởi một chùm ánh sáng laser cực mạnh. 

Với khả năng khám phá vũ trụ của các con tàu siêu nhỏ, những hành tinh có khả năng duy trì sự sống của con người sẽ dần được hé mở.
Với khả năng khám phá vũ trụ của các con tàu siêu nhỏ, những hành tinh có khả năng duy trì sự sống của con người sẽ dần được hé mở.

Thiết kế này sẽ cho phép chúng bay với tốc độ bằng 25% tốc độ ánh sáng (khoảng 134 triệu dặm một giờ), và mất khoảng 4,22 năm để truyền tín hiệu về Trái đất.

Trước khi những thiết bị này ra đời, các nhà khoa học phải tạo ra tất cả bộ phận quan trọng trên mặt đất, bao gồm xây dựng máy chiếu ánh sáng cung cấp năng lượng cho tên lửa và một "tàu mẹ" có thể mang tất cả thiết bị này vào không gian. 

Theo giáo sư Hawking, hạn chế lớn nhất hiện nay là khoảng cách quá lớn giữa Trái đất và các hành tinh. Nhưng giờ con người có thể khắc phục được với các chùm ánh sáng và những con tàu vũ trụ nhẹ nhất. 

Tỷ phú Yuri Milner cũng tin rằng, về mặt kỹ thuật, hoàn toàn khả thi để phát triển những tàu vũ trụ siêu nhỏ và chạm tới những hệ sao khác chỉ trong vòng vài chục năm. Theo đó, con người sắp hiện thực hóa được khả năng di chuyển hàng nghìn tỉ dặm trong một khoảng thời gian tương đối ngắn, và đi xa hơn bất cứ tàu vũ trụ nào trước đó.

Thách thức không nhỏ

Giới khoa học đang vô cùng tò mò về một dự án phóng tàu vũ trụ siêu nhỏ được trang bị những công nghệ siêu khủng của tương lai, bằng cách gia tăng tốc độ sử dụng một máy laser và một cánh buồm chưa từng được biết tới. 

Để từ đó, nhằm thẳng đến một hệ mặt trời xa đến mức kính thiên văn không nhìn thấy rõ, và rồi truyền tín hiệu về Trái đất bằng một phương pháp hiện vẫn đang trong giai đoạn "chuẩn bị". Và tất cả những việc này chỉ diễn ra trong vòng vài năm. Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều vấn đề cần phải vượt qua trước khi những tàu vũ trụ đầu tiên có khả năng du hành liên sao được dựng lên. 

Các nhóm chuyên gia liên tục đặt câu hỏi nhằm đánh giá xem liệu việc phát triển một tàu vũ trụ tí hon có thể du hành tới những hệ sao khác chỉ trong vài chục năm và gửi lại thông tin là khả thi hay không.

Du hành liên sao từ lâu đã là một giấc mơ của rất nhiều người, nhưng vẫn còn đó những rào cản công nghệ rõ rệt. Dự án rõ ràng gặp phải những thử thách công nghệ, kỹ thuật thuộc dạng "khó xơi" nhất trong lịch sử khoa học loài người.

Sẽ có những khó khăn để giải quyết các vấn đề như bức xạ vũ trụ và bụi từ môi trường, độ nhạy của thiết bị, tương tác của laser công suất cao với khí quyển Trái đất, độ ổn định của tàu và cung cấp năng lượng. Chưa hết, dự án mới chỉ được khởi động với số tiền đầu tư ban đầu vỏn vẹn 100 triệu USD.

Theo tính toán, "Breakthrough Starshot" cần ít nhất 5 đến 10 tỷ USD. Chỉ như vậy dự án mới có thể nghiên cứu và phát triển thành công những con tàu vũ trụ siêu nhỏ đạt được tốc độ từ 15 đến 20% tốc độ của ánh sáng.

Nhà vật lý thiên tài Stephen Hawking cho rằng, nếu muốn tồn tại thì con người phải luôn tìm mọi cách để vươn tới những vì sao xa xôi.
Nhà vật lý thiên tài Stephen Hawking cho rằng, nếu muốn tồn tại thì con người phải luôn tìm mọi cách để vươn tới những vì sao xa xôi.

Giáo sư Hawking đồng ý rằng dự án này sẽ có những thử thách, nhưng không hề bất khả thi. Ông cho rằng, sự phát triển công nghệ trong nhiều thập kỷ qua và tương lai sẽ khiến "Breakthrough Starshot" thành hiện thực chỉ trong "vòng đời của loài người". 

Theo đó, bản chất của con người là chinh phục tự nhiên, và nếu muốn tồn tại thì phải luôn tìm mọi cách để vươn tới những vì sao xa xôi nhằm kiếm tìm một nơi ở mới trong bối cảnh sự sống trên Trái đất sẽ đối mặt với hiểm nguy từ những sự kiện thiên văn như tiểu hành tinh hay sao băng. 

Một tin an lành hơn sau những khó khăn là phí sản xuất các thiết bị sẽ tương đối thấp. Vì vậy, một đoàn những phi thuyền "nano" sẽ được phóng đi liên tiếp, tăng khả năng thành công của dự án. Với nền kinh tế quy mô và sự giảm giá các thành phần máy tính, nhóm nghiên cứu hi vọng có thể phóng các tên lửa chỉ với vài trăm nghìn USD.

Theo dự đoán, "Breakthrough Starshot" có thể đi vào hoạt động trong khoảng 20 đến 30 năm tới. Sự ra đời của dự án này cùng những công nghệ hiện đại đi kèm sẽ thúc đẩy tốc độ khám phá vũ trụ vốn đang chững lại. 

