Và, cũng có những cuộc đời đã dành cả tuổi đôi mươi để cống hiến, hy sinh, gắn cuộc sống của mình cùng đồng bào miền xa biên giới, trở thành chỗ dựa tin cậy của bà con nhân dân các dân tộc trên địa bàn. Trung tá Lừ Hồng Vinh, Trưởng Công an xã Phiêng Khoài, tỉnh Sơn La là một người như vậy. Với bà con người Mông ở Phiêng Khoài, Trung tá Lừ Hồng Vinh như một người con, người em thân thiết.
Cán bộ Công an chính quy đầu tiên
Phiêng Khoài rộng hơn 91 km vuông, nằm ở độ cao trên 1.500 m so với mực nước biển, có hơn 8 ngàn người. Tại đây còn có khu di tích lịch sử cách mạng Việt Nam - Lào, nơi bà con người Mông giúp đỡ Chủ tịch Kaysone Phomvihane ở bản Lao Khô. Phiêng Khoài có những mùa đông rét buốt, nhưng cũng có những mùa hè bỏng rát, là một trong những địa bàn trọng điểm của huyện Yên Châu (cũ).
Ngày Lừ Hồng Vinh về Phiêng Khoài, nhiều người còn hoài nghi, chẳng biết người chiến sĩ trẻ ấy có đủ bản lĩnh để trụ lại miền biên giới lạ lẫm và khắc nghiệt. Thời gian trôi như dệt vải, mùa trăng này qua, mùa rẫy này tới, thoắt cái, Công an phụ trách xã Lừ Hồng Vinh đã đeo quân hàm trung tá, trở thành một trong những Trưởng Công an xã chính quy đầu tiên của huyện Yên Châu.
Nói về công việc của những Công an xã vùng cao, có lẽ là những câu chuyện không hồi kết. Lừ Hồng Vinh bắt đầu từ bài học bám bản đầu tiên, chính là bài học về lòng người. Tạo niềm tin với đồng bào, mật thiết với nhân dân trong từng bữa ăn giấc ngủ, từ những ngày vui ấm thôn bản đến những gian truân mỏi mệt của mọi nhà. Đâu cần là Công an có, đâu gian khó có Công an.
Vinh cũng chưa từng nghĩ khi bắt đầu hành trình về xã, rằng mình sẽ gắn bó với Phiêng Khoài bao lâu. Vinh cũng chưa từng tự hỏi, ở mãi miền xa này thì mình có thiệt thòi quá không? Chỉ biết, bốn mùa xuân hạ thu đông, những bộ quân phục bạc màu theo mưa nắng, những buổi xuống bản tuyên truyền chính sách, pháp luật với bà con, những lúc nghe chuyện khó, bàn chuyện gỡ khó cho từng hoàn cảnh vất vả, lại cả tìm hướng cùng bà con phát triển kinh tế, giảm nghèo, giữ vững địa bàn ổn định... đã làm Vinh không nghĩ đến những lẽ thiệt hơn của riêng mình.
Trung tá Lừ Hồng Vinh nhớ lại: "Kỷ niệm đáng nhớ nhất của tôi là trong một lần tuần tra từ trung tâm xã đến bản Lao Khô. Trời mưa tầm tã. Tôi và đồng đội phải trú mưa trong một lán nương của người dân. Vừa được sưởi ấm bên bếp lửa, vừa được người dân mời bữa cơm. Sau đó, chúng tôi tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ thì phát hiện đôi nam nữ có biểu hiện nghi vấn vận chuyển trái phép chất ma túy. Chúng tôi yêu cầu dừng xe, kiểm tra và phát hiện trên người 2 đối tượng có gần 400 viên ma túy tổng hợp".
Trong câu chuyện, Trung tá Lừ Hồng Vinh bất chợt dừng lại trầm ngâm rồi nói tiếp: "Tôi chưa từng tự hỏi ở lại nơi này có thiệt thòi không nhưng nhiều năm qua, tôi thấy sự thành công của lực lượng Công an phần lớn có sự giúp đỡ, đùm bọc, tin yêu của bà con nhân dân, giúp chúng tôi yên tâm công tác, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao ở cơ sở".
Xã Phiêng Khoài có chung biên giới với huyện Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn, nước bạn Lào. Ngoài chuyện giao thương và trao đổi văn hóa của dân cư dọc biên giới thì đây cũng là một trong những điểm nóng về tội phạm ma túy nhiều năm, khiến Công an tỉnh Sơn La phải đưa vào nhóm địa bàn phức tạp về an ninh, trật tự.
Lừ Hồng Vinh cùng các chiến sĩ Công an xã Phiêng Khoài đã tham mưu cho chính quyền địa phương, phối hợp với Bộ đội Biên phòng triển khai nhiều biện pháp, giữ vững an ninh, trật tự vùng biên giới, đồng thời tạo ra những thôn bản ổn định, an toàn.
