Đối tác!

Mỗi năm, đúng ngày này, những người làm nghề báo lại được nhận những lời chúc, nhận hoa, quà tặng và thậm chí là cả… phong bì từ những người quen, đối tác của mình. Sẽ thật lạ nếu ngồi mổ xẻ “đối tác của nhà báo là ai?”. Nhưng thôi, tạm bỏ qua chuyện đó để nhìn nhận những người đã từng được người làm báo giúp đỡ cũng tạm gọi là đối tác, và ngày 21/6 tới, họ muốn thể hiện lòng tri ân.

Và nhiều trong số những người thể hiện lòng tri ân với người làm báo chính là những nhân vật giải trí của làng Vpop. Trong mối quan hệ hai bên cùng cần nhau, mà cụ thể là báo chí chạy theo xu hướng của độc giả thì rất cần những ngôi sao giải trí Vpop và ngược lại, các ngôi sao Vpop cũng cần báo chí trong các đợt truyền thông của mình.

Việc gửi nhau chút quà tặng vào ngày kỷ niệm cũng là chuyện bình thường. Nhưng chính trong cái bình thường ấy, có không ít người làm nghề nhận ra rằng đang tồn tại một thứ bất thường trong đời sống âm nhạc hằng ngày. Mỉa mai thay, cái bất thường ấy đang ngày một trở nên nghiễm nhiên.

Hãy mở một trang tổng hợp báo chí hiện nay, ví dụ như trang baomoi.com hoặc docbao.vn chẳng hạn, để lần tìm vào mục “Âm nhạc” của họ, liệu chúng ta sẽ tìm được gì? Sẽ là hàng trăm, hàng ngàn tin, bài liên quan đến Vpop, Kpop và âm nhạc quốc tế từ rất nhiều các tờ báo lớn nhỏ khác nhau, từ báo uy tín cho đến báo “cỏ”. Nhưng trong số hàng trăm, ngàn tin bài tạm gọi là có liên quan đến chủ đề Âm nhạc ấy, chúng ta kiếm tìm được bao nhiêu bài có chất lượng chuyên môn thực sự, phân tích, đánh giá, bình luận về một sản phẩm âm nhạc với kiến thức đúng nghĩa?

Cực hiếm, nếu không nói là có những thời đoạn tuyệt nhiên không có. Số lượng bài vở nghiêm túc thuộc diện cực hiếm ấy đã trở thành những tiếng nói đơn lẻ, yếu ớt của báo chí văn nghệ hôm nay, khi mà lực lượng hùng hậu nhấn chìm nó là những tin bài nhăng nhố kiểu như kể lại chuyện một ca sỹ ngã sẽ trẹo chân hay một cô nàng hot-girl chuyển giới chứng minh rằng mình đủ sức ngồi ghế nóng một chương trình giải trí theo mùa.

Sự khan hiếm của những bài báo văn nghệ có kiến thức đến từ chính đội ngũ làm nghề báo thiếu kiến thức chuyên môn mà mình phụ trách. Nếu như ở mảng kinh tế, một nhà báo kinh tế có những am hiểu khá sâu sắc về thị trường, về sản xuất, về tài chính… hay ở mảng nội chính, một nhà báo có thể nắm rất vững về cơ chế, chính sách, luật pháp… thì ở mảng âm nhạc nói riêng, hiện trạng hôm nay là đa số những người cầm bút mù nhạc và kinh khủng hơn là mù mờ cả về cảm thụ âm nhạc.

Nếu thế hệ nhà báo làm mảng văn nghệ kỳ cựu có những tay bút như Hải Ninh, Hữu Trịnh… là những người từng tốt nghiệp Nhạc viện đàng hoàng thì thế hệ những người làm báo văn nghệ thời nay gần như không có người nắm được solfège.

Nếu thế hệ kế tiếp những người như Hải Ninh, Hữu Trịnh còn có những nhà báo sinh ra vào khoảng thập niên 70-80 vẫn chịu khó đi học khoá “Music Appreciation” (Cảm thụ âm nhạc) của Trường MPU tổ chức để nhằm làm nghề tốt hơn nữa thì thế hệ làm báo sinh ra từ sau năm 90 trở lại đây tuyệt đối xem thường. Cơ bản không phải họ xem thường âm nhạc. Cơ bản, họ cho rằng làm báo văn nghệ thì chỉ cần đưa tin về ngôi sao là đủ. Và tất cả họ đều quên rằng, thứ tạo nên ngôi sao là sản phẩm, chứ không chỉ là công nghệ hay thậm chí là cả sự lố lăng câu khách tầm xàm.

Đến bây giờ, những người làm báo thế hệ cũ (tạm gọi những người sinh từ thập niên 80 đổ về trước) vẫn thi thoảng ngồi lại với nhau và ngạc nhiên không hiểu nổi tại sao lại có những sản phẩm truyền thông ở mảng văn nghệ có thể được coi là sản phẩm báo chí. Ở thời của họ, chuẩn mực khắt khe không cho phép điều đó tồn tại.

Và vẫn biết, thời thế đã khác, song không thể đổ cho thời thế để cứ kệ nó như thế. Định hướng thời thế không lệch chuẩn vẫn phải là con người, nhất là con người dám dũng cảm làm nghề cầm bút. Và khi đã cầm bút để đụng đến lĩnh vực nào đó, ít ra cũng phải có sự tự trọng tối thiểu để nghiên cứu về nó, dù chỉ là lớp bề nổi đơn thuần. 

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.