Nhiều giả thiết cho rằng, sự sống trên Trái đất bắt nguồn từ ngoài hành tinh, cụ thể là những phân tử hữu cơ đã tình cờ viếng thăm "hành tinh xanh" nhờ chuyến du hành vũ trụ bên trên các vân thạch bay tự do. 

Với khả năng khám phá vũ trụ của các con tàu siêu nhỏ, những câu hỏi về nguồn gốc sự sống con người có lẽ cũng sẽ được giải đáp sớm. Và cùng với đó, những hành tinh có khả năng duy trì sự sống của con người sẽ dần được hé mở...

Hoàng Anh

Các tin khác

Cận cảnh bên trong máy tính lượng tử Hanyuan-2. Ảnh: Quantum Computing Report

Dấu mốc mới trong cuộc đua lượng tử toàn cầu

Khi công ty CAS Cold Atom Technology của Trung Quốc công bố Hanyuan-2, hệ thống máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên, cuộc đua toàn cầu dường như đã bước sang một giai đoạn mới. Từ Washington tới Bắc Kinh, từ Paris tới London, các chính phủ và tập đoàn công nghệ đang đổ hàng tỷ USD vào lĩnh vực sẽ định hình thế hệ điện toán tiếp theo của thế giới.

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), chính sách “xanh” với những mục tiêu quyết đoán cùng các tuyên bố mạnh mẽ của chính giới, làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo cùng áp lực cắt giảm khí thải carbon khiến than đá, loại nhiên liệu từng là động lực cho các cuộc cách mạng công nghiệp dường như đang dần bị đẩy ra bên lề.

Nhưng trước các cú sốc địa chính trị, khủng hoảng năng lượng khi nguồn cung gián đoạn, và đặc biệt là nhu cầu điện tăng vọt do tăng trưởng kinh tế cũng như sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), than đá một lần nữa được nhắc đến như giải pháp an ninh năng lượng. Liệu thế giới có thể thực sự rời bỏ than đá? Quá trình chuyển đổi xanh trên thực tế dường như mong manh hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Một trong những bước thay đổi lớn của chiến tranh trong vòng mười năm trở lại đây là sự lên ngôi của máy bay không người lái (UAV). Những chiếc máy bay cho vào vali được mà có thể đảm nhận nhiệm vụ trinh thám, tiêu diệt mục tiêu, v.v… không kém gì các loại khí tài đắt tiền. Nhờ UAV mà các lực lượng phiến quân có thể tham gia cuộc chiến trên không chứ không còn phải chịu cảnh hoàn toàn lép vế trước quân đội chính quy. Tất nhiên là việc sử dụng drone hàng loạt cũng kéo theo hoạt động phát triển vũ khí diệt drone. Nhưng sử dụng máy bay - cả loại có và không có người lái - để tiêu diệt UAV có là giải pháp hữu hiệu?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Một cuộc chiến bí mật được cho là đang leo thang mạnh mẽ dọc theo biên giới Nam Mỹ. Theo CNN và hãng thông tấn Anadolu, ngày càng nhiều thông tin và nghi vấn cho rằng CIA đang tham gia sâu hơn vào các hoạt động nhằm vào mạng lưới băng đảng ma túy tại Mexico. Những thay đổi chiến lược trở nên rõ nét hơn khi chính quyền Mỹ nhìn nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia này như những mối đe dọa an ninh có tính khủng bố, qua đó mở đường cho các hoạt động tình báo và bán quân sự tinh vi hơn trên lãnh thổ nước láng giềng.

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Sau gần 80 năm trong các kho lưu trữ mật của quân đội Mỹ, hàng trăm hồ sơ về UFO (vật thể bay không xác định) vừa lần đầu được Lầu Năm Góc công khai trước thế giới. Không có “xác người ngoài hành tinh” hay bằng chứng về những cuộc đổ bộ từ vũ trụ, nhưng các đoạn phim hồng ngoại, ghi âm và lời kể của phi công đang mở ra cuộc tranh luận lớn nhất nhiều thập niên qua về những vật thể bí ẩn mà ngay cả Washington cũng chưa thể giải thích.

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

Cuộc tấn công bằng drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE hôm 17/5 chỉ gây ra thiệt hại nhỏ. Nhưng dư chấn thì rất lớn, khi nó cho thấy ranh giới giữa một vụ tấn công “suýt trúng” với một thảm họa phóng xạ đang ngày càng mong manh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị bủa vây Trung Đông như hiện nay.

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Khi con tàu du lịch MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina vào ngày 1/4/2026, không ai trên tàu có thể ngờ rằng họ sắp trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Sau bốn tuần, ba hành khách đã tử vong, nhiều người khác nguy kịch, cuộc truy vết phức tạp được tiến hành. Ổ dịch virus Hanta trên con tàu này không chỉ là một thảm kịch đơn lẻ, nó đã trở thành phép thử mới đối với khả năng chống chịu của hệ thống y tế toàn cầu trong bối cảnh chúng ta vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự đồng thuận để đối phó với những đại dịch mới.

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Nói về quốc phục hay cao hơn là bàn tới câu chuyện quốc phục ở nước ta có lẽ rất khó ấn định được thời điểm chính xác, bởi mỗi giai đoạn lại bùng lên rồi xẹp xuống, hòa tan trong vô vàn sự kiện, hoạt động... Những ngày gần đây, thông qua một hoạt động mang tính lễ nghi cấp Nhà nước, vấn đề cần có một bộ quốc phục, lễ phục mang tính thành quy lại xôn xao dư luận, khiến nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trăn trở, đặt câu hỏi: “Tại sao, đến hôm nay, chúng ta vẫn còn băn khoăn đi tìm quốc phục?”.

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa chính trị phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền kinh tế - chính trị Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.