Tại buổi làm việc chiều 19/5 vừa qua với Đảng ủy Chính phủ, các bộ, ngành liên quan về tình hình triển khai thực hiện Chỉ thị 34/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo: “Chính sách nhà ở trong giai đoạn mới phải được thiết kế với tư duy mới, tầm nhìn mới, đảm bảo mọi người đều có chỗ ở. Nhà là để ở, chứ không phải để kinh doanh, tích sản.”
Người đứng đầu Đảng cũng yêu cầu: “Từ nay đến 2030, nhà ở để bán vẫn cần thiết, nhưng nhà ở cho thuê phải được xác định là trụ cột chiến lược, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng nhập cư lao động và các địa bàn có giá nhà vượt xa mặt bằng thu nhập của người dân.”
Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc định hướng nhà ở cho thuê là trụ cột chiến lược đã chạm trúng vào “tử huyệt” của thị trường bất động sản Việt Nam. Khẳng định mang tính bước ngoặt này không chỉ là một giải pháp kinh tế đơn thuần, mà còn là một mệnh lệnh xã hội cấp bách nhằm lập lại trật tự an sinh
Trước hết, cần phải hiểu rõ vì sao tư duy “tích sản” bằng bất động sản lại trở thành căn bệnh thâm căn cố đế tại nước ta. Từ bao đời nay, tâm lý “tấc đất tấc vàng” và quan niệm “an cư lạc nghiệp” đã ăn sâu vào tiềm thức của người Việt. Tuy nhiên, trong vài thập kỷ qua, quan niệm này đã bị biến tướng một cách cực đoan. Nhà đất không còn đơn thuần là không gian để sinh sống, mà biến thành một loại công cụ đầu cơ lướt sóng, một hầm trú ẩn tài sản được ưa chuộng nhất.
Hệ quả là, dòng tiền xã hội thay vì đổ vào sản xuất, kinh doanh, công nghệ để tạo ra giá trị thặng dư cho đất nước, thì lại bị chôn chặt vào những khu đô thị ma, những dự án phân lô bán nền bỏ hoang từ Bắc chí Nam.
Chính vì làn sóng đầu cơ vô độ đó, thị trường đã phải trả một cái giá quá đắt bằng sự lệch pha cung - cầu nghiêm trọng. Giá nhà đất tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… đã tăng phi mã, vượt xa tốc độ tăng trưởng thu nhập của đại bộ phận người dân.
Giờ đây, một người làm công ăn lương có thu nhập trung bình, dù có thắt lưng buộc bụng cả đời, cũng khó có thể chạm tay vào một căn hộ chung cư bình dân. Khi quyền có chỗ ở - một quyền cơ bản của con người trở thành thứ xa xỉ phẩm, đó không còn là câu chuyện riêng của thị trường bất động sản nữa, mà đã trở thành nguy cơ bất ổn cho an sinh xã hội, đẩy người nghèo và người lao động nhập cư ra bên lề của sự phát triển.
Để giải quyết tận gốc rễ thực trạng nhức nhối này, chuyển dịch chiến lược sang phát triển nhà ở cho thuê chính là chiếc chìa khóa vàng.
Việc xác định nhà ở cho thuê là trụ cột chiến lược đến năm 2030, nhất là tại các khu công nghiệp, đô thị lớn, sẽ ngay lập tức giải tỏa áp lực ‘phải mua bằng được nhà’ cho người dân. Một khi phân khúc nhà cho thuê được luật hóa rõ ràng, quyền lợi người thuê được bảo vệ vững chắc và giá cả ổn định, người dân sẽ tự khắc thay đổi nhận thức.
Thuê nhà dài hạn sẽ trở thành một xu hướng văn minh, an toàn, giúp người lao động nhẹ gánh lo tài chính, dồn nguồn lực để đầu tư cho con cái học hành và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Song hành với giải pháp phát triển nhà cho thuê, Nhà nước cần có những biện pháp quyết liệt để chặn đứng dòng tiền đầu cơ bất động sản. Thực tế chứng minh, nếu chỉ kêu gọi bằng những khẩu hiệu suông, tư duy “tích sản” sẽ không bao giờ dừng lại. Chúng ta cần những công cụ pháp lý và kinh tế mạnh mẽ hơn, cụ thể là việc sớm nghiên cứu, áp dụng thuế bất động sản thứ hai hoặc thuế đối với đất bỏ hoang.
Khi chi phí đầu cơ, găm giữ đất đai trở nên quá đắt đỏ, các “đại gia” hay dòng tiền nhàn rỗi sẽ buộc phải rút lui, nhường chỗ cho những nhu cầu thực tế. Đất đai khi đó sẽ được trả lại đúng giá trị và công năng vốn có của nó: Phục vụ phát triển kinh tế và phục vụ đời sống Nhân dân.
Vậy mới nói, thông điệp “Nhà là để ở, không phải để tích sản” của người đứng đầu Đảng và Nhà nước là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ, đòi hỏi sự thay đổi toàn diện từ nhận thức đến hành động. Từ bỏ tư duy “ôm đất làm giàu” không chỉ giải cứu thị trường bất động sản khỏi những bong bóng ảo, mà quan trọng hơn, là trả lại sự công bằng xã hội cho những người lao động chân chính.
Khi mỗi người dân đều có một mái nhà yên ấm để an tâm lạc nghiệp – dù là nhà mua hay nhà thuê đó mới là nền tảng vững chắc nhất cho sự bình yên và thịnh vượng lâu dài của quốc gia.
