Đột phá trong công nghệ theo dõi sức khỏe

Một nhóm nhà nghiên cứu phát hiện nhiệt độ khuôn mặt khác nhau có liên quan đến một số bệnh mãn tính như tiểu đường và huyết áp cao, và những bệnh này có thể được phát hiện bằng trí tuệ nhân tạo (AI) với camera nhiệt.

AI tiết lộ sức khỏe thông qua bản đồ nhiệt độ khuôn mặt

Nhóm nhà nghiên cứu nhấn mạnh tiềm năng công nghệ này trong việc thúc đẩy quá trình lão hóa lành mạnh bằng cách sử dụng hình ảnh nhiệt trên khuôn mặt dự đoán tình trạng sức khỏe và tuổi sinh học của một người. Nghiên cứu cũng phát hiện những hoạt động thể chất thường xuyên như nhảy dây có thể làm giảm tuổi nhiệt của một người, cho thấy mối liên hệ có thể có giữa tập thể dục và một số dấu hiệu lão hóa do nhiệt.

Mũi lạnh hơn và má ấm hơn có thể là dấu hiệu cảnh báo huyết áp tăng cao. Nhóm nhà nghiên cứu phát hiện nhiệt độ ở các vùng khuôn mặt khác nhau có liên quan đến nhiều bệnh mãn tính khác nhau - chẳng hạn như bệnh tiểu đường và huyết áp cao. Những khác biệt về nhiệt độ này không dễ nhận biết bằng cách chạm vào cơ thể mà thay vào đó có thể được xác định bằng cách sử dụng các mẫu nhiệt độ không gian cụ thể do AI tạo ra, đòi hỏi phải có camera nhiệt và mô hình được đào tạo dữ liệu.

Đột phá trong công nghệ theo dõi sức khỏe -0
Một đứa trẻ với thiết bị có dây truyền gắn vào cánh tay trái và thiết bị được phát triển bám vào cánh tay phải, cung cấp thuốc kích thích tuyến mồ hôi.

Với nhiều nghiên cứu sâu hơn, một ngày nào đó bác sĩ có thể sử dụng phương pháp tiếp cận đơn giản và không xâm lấn này giúp phát hiện sớm nhiều bệnh.  Jing-Dong Jackie Han, tác giả liên lạc của bài báo tại Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc), cho biết: “Lão hóa là một quá trình tự nhiên. Nhưng công cụ của chúng tôi có tiềm năng thúc đẩy quá trình lão hóa lành mạnh và giúp mọi người sống không bệnh tật”.

Nhóm nghiên cứu trước đây sử dụng cấu trúc khuôn mặt 3D dự đoán tuổi sinh học con người, cho biết cơ thể đang lão hóa tốt như thế nào. Tuổi sinh học có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ mắc bệnh, bao gồm ung thư và tiểu đường. Họ tò mò liệu các đặc điểm khác của khuôn mặt, chẳng hạn như nhiệt độ, cũng có thể dự đoán tốc độ lão hóa và tình trạng sức khỏe hay không.

Han và đồng nghiệp phân tích nhiệt độ khuôn mặt của hơn 2.800 người tham gia Trung Quốc trong độ tuổi từ 21 đến 88. Sau đó, nhóm nhà nghiên cứu sử dụng thông tin để đào tạo các mô hình AI cho phép dự đoán tuổi nhiệt của một người. Họ xác định được một số vùng chính trên khuôn mặt, nơi nhiệt độ có liên quan đáng kể đến tuổi tác và sức khỏe - bao gồm mũi, mắt và má.

Đột phá trong công nghệ theo dõi sức khỏe -0
Nhiệt độ trung bình khuôn mặt của ba nhóm trạng thái lão hóa ở phụ nữ 50 đến 60 tuổi.

Nhóm nghiên cứu phát hiện nhiệt độ ở mũi giảm theo tuổi nhanh hơn các bộ phận khác trên khuôn mặt, nghĩa là những người có mũi ấm hơn có tuổi nhiệt trẻ hơn. Đồng thời, nhiệt độ quanh mắt có xu hướng tăng theo tuổi. Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện những người mắc chứng rối loạn chuyển hóa như bệnh tiểu đường và bệnh gan nhiễm mỡ có quá trình lão hóa nhiệt nhanh hơn. Họ có xu hướng có nhiệt độ vùng mắt cao hơn so với những người khỏe mạnh cùng độ tuổi.

Những người bị huyết áp cao cũng có nhiệt độ má cao hơn. Bằng cách phân tích mẫu máu những người tham gia, nhóm nghiên cứu tiết lộ nhiệt độ tăng quanh mắt và má chủ yếu là do sự gia tăng hoạt động của tế bào liên quan đến tình trạng viêm, chẳng hạn như sửa chữa DNA bị hư hỏng và chống lại nhiễm trùng. Sự gia tăng các hoạt động này dẫn đến sự gia tăng nhiệt độ ở một số vùng trên khuôn mặt. Han giải thích: “Đồng hồ nhiệt có liên quan chặt chẽ đến các bệnh chuyển hóa đến mức các mô hình chụp ảnh khuôn mặt trước đây không thể dự đoán được những tình trạng này”.

Đột phá trong công nghệ theo dõi sức khỏe -0
Sử dụng camera nhiệt và AI, nhóm nhà nghiên cứu có thể phát hiện các bệnh mãn tính bằng cách phân tích nhiệt độ khuôn mặt.

