Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2022, góp phần quan trọng tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực phòng, chống ma túy. Tuy nhiên, quá trình triển khai công tác xác định tình trạng nghiện và cai nghiện ma túy theo quy định mới còn bộc lộ một số hạn chế.
Để tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện, xác định tình trạng nghiện, quản lý sau cai, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 và các văn bản hướng dẫn thi hành, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế khẩn trương công bố danh sách cơ sở y tế đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy thuộc thẩm quyền quản lý; tổ chức tập huấn chuyên môn về xác định tình trạng nghiện ma túy theo quy định. Bộ Y tế phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nghiên cứu đề xuất cơ chế, chính sách bảo đảm 100% phòng y tế tại các cơ sở cai nghiện công lập đủ điều kiện là cơ sở xác định tình trạng nghiện.
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chỉ đạo tổ chức tập huấn, hướng dẫn chuyên sâu đến Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội cấp huyện việc triển khai thực hiện Luật Phòng, chống ma túy và Nghị định số 116/2021/NĐ-CP để kịp thời khắc phục tình trạng tạm dừng tiếp nhận hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc chậm thẩm định hồ sơ để chờ hướng dẫn gây khó khăn cho việc đưa người vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; Khẩn trương rà soát, xây dựng kế hoạch đầu tư, nâng cấp cơ sở cai nghiện ma túy đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương tiện theo quy định của Nghị định số 116/2021/NĐ-CP; Phối hợp với Bộ Y tế có phương án bổ sung đội ngũ bác sĩ cho các phòng y tế thuộc cơ sở cai nghiện công lập đủ điều kiện thực hiện xác định tình trạng nghiện theo quy định tại Nghị định số 109/2021/NĐ-CP; Hướng dẫn các địa phương tổ chức cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng theo các quy định mới.
Bộ Công an phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chỉ đạo thực hiện các biện pháp cai nghiện và xác định tình trạng nghiện, lập hồ sơ đưa người vào cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quy định; làm tốt công tác quản lý sau cai, quản lý, giáo dục người nghiện tại địa bàn cơ sở, nhất là các đối tượng có biểu hiện “ngáo đá”, “loạn thần” không để xảy ra các vụ việc gây mất an ninh trật tự xã hội.
Bộ Tài chính khẩn trương ban hành văn bản quy định, hướng dẫn quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp từ ngân sách nhà nước thực hiện chế độ áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, công tác cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cơ sở cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy.
UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo tổ chức tập huấn cấp chứng nhận về xác định tình trạng nghiện ma túy cho đội ngũ cán bộ y tế công tác tại cơ sở y tế tuyến tỉnh trở xuống theo quy định của Nghị định số 109/2021/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 18/2021/TT-BYT của Bộ Y tế. Tổ chức sử dụng có hiệu quả số cán bộ y tế đã được cấp chứng nhận về xác định tình trạng nghiện ma túy; ưu tiên bố trí bảo đảm nguồn nhân lực xác định tình trạng nghiện ma túy cho tuyến cơ sở, cấp xã; chỉ đạo các cơ sở y tế cấp xã, cấp huyện đăng ký cung cấp dịch vụ điều trị, cắt cơn nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng.
UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo UBND cấp huyện giao nhiệm vụ cho các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng và thực hiện đầy đủ các quy định tại khoản 6, Điều 30, Luật Phòng, chống ma túy.
Ưu tiên bố trí kinh phí từ nguồn ngân sách của địa phương cho công tác cai nghiện ma túy, xác định tình trạng nghiện ma túy, lập hồ sơ đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện, tổ chức cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện. Tăng cường chỉ đạo công tác quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và quản lý sau cai, không để phát sinh phức tạp về an ninh trật tự do người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy gây ra trên địa bàn.
Tháo gỡ vướng mắc cho các cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân 
Nhiều mô hình hay trong công tác cai nghiện ma túy 
