Điện thoại thông minh đang làm hỏng một thế hệ?

Thanh thiếu niên Mỹ ngày nay đến tuổi thành niên tại thời điểm mà công nghệ kỹ thuật số hiện diện mọi chỗ, mọi nơi mà điện thoại thông minh (smartphone) là người bạn thường trực của con người.

Smartphone gây ra cuộc khủng hoảng cho giới trẻ khiến người ta đặt ra câu hỏi liệu những chiếc điện thoại đó có làm hỏng cả một thế hệ hay không?

Có những con số thống kê giật mình. Từ năm 2009 đến 2017, số học sinh trung học Mỹ tự tử tăng 25%. Số thanh thiếu niên bị chẩn đoán mắc trầm cảm tăng 37% trong giai đoạn 2005-2014. Còn có nhiều em nữa đang chật vật và tìm kiếm giúp đỡ. Số thanh thiếu niên chết vì tự tử cũng gia tăng. Người lớn đã nhìn ra xu hướng đáng lo ngại này và họ bắt đầu lo ngại nguyên nhân chính là chiếc điện thoại.

Trong bài báo "Smartphone đã làm hỏng một thế hệ?" trên tờ Atlantic, bà Jean Twenge, Giáo sư tâm lý thuộc Đại học San Diego, đã tóm tắt dữ liệu liên quan giữa sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên và công nghệ. Từ đó, bà cho rằng câu trả lời cho câu hỏi trên có thể là "có". Nhiều người còn cho rằng câu trả lời chắc chắn là "có".

Người ta sợ rằng smartphone không chỉ gây ra rối loạn tâm trạng như trầm cảm hay lo lắng. Người ta còn kinh hãi trước một thế hệ nghiện công nghệ, nghiện trò chơi điện tử; một thế hệ mất khả năng tập trung hoặc ghi nhớ do ỷ lại công nghệ.

Công nghệ đang can thiệp vào trí óc con người. Thiết bị kỹ thuật số nhan nhản mọi nơi đang nhào trộn tâm lý con người, thay đổi cách bộ não con người phát triển, đối phó với căng thẳng, ghi nhớ, chú ý và đưa ra quyết định.

Câu hỏi công nghệ đang gây ra điều gì với sức khỏe tâm thần trẻ em và thanh thiếu niên là một câu hỏi quan trọng. Theo Giáo sư Twenge, sự xuất hiện của smartphone đã thay đổi mạnh mọi khía cạnh trong đời sống của thanh thiếu niên. Smartphone đã thay đổi cách thanh thiếu niên tương tác với nhau.

Khảo sát giới trẻ trên diện rộng cho thấy có mối liên hệ tiêu cực giữa việc sử dụng điện thoại và các chỉ số sức khỏe. Nghiên cứu năm 2017 của Giáo sư Twenge và đồng nghiệp cho thấy: Thanh thiếu niên dành nhiều thời gian trên mạng xã hội và thiết bị điện tử dường như có nguy cơ gặp triệu chứng trầm cảm và có hành vi liên quan tới tự tử nhiều hơn. Ảnh hưởng này thể hiện rõ với các em gái.

Triệu chứng trầm cảm không có nghĩa là các em bị chẩn đoán mắc trầm cảm. Nó có nghĩa là thanh thiếu niên khi trả lời khảo sát sẽ đồng ý với những câu kiểu như "Cuộc đời dường như vô nghĩa".

Hành vi liên quan tự tử không có nghĩa là tìm cách tự tử, mà có thể chỉ là nhân tố rủi ro có thể dẫn tới tự tử, ví dụ như cảm thấy quá buồn và tuyệt vọng gần như hàng ngày trong thời gian vài tuần khiến các em không thực hiện những hoạt động thường ngày nữa.

Giáo sư Twenge gọi thế hệ thanh thiếu niên sinh ra từ năm 1995 đến 2012 là iGen. Các em là thế hệ được smartphone và mạng xã hội định hình. Các em đang lớn lên cùng điện thoại di động, sống trong thời kỳ internet và có tài khoản mạng xã hội trước khi học trung học.

