Đòn bẩy chính trị mang tên Druzhba

Thời gian gần đây, phía Ukraine đã ba lần tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một trong những đường ống dẫn dầu lớn nhất thế giới - đường ống Druzhba, vốn vận chuyển dầu từ Nga sang châu Âu.

Hungary và Slovakia - hai quốc gia hiện vẫn phụ thuộc vào nguồn cung dầu từ Nga qua đường ống này đã phản ứng ngay lập tức, cho rằng tấn công Druzhba không đem lại lợi ích gì với Ukraine, đồng thời yêu cầu Kiev chấm dứt hành động gây nguy hiểm với an ninh năng lượng của họ. Nhưng về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lại coi Druzhba như một đòn bẩy chính trị quan trọng.

1.png -0

Trong tuyên bố đưa ra hôm 24/8 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh, tương lai của đường ống dẫn dầu Druzhba có thể phụ thuộc vào lập trường của Hungary đối với việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU). “Chúng tôi luôn ủng hộ tình hữu nghị giữa Ukraine và Hungary. Còn sự tồn tại của Druzhba phụ thuộc vào chính lập trường của phía Hungary”, ông Zelensky nhấn mạnh.

Chỉ trong tháng 8, Ukraine đã ít nhất ba lần tấn công mạng lưới đường ống dẫn dầu Druzhba thuộc lãnh thổ Nga. Vụ tấn công mới nhất bằng các thiết bị bay không người lái hôm 22/8 nhằm vào trạm bơm Unecha ở vùng Bryansk. Đây là lần thứ hai trạm bơm Unecha bị nhắm tới sau cuộc tấn công hôm 13/8. Unecha, cách biên giới Ukraine khoảng 40km, là trung tâm lớn nhất của hệ thống Druzhba, do Tập đoàn Transnefteprodukt sở hữu. Cơ sở này dẫn dầu qua mạng lưới dài 9.000km và giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp cho tổ hợp công nghiệp – quân sự của Nga. Hôm 18/8, Ukraine cũng tấn công trạm bơm Nikolskoye ở vùng Tambov. Các cuộc tấn công như vậy đã làm gián đoạn tạm thời hoạt động của tuyến đường ống Druzhba cung cấp dầu sang Hungary và Slovakia.

Đáp lại, Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto ngày 25/8 chỉ trích ông Zelensky đe dọa và gây ảnh hưởng tới an ninh năng lượng của nước này. Trước đó, Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã viết thư gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump để thông tin về các cuộc tấn công và tác động của sự việc đối với hệ thống năng lượng Hungary. Bức thư có đoạn: “Hungary hỗ trợ Ukraine về điện và xăng dầu, đổi lại họ tập kích đường ống dẫn cung cấp dầu tới chúng tôi. Một động thái rất thiếu thiện chí! Chúng tôi mong Tổng thống Trump thành công trong nỗ lực theo đuổi hòa bình”.

Về phía Slovakia, Ngoại trưởng Juraj Blanar cũng bày tỏ quan ngại, cảnh báo các cuộc tấn công vào đường ống dẫn dầu Druzhba có thể khiến Ukraine mất nguồn cung cấp dầu diesel. Ông nhắc lại rằng nhà máy lọc dầu Slovnaft của Slovakia hoạt động bằng dầu của Nga, cung cấp khoảng 10% lượng dầu diesel tiêu thụ hằng tháng của Ukraine. “Chúng tôi hiểu những khó khăn của Ukraine, nhưng cơ sở hạ tầng này rất quan trọng đối với chúng tôi. Đảm bảo nguồn cung là lợi ích quốc gia của chúng tôi”, ông Blanar nói.

Theo tờ Kyiv Independent, Druzhba là một trong những hệ thống dẫn dầu thô lớn nhất thế giới, vận chuyển dầu từ Nga sang nhiều nước EU. Nhưng do xung đột Nga – Ukraine, hiện tại Hungary và Slovakia là hai quốc gia EU duy nhất còn mua dầu Nga qua tuyến này. Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch cho biết, Hungary và Slovakia vẫn nhập khẩu lượng lớn dầu thô và khí đốt từ Nga qua nhánh phía Nam của đường ống Druzhba. Tháng 7 vừa qua, Hungary và Slovakia nhập khẩu lượng dầu trị giá lần lượt là 232 triệu USD và 196 triệu USD.

Giới chuyên gia nhận định, tuyên bố của ông Zelensky hôm 24/8 một lần nữa thể hiện quyết tâm của Kiev, đồng thời coi Druzhba như một đòn bẩy đàm phán, đối trọng lại việc Thủ tướng Hungary Viktor Orban liên tục phủ quyết việc thúc đẩy tiến trình gia nhập EU của Ukraine. Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha ngày 25/8 viết trên trang mạng xã hội X: “An ninh năng lượng của Hungary nằm trong tay chính các vị. Hãy đa dạng hóa và thoát khỏi sự phụ thuộc vào Nga, giống phần còn lại của châu Âu”.

Được biết, cuối tháng 2/2022, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố muốn Ukraine gia nhập khối nhằm thể hiện quyết tâm đồng hành cùng Kiev sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại quốc gia này. Bà Ursula von der Leyen gọi đây là quyết định đặc biệt, chưa từng có tiền lệ. Tuy vậy, Thủ tướng Viktor Orban đã nhiều lần lên tiếng phản đối kịch bản Ukraine gia nhập EU, tuyên bố “sẽ làm mọi thứ” để ngăn chặn tiến trình này. Ông Orban nêu quan điểm, tư cách thành viên EU của Kiev sẽ gây tổn hại đến lợi ích của Budapest và gây bất lợi kinh tế với châu Âu. Trong khi đó, Ukraine coi việc gia nhập EU là một phần của gói đảm bảo an ninh, nhằm ngăn chặn khả năng Nga tiếp tục mở rộng kiểm soát lãnh thổ, nếu đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc xung đột đã kéo dài hơn ba năm.

Hiện ngoại trưởng hai nước Hungary và Slovakia đã gửi đơn khiếu nại lên Ủy ban châu Âu liên quan đến các vụ tấn công vào đường ống dẫn dầu Druzhba. Reuters dẫn lời một số chuyên gia cho hay, trên nguyên tắc, Brussels khó có thể gửi yêu cầu tới Tổng thống Zelensky về việc dừng mọi đòn tấn công. Nhằm giảm áp lực với Hungary và Slovakia mỗi khi Druzhba trục trặc, EU có thể hỗ trợ, chia sẻ kỹ thuật với hai nước này để gia tăng hiệu suất lọc dầu. Ngoài ra, EU có thể kích hoạt cơ chế mượn hay hoán đổi dự trữ dầu bắt buộc để bù đắp ngắn hạn với Hungary và Slovakia.

Trước đó, các nước EU đã có cơ chế buộc duy trì tối thiểu 90 ngày dự trữ dầu hoặc sản phẩm dầu. Trong trường hợp Budapest tiếp tục dùng quyền phủ quyết để chặn các mốc đàm phán của Ukraine tại EU, căng thẳng “dầu mỏ hoá” giữa hai bên sẽ tiếp tục leo thang. Kiev có khả năng tiếp tục tấn công các mắt xích của Druzhba trên đất Nga, đồng thời gắn “tín hiệu Druzhba” với các mốc đàm phán gia nhập EU.

Kim Khánh

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.