Dự án bí ẩn X-37B

Ngày 17/5/2020, Không quân Mỹ đã một lần nữa phóng thành công thiết bị bay không người lái X-37B vào quỹ đạo Trái đất. Chuyến du hành thứ 6 này của X-37B thực chất là một phần trong lịch sử thử nghiệm sóng vi ba cho mục đích truyền tải năng lượng của Hoa Kỳ.

Rất ít thông tin được hé lộ về tàu bay vũ trụ X-37B cũng như các hoạt động cụ thể của tàu trong suốt tổng cộng gần 8 năm thực hiện nhiệm vụ trên quỹ đạo. Tuy nhiên lần này Tham mưu trưởng Không quân Barbara Barrett tiết lộ rằng sứ mệnh của tàu bao gồm vận chuyển các thiết bị vệ tinh và tiến hành các thử nghiệm trên không, trong đó có thí nghiệm chuyển đổi năng lượng mặt trời thành một dạng năng lượng khác truyền được xuống Trái đất.

"Phòng Thí nghiệm Nghiên cứu Quân đội Hoa Kỳ sẽ chuyển hóa năng lượng mặt trời thành năng lượng vi ba tần sóng bức xạ để có thể truyền tải xuống mặt đất", các quan chức Không quân Mỹ nói.

Phương tiện Thử nghiệm quỹ đạo X-37B của Không quân Mỹ.
Phương tiện Thử nghiệm quỹ đạo X-37B của Không quân Mỹ.

Lần đầu tiên trong không gian, một bảng điều khiển năng lượng mặt trời có kích thước gần 1m2 sẽ thử chuyển hóa bức xạ mặt trời thành dòng điện một chiều thông thường, sau đó thành vi sóng và được truyền đi qua dây cáp tới một chiếc hộp đo đạc, theo lời của Paul Jaffe - kỹ sư điện tử tại Phòng Thí nghiệm Nghiên cứu Quân đội. Cuộc thử nghiệm có thể mở đường cho các mảng năng lượng mặt trời lớn hơn gấp nhiều lần để một ngày nào đó sẽ tạo ra đủ năng lượng cần thiết và truyền về mặt đất.

Lịch sử phát triển

Những nỗ lực phát năng lượng lên không trung và từ không trung xuống trái đất đã được khởi phát từ năm 1959, khi kỹ sư William Brown của công ty Raytheon bán cho Bộ Quốc phòng Mỹ ý tưởng về một chiếc trực thăng có thể bay lơ lửng ở độ cao hơn 15.000 mét, trên cả các luồng khí quyển nhờ một tia vi sóng từ phía dưới. Ý tưởng này đã không trở thành hiện thực, dù vào năm 1964 họ đã có thể nâng một chiếc trực thăng rất nhỏ chạy bằng vi sóng lên cao vài mét so với mặt đất.

Trong những năm 60, Brown tiếp tục hợp tác với Wernher von Braun của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ NASA làm thí nghiệm chuyển hóa các chùm vi sóng thành dòng điện. Ý tưởng này có liên quan nhất định tới nghiên cứu cấp năng lượng mạnh hơn gấp 10 lần lực cản của bầu khí quyển và bụi khí quyển cho tàu vũ trụ trong tương lai, nhưng cũng hứa hẹn một phương thức mới để khai thác năng lượng ánh sáng mặt trời.

Việc truyền trực tiếp dòng điện xuống trái đất qua ăng-ten đòi hỏi một thiết bị quá cồng kềnh để có thể đưa vào thực tiễn. Nhưng việc truyền vi sóng từ không gian xuống trái đất bằng ăng-ten là hoàn toàn có thể.

Vào năm 1975, Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA đã cho ra mắt một màn trình diễn có tính đột phá mang tên Thí nghiệm Kim hoàn. Các nhà nghiên cứu đã phát đi một chùm sóng tần số 2,388 Ghz dài hơn 1 dặm qua sa mạc Mojave tới một thiết bị chuyển đổi được gọi là rectenna, biến chùm sóng này thành 30 Kw điện năng.

