Điện thoại thông minh đang làm hỏng một thế hệ?

Thanh thiếu niên Mỹ ngày nay đến tuổi thành niên tại thời điểm mà công nghệ kỹ thuật số hiện diện mọi chỗ, mọi nơi mà điện thoại thông minh (smartphone) là người bạn thường trực của con người.

Smartphone gây ra cuộc khủng hoảng cho giới trẻ khiến người ta đặt ra câu hỏi liệu những chiếc điện thoại đó có làm hỏng cả một thế hệ hay không?

Có những con số thống kê giật mình. Từ năm 2009 đến 2017, số học sinh trung học Mỹ tự tử tăng 25%. Số thanh thiếu niên bị chẩn đoán mắc trầm cảm tăng 37% trong giai đoạn 2005-2014. Còn có nhiều em nữa đang chật vật và tìm kiếm giúp đỡ. Số thanh thiếu niên chết vì tự tử cũng gia tăng. Người lớn đã nhìn ra xu hướng đáng lo ngại này và họ bắt đầu lo ngại nguyên nhân chính là chiếc điện thoại.

Trong bài báo "Smartphone đã làm hỏng một thế hệ?" trên tờ Atlantic, bà Jean Twenge, Giáo sư tâm lý thuộc Đại học San Diego, đã tóm tắt dữ liệu liên quan giữa sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên và công nghệ. Từ đó, bà cho rằng câu trả lời cho câu hỏi trên có thể là "có". Nhiều người còn cho rằng câu trả lời chắc chắn là "có".

Người ta sợ rằng smartphone không chỉ gây ra rối loạn tâm trạng như trầm cảm hay lo lắng. Người ta còn kinh hãi trước một thế hệ nghiện công nghệ, nghiện trò chơi điện tử; một thế hệ mất khả năng tập trung hoặc ghi nhớ do ỷ lại công nghệ.

Công nghệ đang can thiệp vào trí óc con người. Thiết bị kỹ thuật số nhan nhản mọi nơi đang nhào trộn tâm lý con người, thay đổi cách bộ não con người phát triển, đối phó với căng thẳng, ghi nhớ, chú ý và đưa ra quyết định.

Câu hỏi công nghệ đang gây ra điều gì với sức khỏe tâm thần trẻ em và thanh thiếu niên là một câu hỏi quan trọng. Theo Giáo sư Twenge, sự xuất hiện của smartphone đã thay đổi mạnh mọi khía cạnh trong đời sống của thanh thiếu niên. Smartphone đã thay đổi cách thanh thiếu niên tương tác với nhau.

Khảo sát giới trẻ trên diện rộng cho thấy có mối liên hệ tiêu cực giữa việc sử dụng điện thoại và các chỉ số sức khỏe. Nghiên cứu năm 2017 của Giáo sư Twenge và đồng nghiệp cho thấy: Thanh thiếu niên dành nhiều thời gian trên mạng xã hội và thiết bị điện tử dường như có nguy cơ gặp triệu chứng trầm cảm và có hành vi liên quan tới tự tử nhiều hơn. Ảnh hưởng này thể hiện rõ với các em gái.

Triệu chứng trầm cảm không có nghĩa là các em bị chẩn đoán mắc trầm cảm. Nó có nghĩa là thanh thiếu niên khi trả lời khảo sát sẽ đồng ý với những câu kiểu như "Cuộc đời dường như vô nghĩa".

Hành vi liên quan tự tử không có nghĩa là tìm cách tự tử, mà có thể chỉ là nhân tố rủi ro có thể dẫn tới tự tử, ví dụ như cảm thấy quá buồn và tuyệt vọng gần như hàng ngày trong thời gian vài tuần khiến các em không thực hiện những hoạt động thường ngày nữa.

Giáo sư Twenge gọi thế hệ thanh thiếu niên sinh ra từ năm 1995 đến 2012 là iGen. Các em là thế hệ được smartphone và mạng xã hội định hình. Các em đang lớn lên cùng điện thoại di động, sống trong thời kỳ internet và có tài khoản mạng xã hội trước khi học trung học.