Ở Công an xã Phiêng Khoài, những cuộc giao ban không hẹn giờ, mà hoàn toàn phụ thuộc vào thực tiễn công việc. Các anh làm việc không có giờ hành chính, tất cả đều lên đường khi dân cần, khi có việc nóng cần kịp thời giải quyết. Từ trung tâm xã tới bản xa nhất, người dân đều có thể nhận ra bóng Lừ Hồng Vinh cùng các đồng đội từ xa. Hình ảnh của họ, chính là chỉ dấu cho sự an toàn, yên ổn.
Như những "con dao pha" ở bản làng vùng biên
Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Khoài cho hay: Cấp ủy chính quyền địa phương chúng tôi tin tưởng tuyệt đối vào lực lượng Công an xã. Các anh không ngại khó, ngại khổ, xông pha giúp đỡ người dân từ những việc nhỏ; thường xuyên tham mưu cho Đảng ủy, HĐND, UBND xã Phiêng Khoài trong công tác đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, từ đó phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Ở Phiêng Khoài, người ta không mặc định các chiến sĩ Công an chuyên bắt tội phạm. Ở đó, các chiến sĩ như Lừ Hồng Vinh chẳng khác con dao pha, ngoài việc chuyên môn còn thêm trăm việc khác. Nương ngô bản trên gặp hạn: gọi Công an xã. Người nghiện bản dưới vừa đi cai về làm gì để có kế sinh nhai: gọi anh Công an tên Vinh. Người già ở Phiêng Khoài bảo, nhờ có các anh Công an mà nhiều nhà có của ăn của để, gà lợn đầy sân, thóc ngô đầy bồ. Những lời khen ấy chính là những tấm huân chương mà các chiến sĩ Công an được nhận sau những ngày đêm như "con dao pha" chạy khắp các bản làng...
Vào những giai đoạn gian khó nhất của cuộc sống, anh Lê Đại Đồng ở bản Kim Chung 2, xã Phiêng Khoài nghiện ma túy. Sau hơn một năm, nhà anh Đồng trở thành một trong những hộ nghèo nhất bản. Các chiến sĩ Công an đã thuyết phục anh Đồng đi cai nghiện tập trung. Lê Đại Đồng bắt đầu lại cuộc đời từ hai bàn tay trắng nhưng bên anh có sự đồng hành của cán bộ, chiến sĩ Công an xã Phiêng Khoài. Được vay vốn trồng cây, nuôi gia súc, sau một năm, anh đã trở thành điển hình của bản với cánh rừng mận 2 héc ta, lợn gà đầy chuồng trại; gia đình đã thoát nghèo. Quan trọng hơn, Đồng đã đoạn tuyệt hẳn với ma túy.
Anh chia sẻ: "Trước kia tôi không hiểu biết pháp luật, vấp vào nghiện ma túy, cuộc sống khó khăn, mọi người khinh thường. Được sự động viên của Công an xã, tôi cố gắng làm lại, cuộc sống bây giờ tạm ổn rồi, kinh tế bớt khó khăn, con cái ăn học đầy đủ. Đồng chí Trưởng Công an xã Lừ Hồng Vinh thường xuyên thăm hỏi động viên, định hướng cho tôi làm kinh tế, chăn nuôi, trồng trọt, cuộc sống bây giờ đã khác xa trước đây".
Hơn chục năm gắn bó với địa bàn, từ khi còn là Công an phụ trách xã, đến nay đảm nhiệm vai trò Trưởng Công an xã, cư dân nơi đây đã quen thuộc với đồng chí Công an thân thiện, tích cực tuyên truyền vận động bà con chấp hành các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, hướng dẫn cách phòng chống dịch hiệu quả, tuyên truyền, vận động con em mình không vi phạm pháp luật, không mắc các tệ nạn xã hội...
Trung tá Lừ Hồng Vinh đã thông thuộc từng ngõ xóm, từng đường mòn, lối mở trên tuyến biên giới. Dù ngày nắng cháy da, hay đêm đông rét mướt, những bước chân của người cán bộ Công an ấy dường như không biết mỏi. Thiếu tá Bùi Trung Quân, cán bộ Công an xã Phiêng Khoài nhận xét: "Đồng chí Vinh tiếp xúc với nhân dân rất khéo léo, mềm mỏng, có những vụ việc tưởng chừng rơi vào bế tắc thì đồng chí đã tháo gỡ cho bà con cũng như cán bộ địa bàn tránh khỏi những sự đáng tiếc xảy ra".
Trung tá Lừ Hồng Vinh cho biết thêm: Để làm tốt công tác đảm bảo an ninh, trật tự ở cơ sở thì chúng tôi phải gần dân, sát dân, bám nắm địa bàn, nắm tâm tư nguyện vọng của người dân, giải quyết khúc mắc để người dân thêm tin yêu và cung cấp thông tin cho lực lượng Công an giải quyết tốt mọi vấn đề ngay từ cơ sở. Những người "bám bản hơn bám nhà" như Trung tá Lừ Hồng Vinh đã và đang góp phần viết tiếp bản hùng ca giữ đất, giữ người bằng cả niềm tin, trách nhiệm và tình yêu Tổ quốc. Thanh xuân của họ có thể gửi lại biên cương, nhưng là để đánh đổi lấy sự bình yên cho quê hương.