Do mối liên hệ này, nhóm nghiên cứu tiến hành thử nghiệm xem liệu tập thể dục có thể ảnh hưởng đến tuổi nhiệt hay không. Họ yêu cầu 23 người tham gia nhảy dây ít nhất 800 lần mỗi ngày trong hai tuần. Điều khiến nhóm nghiên cứu ngạc nhiên là những người tham gia này đã giảm tuổi nhiệt của họ xuống 5 năm chỉ sau hai tuần tập thể dục.

Tiếp theo, nhóm nghiên cứu muốn tìm hiểu xem liệu họ có thể sử dụng hình ảnh nhiệt trên khuôn mặt để dự đoán các bệnh khác như rối loạn giấc ngủ hoặc các vấn đề về tim mạch hay không. Han bình luận: “Chúng tôi hy vọng có thể áp dụng công nghệ chụp ảnh nhiệt trên khuôn mặt trong các cơ sở lâm sàng vì nó có tiềm năng đáng kể trong việc chẩn đoán và can thiệp bệnh sớm”.

Công nghệ dấu ấn sinh học mới cách mạng hóa việc theo dõi sức khỏe

Thử nghiệm lâm sàng thành công trên bệnh nhi mắc bệnh xơ nang bằng cách sử dụng một thiết bị linh hoạt cho phép kích thích tuyến mồ hôi và đồng thời cảm biến sinh học. Nghiên cứu hợp tác kéo dài hai năm giữa KIST và Đại học Northwestern. Mồ hôi chứa các dấu ấn sinh học có thể theo dõi nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau, từ bệnh tiểu đường đến rối loạn di truyền.

Lấy mẫu mồ hôi, không giống như lấy máu, được người dùng ưa thích hơn do tính chất không đau của nó. Tuy nhiên, để có đủ chất dinh dưỡng hoặc hormone từ mồ hôi để thử nghiệm, trước đây cần phải hoạt động thể chất cường độ cao để tạo ra mồ hôi. Phương pháp này đặt ra thách thức cho những cá nhân có khả năng di chuyển hạn chế.

Đột phá trong công nghệ theo dõi sức khỏe -0
Thiết bị mới theo dõi tình trạng sức khỏe thông qua phân tích mồ hôi mà không cần hoạt động thể chất.

Tiến sĩ Kim Joohee từ Trung tâm Nghiên cứu Bionics tại Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST) và Giáo sư John A. Rogers từ Đại học Northwestern cùng công bố phát triển một thiết bị theo dõi mồ hôi tiện lợi không cần hoạt động thể chất mà cung cấp sự kích thích bằng thuốc thông qua làn da.

Không giống như các phương pháp tạo ra mồ hôi thông qua tập thể dục trước đây, thiết bị này cung cấp thuốc kích thích tuyến mồ hôi qua da. Nhóm nghiên cứu phát triển một thiết bị linh hoạt có khả năng đưa thuốc đến tuyến mồ hôi bằng cách truyền dòng điện vào hydrogel chứa thuốc. Thiết bị này nhỏ và mềm, có thể dễ dàng gắn vào da. Mồ hôi do thuốc gây ra được thu thập trong các kênh vi lỏng bên trong thiết bị và được phân tích để tìm dấu ấn sinh học bằng cảm biến sinh học.

Điều này cho phép phân tích dấu ấn sinh học trong mồ hôi, giảm nhu cầu đến bệnh viện rườm rà để xét nghiệm và giảm nguy cơ ô nhiễm dấu ấn sinh học trong quá trình xét nghiệm, từ đó tăng độ chính xác. Thiết bị do nhóm nghiên cứu phát triển được gắn vào trẻ sơ sinh bị bệnh xơ nang và nồng độ clorua, một dấu hiệu sinh học trong mồ hôi, đã được xác nhận.

Kết quả phù hợp với kết quả thu được từ các phương pháp phân tích truyền thống sử dụng mồ hôi thu thập trong bệnh viện, với độ chính xác trên 98%. Ngoài ra, độ ổn định của thiết bị trên da được đảm bảo bằng cách xác nhận nhiệt độ và giá trị pH của da. Vì bệnh xơ nang chủ yếu biểu hiện ở trẻ nhỏ nên việc theo dõi liên tục sự tiến triển của bệnh và tình trạng thể chất là cần thiết. Với thiết bị này, việc theo dõi có thể được thực hiện dễ dàng tại nhà, giảm căng thẳng về tâm lý và thể chất cho bệnh nhân nhi và người chăm sóc.

Đột phá trong công nghệ theo dõi sức khỏe -0
Hình minh họa và hình ảnh của thiết bị có khả năng phân phối thuốc và theo dõi đồng thời các dấu ấn sinh học trong mồ hôi.

Thiết bị mới được phát triển này góp phần mở rộng công nghệ theo dõi bệnh không xâm lấn dựa trên mồ hôi ở người trưởng thành khỏe mạnh. Hơn nữa, công nghệ vận chuyển thuốc qua da có thể được sử dụng không chỉ để tạo ra mồ hôi mà còn tăng tốc độ phân phối thuốc ở các khu vực cục bộ như tình trạng da hoặc vết thương, từ đó đẩy nhanh quá trình phục hồi.

Tiến sĩ Kim Joohee bình luận: “Qua hai năm hợp tác nghiên cứu với Đại học Northwestern, chúng tôi không chỉ giải quyết được những hạn chế của những phương pháp gây ra mồ hôi hiện có mà còn đạt được thành công trong nghiên cứu lâm sàng, đưa chúng tôi tiến một bước gần hơn đến việc thương mại hóa”. Giáo sư John A. Rogers nói thêm: “Chúng tôi có kế hoạch tiến hành các nghiên cứu lâm sàng và thương mại hóa quy mô lớn, bao gồm cả người lớn, trong tương lai”.

Trang Thuần (Tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.