Thế hệ Millennial (sinh từ 1980 đến 1995) cũng lớn lên cùng những trang web nhưng internet không hiện diện thường trực trong cuộc sống. Họ không lướt điện thoại mọi lúc mọi nơi, cả ngày lẫn đêm. Những người lớn tuổi nhất thế  hệ iGen là những em tới tuổi thiếu niên khi chiếc iPhone đầu tiên ra đời năm 2007, tới tuổi học trung học khi chiếc iPad ra mắt năm 2010. Khảo  sát năm 2017 với 5.000 thanh thiếu niên Mỹ cho thấy cứ bốn em thì có ba em có iPhone.

Những thay đổi trong tương tác xã hội và sức khỏe tâm thần đã ảnh hưởng tới giới trẻ mọi ngóc ngách và mọi gia đình ở Mỹ. Xu hướng này xuất hiện ở cả trẻ nhà giàu và nhà nghèo, ở cả thành thị và ngoại ô.

Nơi nào có sóng điện thoại, nơi đó có thanh thiếu niên sống cuộc sống trên smartphone. Các em cảm thấy thoải mái hơn khi nằm trên giường dán mắt vào smartphone thay vì lái xe đi chơi hay tiệc tùng. Mặt lợi là ít gặp tai nạn và không thích rượu nhưng cái hại là dễ trầm cảm, tự tử.

Không quá khi nói iGen đang trên bờ vực một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần. Có bằng chứng thuyết phục cho thấy thiết bị di động đang có ảnh hưởng sâu sắc với cuộc sống của thanh thiếu niên Mỹ và đang khiến các em cảm thấy bất hạnh một cách nghiêm trọng. 

Nhiều em trì hoãn thực hiện cả trách nhiệm và những thú vui của tuổi trưởng thành như đi làm thêm hay lái xe. Đơn giản là vì họ không cần ra khỏi nhà vì cuộc sống của họ định hình trên điện thoại khi một mình ở trong phòng.

Một cô bé tên Athena thừa nhận mình tương tác trên điện thoại nhiều hơn là với người thật. Cô bé luôn tìm cách "đuổi" bố mẹ để có thể tập trung vào điện thoại. Kỳ nghỉ hè là chuỗi ngày mà cô bé nói chuyện với bạn bè chủ yếu qua Snapchat. Athena là một điển hình của thế hệ iGen.

Số thanh thiếu niên Mỹ tụ tập cùng bạn bè hàng ngày giảm hơn 40% từ năm 2000 đến 2015. Xu hướng giảm này đặc biệt mạng trong thời gian gần đây. Những không gian như sân trượt patin, sân bóng rổ, bể bơi, địa điểm tụ tập đều bị các không gian ảo trên mạng và ứng dụng điện thoại thay thế.

Người ta dễ tưởng thanh thiếu niên dành nhiều thời gian trên không gian ảo vì chúng thấy hạnh phúc, nhưng số liệu lại cho thấy điều ngược lại. Khảo sát Giám sát Tương lai do Viện Quốc gia về lạm dụng ma túy tài trợ và thiết kế đã hỏi học sinh lớp 12 hơn 1.000 câu hỏi hàng năm từ năm 1975 tới nay và hỏi học sinh lớp 8 đến lớp 10 từ năm 1991 tới nay. Kết quả cho thấy người dành nhiều thời gian với điện thoại ít hạnh phúc hơn, còn những người dành nhiều thời gian làm các hoạt động khác có xu hướng hạnh phúc hơn.

Khảo sát này có thể đưa ra một lời khuyên: Hãy đặt điện thoại xuống, tắt máy tính đi và làm bất kỳ điều gì không liên quan tới màn hình để có thể vui vẻ. Tất nhiên, những phân tích này không chỉ chứng minh thời gian dùng smartphone nhiều khiến con người không hạnh phúc, mà còn có khả năng thanh thiếu niên không hạnh phúc dành nhiều thời gian trực tuyến hơn.

Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây cho thấy thời gian dành cho mạng xã hội thực sự khiến con người không hạnh phúc. Những trang mạng xã hội như Facebook cam kết kết nối chúng ta với bạn bè, nhưng những iGen lại cho thấy cả một thế hệ cô đơn, tách biệt với thế giới thực.

Nhật Minh

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.