Đột phá cấy ghép đầu người: Viễn tưởng sẽ thành hiện thực

Ý tưởng cấy ghép đầu người với một cơ thể khác được đề xuất lần đầu tiên vào năm 2013 bởi Sergio Canavero, nhà phẫu thuật thần kinh và Giám đốc Trung tâm Điều biến thần kinh cao cấp Turin ở thành phố Turin (Italia).

Canavero muốn sử dụng phẫu thuật để kéo dài cuộc sống của những người mà cơ bắp và các dây thần kinh đã thoái hóa hay nội tạng của họ đã bị phá hủy bởi bệnh ung thư. Nhà khoa học tuyên bố hiện nay một số rào cản lớn - như là chất kết nối tủy sống và làm cách nào để ngăn chặn hệ miễn dịch cơ thể loại bỏ đầu ghép - đã vượt qua được cho nên ca phẫu thuật cấy ghép đầu người mang tính đột phá có thể được thực hiện sớm nhất vào năm 2017.

Nhà khoa học Sergio Canavero dự định thông báo dự án của ông tại hội nghị y khoa thường niên của Viện Bác sĩ Thần kinh và Phẫu thuật chỉnh hình Mỹ (AANOS) ở Annapolis, bang Mayland (Mỹ), sẽ diễn ra vào tháng 6 tới đây tại một địa điểm chưa được công bố song nhiều khả năng đó là thủ đô London nước Anh. Ca phẫu thuật cấy ghép đầu thành công đầu tiên diễn ra vào năm 1970.

Một nhóm chuyên gia dưới sự lãnh đạo của giáo sư Robert White ở Trường Y - Đại học Case Western Reserve, Cleveland bang Ohio (Mỹ), cấy ghép đầu của một con khỉ lên thân của một con khỉ khác. Nhưng, do không nối tủy sống của 2 phần cơ thể cho nên con khỉ không thể cử động cơ thể và không thể hô hấp nhân tạo được. Kết quả, con khỉ chỉ sống được 9 ngày cho đến khi hệ miễn dịch đào thải cái đầu.

Vừa qua, Canavero đã có bài viết trên tạp chí Khoa học Phẫu thuật thần kinh Quốc tế tóm tắt kỹ thuật mà ông tin tưởng sẽ cho phép các bác sĩ cấy ghép một đầu lên một cơ thể mới - đó là làm lạnh đầu người nhận và cơ thể người cho để mở rộng thời gian cho phép các tế bào có thể sống được mà không cần oxygen.

Giáo sư Sergio Canavero và ý tưởng cấy ghép đầu người.
Giáo sư Sergio Canavero và ý tưởng cấy ghép đầu người.

Sau đó, tủy sống của phần đầu và phần thân sẽ được nối với nhau bằng hóa chất mà Canavero gọi là polyethyllene glycol kích thích mỡ các màng tế bào nối khớp với nhau.

Trong giai đoạn kế tiếp, các bó cơ và nguồn cung cấp máu sẽ được khâu lại với nhau và người nhận được giữ hôn mê trong 3 hay 4 tuần. Các điện cực được cấy sẽ kích thích điện đều đặn cho tủy sống nhằm củng cố những kết nối thần kinh mới.

Khi bệnh nhân tỉnh dậy, Canavero dự đoán người này sẽ có thể cử động, cảm thấy gương mặt của mình và nói chuyện được với chính giọng nói của mình! Canavero tuyên bố một liệu pháp vật lý sẽ giúp bệnh nhân bước đi được trong vòng một năm. Ông còn cho biết hiện đã có vài người tình nguyện sở hữu cơ thể mới.

Sergio Canavero có ý định sử dụng cơ thể người hiến tặng đã chết não để thử nghiệm kỹ thuật mới, song nhiều người hoài nghi phương pháp này. Richard Borgens, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Bại liệt Đại học Purdue ở West Lafayette bang, Indiana (Mỹ), phát biểu: "Chưa có bằng chứng nào cho thấy khả năng kết nối tủy sống và não có thể phục hồi được chức năng vận động hay tri giác sau ca phẫu thuật cấy ghép đầu".

Và, nếu như hóa chất polyethylene glycol không hoạt động thì Canavero sẽ không có lựa chọn nào khác nữa. Kỹ thuật tiêm tế bào gốc hay tế bào khứu giác - OEC, loại tế bào tự tái sinh có thể kết nối niêm mạc mũi đến não - vào tủy sống, hay kỹ thuật dùng màng dạ dày để tạo cầu nối giữa tủy sống hứa hẹn sẽ giúp bệnh nhân bị thương tổn tủy sống có cơ hội bước đi trở lại được. Sergio Canavero cho rằng phương pháp như thế sẽ đơn giản, dễ dàng và ít gây tổn thương hơn nhiều.

Sergio Canavero không phải là nhà khoa học duy nhất nghiên cứu kỹ thuật ghép đầu. Mới đây, giáo sư Xiao-Ping Ren, Đại học Y Harbin, Trung Quốc cũng cố gắng chứng minh khả năng ghép đầu trên loài chuột và khỉ và có bài viết đăng trên tạp chí CNS Neuroscience & Therapeutics.

Canavero muốn thử nghiệm kỹ thuật của mình ở Mỹ nhưng ông cho rằng sẽ dễ dàng hơn nếu tìm kiếm sự chấp thuận tại một quốc gia khác ở châu Âu.

Canavero cũng phải thừa nhận: "Rào cản thực tế chính là vấn đề đạo đức. Liệu kỹ thuật phẫu thuật này có thể áp dụng cho mọi người hay không. Rõ ràng có nhiều người không đồng tình".

Bà Patricia Scripko, chuyên gia thần kinh và nhà đạo đức sinh học Bệnh viện Salinas Valley Memorial ở California (Mỹ) cho rằng: "Nếu thay đổi vỏ não, chúng ta sẽ có con người khác và vấn đề là việc này có đạo đức hay không. Trong trường hợp này, đúng là chúng ta sẽ thay đổi vỏ não".

Trang web của AANOS.
Trang web của AANOS.

Bà nói thêm rằng nhiều nền văn hóa sẽ không chấp nhận kỹ thuật ghép đầu bởi vì họ tin rằng linh hồn con người không bị giam cầm trong não. Ngoài ra, kỹ thuật có thể khiến người ta nảy sinh ý đồ thay đổi cơ thể vì lý do thẩm mỹ. Harry Goldsmith, giáo sư phẫu thuật thần kinh Đại học California, bình luận: "Đây quả là dự án vĩ đại song khả năng xảy ra là không thể". Tuy nhiên, vẫn có một số nhà khoa học từ chối bình luận vấn đề này.

Trong khi đó, Nick Rebel - Giám đốc điều hành phân nhánh Mỹ của tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu Hội Bác sĩ phẫu thuật quốc tế (ICS) - cho biết mặc dù tổ chức của ông phối hợp với AANOS để tạo diễn đàn cho Sergio Canavero song ông không tài trợ cho ý tưởng của nhà khoa học này.

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.