Deepfake và cơn ác mộng mang tên “Gisele Bundchen” ở Brazil

Đầu tháng 10/2025, báo chí Brazil đồng loạt đưa tin về một đường dây lừa đảo quy mô lớn, sử dụng hình ảnh siêu mẫu Gisele Bundchen - biểu tượng toàn cầu của thời trang và sắc đẹp - để đánh lừa hàng triệu người dùng mạng xã hội. Những đoạn video quảng cáo lan truyền trên Instagram cho thấy “Gisele Bundchen” mời gọi khán giả tham gia các chương trình ưu đãi mỹ phẩm, quà tặng hoặc sản phẩm chăm sóc da “độc quyền”. Nhưng đó không phải là Gisele Bundchen thật. Đó là deepfake - một sản phẩm của trí tuệ nhân tạo, được thiết kế tinh vi để bắt chước giọng nói, gương mặt và phong cách của cô. Nhóm lừa đảo đứng sau những đoạn video này đã lợi dụng sự tin tưởng mà công chúng dành cho ngôi sao Brazil để thu lợi bất chính.

Từ “studio deepfake” đến hệ thống rửa tiền kỹ thuật số

Theo cuộc điều tra của Cảnh sát Liên bang Brazil, mạng lưới này đã kiếm được hơn 20 triệu real (tương đương 3,9 triệu USD) chỉ trong vài tháng. Các quảng cáo deepfake của “Gisele Bundchen” được trả tiền để hiển thị dày đặc trên Instagram, hướng người dùng tới những trang web bán sản phẩm giả, yêu cầu thanh toán trước “phí vận chuyển” hoặc đăng ký dịch vụ “dùng thử miễn phí”.

Sau khi trả tiền, người mua không bao giờ nhận được hàng, còn dữ liệu thẻ tín dụng của họ có thể bị bán hoặc lợi dụng tiếp. Một điều tra viên mô tả trên tờ Folha de São Paulo: “Chúng đã biến công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) thành một công cụ lừa đảo hoàn hảo. Với deepfake, người dùng tin rằng họ đang nghe Gisele Bundchen thật nói chuyện với mình”.

Deepfake và cơn ác mộng mang tên “Gisele Bundchen” ở Brazil -0
Người mẫu Gisele Bundchen tạo dáng trong buổi chụp ảnh với giới truyền thông ở Geneva, Thụy Sĩ. Ảnh: Reuters.

Công nghệ deepfake - từng được kỳ vọng cho ngành điện ảnh và sáng tạo nội dung - đang dần trở thành một loại vũ khí lừa đảo kỹ thuật số. Trong trường hợp này, sức mạnh của nó được khuếch đại bởi Instagram, nơi quảng cáo trả phí có thể tiếp cận hàng triệu người chỉ trong vài giờ.

Thông tin đăng tải trên hãng Reuters cho hay, đường dây này hoạt động có tổ chức, trải rộng trên nhiều bang của Brazil, với các “đơn vị chuyên trách” gồm: Một nhóm kỹ thuật viên chuyên tạo deepfake bằng các mô hình AI huấn luyện trên video công khai của Gisele Bundchen, các buổi phỏng vấn và quảng cáo cũ; một nhóm phụ trách chạy quảng cáo và tối ưu thuật toán Instagram, ngụy trang các chiến dịch dưới tên thương hiệu mỹ phẩm giả; một bộ phận chuyên thu thập và rửa tiền thông qua tài khoản ngân hàng trung gian, ví điện tử và tiền mã hóa.

Deepfake và cơn ác mộng mang tên “Gisele Bundchen” ở Brazil -0
Nam diễn viên Rodrigo Santoro Ivete Sangalo.

Cảnh sát Brazil đã bắt giữ ít nhất 10 nghi phạm và phong tỏa hơn 50 tài khoản ngân hàng liên quan. Trong số tang vật bị thu giữ, phong tỏa, cơ quan chức năng phát hiện hàng chục máy tính có cài phần mềm tổng hợp hình ảnh và giọng nói dựa trên công nghệ text-to-video. Một số video deepfake còn được chỉnh sửa với phụ đề và biểu tượng xác minh giả nhằm tăng tính thuyết phục.

Cũng theo kết quả điều tra, ngoài siêu mẫu Gisele Bundchen, nhóm này còn sử dụng hình ảnh của nhiều người nổi tiếng khác như nữ ca sĩ kiêm sáng tác nhạc, diễn viên và người dẫn chương trình truyền hình người Brazil Ivete Sangalo; nam diễn viên người Rodrigo Santoro và thậm chí cả cựu Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva để làm quảng cáo hoặc “phát biểu” ủng hộ sản phẩm giả.

Một chi tiết đáng chú ý là nhóm tội phạm còn thuê các “đại lý quảng cáo” trung gian giúp đăng chiến dịch. Những công ty này đôi khi không biết mình đang tiếp tay cho lừa đảo, vì nội dung được nộp sẵn đã qua nhiều khâu biên tập, và tên miền trỏ đến thường biến mất sau vài ngày.