Sau đó, Nhật Bản và Canada đã vượt mặt Mỹ về nghiên cứu năng lượng mặt trời trên không gian. NASA đã cố gắng cải tiến trong suốt thập niên 2000 nhưng "Mười năm qua, vô số các bài báo về năng lượng mặt trời trên không gian đã được viết ra, nhưng các nghiên cứu phát triển thì hết sức rời rạc", theo lời của nhà nghiên cứu Bernd Strassner và Kai Chang trên tạp chí khoa học IEEE năm 2013.

Những sứ mệnh bí mật

Vụ phóng Phương tiện Thử nghiệm Quỹ đạo X-37B, hay còn gọi là OTV-6, vào ngày 17-5 vừa qua đã được tiến hành tại Trạm Không quân Cape Canaveral ở bang Florida. Thiết bị phóng ngoài ra còn mang theo vệ tinh giáo dục FalconSat-8 với 5 thiết bị thử nghiệm.

Theo tuyên bố của Không quân Mỹ, hai cuộc thử nghiệm của NASA sẽ "nghiên cứu kết quả các tác động của bức xạ và không gian lên một mẫu vật liệu và các hạt giống cây trồng".

Tuy chiếc X-37B thuộc về Không quân, đơn vị Lực lượng Không gian mới được thành lập là bên chịu trách nhiệm cho việc phóng, vận hành trên quỹ đạo, và tiếp đất của con tàu.

Không thể phủ nhận rằng sóng vi ba từ không gian có tiềm năng trở thành một loại vũ khí. Bộ Quốc phòng Mỹ đã lập lờ về ý tưởng dùng vi sóng trong không gian để làm cháy mạch điện tử của các tên lửa bay đi từ bệ phóng. Tuy nhiên, cố vấn kỹ thuật của Tổ chức An ninh Thế giới Brian Weeden cho rằng mức năng lượng hạn chế trong các thử nghiệm trên cho thấy chúng không dành cho mục đích đó.

Theo Jaffe, "một vệ tinh năng lượng mặt trời sẽ khó có thể được vũ khí hóa", một phần bởi vì sóng vi ba có bước sóng dài, khiến cho việc điều chỉnh mức mật độ năng lượng hợp lý để biến vi sóng thành tia bắn mang rủi ro lớn và rất nguy hiểm.

Còn theo Weeden, "Đến nay chúng tôi chưa thấy điều gì chỉ ra rằng chiếc X-37B là nền tảng vũ khí tấn công như nhiều người suy đoán". Các chứng cứ hiện tại mới chỉ cho thấy con tàu này được dùng làm nền tảng thử nghiệm các công nghệ mới và các ý tưởng tiềm năng. Tuy vậy, Weeden bày tỏ lo ngại về những thứ mà X-37B đưa lên không gian mà không cho ai biết.

"Trong các sứ mệnh trước đó, họ đã triển khai phóng 3 vệ tinh nhỏ từ tàu X-37B mà không hề liệt kê chúng ra cho đến khi tàu tiếp đất và các vệ tinh đã phân rã rời khỏi quỹ đạo", ông nói. "Đó có thể coi là hành vi không minh bạch và vô trách nhiệm mà chính Mỹ đã chỉ trích Nga và Trung Quốc trong quá khứ".

Jaffe nói thêm rằng năng lượng không gian sẽ khả thi hóa việc truyền dòng năng lượng sạch và ổn định tới hầu hết các nơi trên trái đất. Ông còn so sánh tương quan với GPS về mặt khái niệm: "Chúng tôi không lấy làm ngạc nhiên khi mọi người còn hoài nghi về năng lượng mặt trời trên không gian. Nhưng GPS cũng từng là thứ không thể tưởng tượng nổi mà giờ đã có mặt ở khắp mọi nơi".

Phạm Anh (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.