Thế hệ Millennial (sinh từ 1980 đến 1995) cũng lớn lên cùng những trang web nhưng internet không hiện diện thường trực trong cuộc sống. Họ không lướt điện thoại mọi lúc mọi nơi, cả ngày lẫn đêm. Những người lớn tuổi nhất thế  hệ iGen là những em tới tuổi thiếu niên khi chiếc iPhone đầu tiên ra đời năm 2007, tới tuổi học trung học khi chiếc iPad ra mắt năm 2010. Khảo  sát năm 2017 với 5.000 thanh thiếu niên Mỹ cho thấy cứ bốn em thì có ba em có iPhone.

Những thay đổi trong tương tác xã hội và sức khỏe tâm thần đã ảnh hưởng tới giới trẻ mọi ngóc ngách và mọi gia đình ở Mỹ. Xu hướng này xuất hiện ở cả trẻ nhà giàu và nhà nghèo, ở cả thành thị và ngoại ô.

Nơi nào có sóng điện thoại, nơi đó có thanh thiếu niên sống cuộc sống trên smartphone. Các em cảm thấy thoải mái hơn khi nằm trên giường dán mắt vào smartphone thay vì lái xe đi chơi hay tiệc tùng. Mặt lợi là ít gặp tai nạn và không thích rượu nhưng cái hại là dễ trầm cảm, tự tử.

Không quá khi nói iGen đang trên bờ vực một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần. Có bằng chứng thuyết phục cho thấy thiết bị di động đang có ảnh hưởng sâu sắc với cuộc sống của thanh thiếu niên Mỹ và đang khiến các em cảm thấy bất hạnh một cách nghiêm trọng. 

Nhiều em trì hoãn thực hiện cả trách nhiệm và những thú vui của tuổi trưởng thành như đi làm thêm hay lái xe. Đơn giản là vì họ không cần ra khỏi nhà vì cuộc sống của họ định hình trên điện thoại khi một mình ở trong phòng.

Một cô bé tên Athena thừa nhận mình tương tác trên điện thoại nhiều hơn là với người thật. Cô bé luôn tìm cách "đuổi" bố mẹ để có thể tập trung vào điện thoại. Kỳ nghỉ hè là chuỗi ngày mà cô bé nói chuyện với bạn bè chủ yếu qua Snapchat. Athena là một điển hình của thế hệ iGen.

Số thanh thiếu niên Mỹ tụ tập cùng bạn bè hàng ngày giảm hơn 40% từ năm 2000 đến 2015. Xu hướng giảm này đặc biệt mạng trong thời gian gần đây. Những không gian như sân trượt patin, sân bóng rổ, bể bơi, địa điểm tụ tập đều bị các không gian ảo trên mạng và ứng dụng điện thoại thay thế.

Người ta dễ tưởng thanh thiếu niên dành nhiều thời gian trên không gian ảo vì chúng thấy hạnh phúc, nhưng số liệu lại cho thấy điều ngược lại. Khảo sát Giám sát Tương lai do Viện Quốc gia về lạm dụng ma túy tài trợ và thiết kế đã hỏi học sinh lớp 12 hơn 1.000 câu hỏi hàng năm từ năm 1975 tới nay và hỏi học sinh lớp 8 đến lớp 10 từ năm 1991 tới nay. Kết quả cho thấy người dành nhiều thời gian với điện thoại ít hạnh phúc hơn, còn những người dành nhiều thời gian làm các hoạt động khác có xu hướng hạnh phúc hơn.

Khảo sát này có thể đưa ra một lời khuyên: Hãy đặt điện thoại xuống, tắt máy tính đi và làm bất kỳ điều gì không liên quan tới màn hình để có thể vui vẻ. Tất nhiên, những phân tích này không chỉ chứng minh thời gian dùng smartphone nhiều khiến con người không hạnh phúc, mà còn có khả năng thanh thiếu niên không hạnh phúc dành nhiều thời gian trực tuyến hơn.

Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây cho thấy thời gian dành cho mạng xã hội thực sự khiến con người không hạnh phúc. Những trang mạng xã hội như Facebook cam kết kết nối chúng ta với bạn bè, nhưng những iGen lại cho thấy cả một thế hệ cô đơn, tách biệt với thế giới thực.

Nhật Minh

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.