Tờ O Globo dẫn lời một quan chức của Bộ Tư pháp Brazil nói: “Đây không còn là hành vi lừa đảo nhỏ lẻ. Nó là một hệ sinh thái, nơi công nghệ deepfake, mạng xã hội và hệ thống thanh toán trực tuyến giao nhau - tạo ra vùng xám pháp lý mà luật hiện tại chưa kịp theo kịp”.

Deepfake và cơn ác mộng mang tên “Gisele Bundchen” ở Brazil -0
Nữ ca sĩ kiêm sáng tác nhạc, diễn viên và người dẫn chương trình truyền hình người Brazil Ivete Sangalo.

Deepfake - cuộc chiến mới của thời đại AI

Vụ việc này nhanh chóng thu hút sự chú ý toàn cầu, không chỉ vì danh tiếng của siêu mẫu Gisele Bundchen mà còn vì tác động sâu rộng của deepfake đối với xã hội. Meta - công ty mẹ của Instagram - tuyên bố rằng các quảng cáo deepfake “vi phạm nghiêm trọng chính sách quảng cáo của nền tảng” và họ đang tăng cường hợp tác với cơ quan chức năng Brazil.

Tuy nhiên, vụ việc vẫn cho thấy lỗ hổng trong việc kiểm duyệt nội dung trả phí. Bởi không giống các bài đăng cá nhân, quảng cáo trả phí có thể vượt qua bộ lọc kiểm duyệt nhờ hệ thống tự động của Meta vốn ưu tiên tốc độ hiển thị. Khi video có hình ảnh người nổi tiếng được gắn logo “đã xác minh”, người xem rất khó nhận ra đó là sản phẩm nhân tạo.

Về phần mình, siêu mẫu Gisele Bundchen - người hiện sống chủ yếu ở Florida, Mỹ - đã gửi thông cáo chính thức qua người đại diện, cảnh báo người hâm mộ “không tin vào bất kỳ nội dung quảng cáo nào không được chia sẻ qua kênh chính thức”. Cô gọi vụ việc là “một ví dụ đau lòng về việc công nghệ bị lạm dụng để thao túng niềm tin công chúng”.

Nhưng điều đáng nói là Brazil không phải là quốc gia duy nhất chịu ảnh hưởng. Các vụ lừa đảo sử dụng hình ảnh người nổi tiếng đã lan sang Argentina, Mexico, Chile - nơi các nhóm tội phạm copy mô hình hoạt động tương tự: Tạo deepfake các nhân vật có uy tín; chạy quảng cáo nhắm mục tiêu phụ nữ trung niên hoặc người lớn tuổi; kêu gọi mua sản phẩm “độc quyền”, hoặc đầu tư “sinh lời nhanh”. Một nghiên cứu của Phòng An ninh mạng Sao Paulo (CSPC) cho biết, chỉ riêng quý II năm 2025, đã có hơn 2.000 báo cáo lừa đảo deepfake trên mạng xã hội Brazil, tăng 400% so với năm trước.

Deepfake và cơn ác mộng mang tên “Gisele Bundchen” ở Brazil -0
Cảnh sát Brazil đang triển khai mở rộng điều tra băng nhóm tội phạm sử dụng deepfake để lừa đảo. Ảnh: Reuters.

Khi luật pháp đuổi theo công nghệ

Hiện nay, Brazil mới chỉ có khung pháp lý chung về “tội phạm mạng” (Luật số 12.737/2012 - còn gọi là “Luật Carolina Dieckmann”). Tuy nhiên, luật này chưa quy định cụ thể về deepfake. Một số chuyên gia pháp lý đang đề xuất sửa đổi luật để phân biệt giữa deepfake hợp pháp (nghiên cứu, nghệ thuật, giải trí) và deepfake lừa đảo, xúc phạm danh dự hoặc xâm phạm hình ảnh cá nhân.

Giáo sư luật số học Patricia Peck nhận xét: “Nếu chúng ta không định danh hành vi deepfake gian lận là tội phạm riêng biệt, nó sẽ tiếp tục tồn tại trong vùng xám, nơi người vi phạm luôn đi trước luật pháp một bước”.

Trên bình diện quốc tế, vụ việc ở Brazil là một hồi chuông cảnh tỉnh. Nó cho thấy deepfake không còn là công cụ giải trí hay tuyên truyền chính trị, mà đã trở thành một phương thức lừa đảo tài chính xuyên quốc gia. Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo rằng trong tương lai, deepfake có thể được sử dụng để giả mạo doanh nhân, bác sĩ, giáo viên, hoặc người thân - khiến nạn nhân chuyển tiền hoặc tiết lộ thông tin cá nhân.

Ở cấp độ toàn cầu, Liên hợp quốc và Liên minh châu Âu đang thúc đẩy việc ban hành “các nguyên tắc sử dụng AI có trách nhiệm”, trong đó yêu cầu mọi nội dung do AI tạo ra phải gắn nhãn minh bạch. Tuy nhiên, khi các nền tảng quảng cáo vẫn ưu tiên lợi nhuận, việc giám sát hiệu quả vẫn là bài toán chưa có lời giải.

Deepfake và cơn ác mộng mang tên “Gisele Bundchen” ở Brazil -0
Video deepfake dùng hình ảnh cựu Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva để lừa đảo.

Chuyên gia truyền thông số André Miceli bình luận: “Chúng ta đang sống trong thời kỳ mà cảm xúc và niềm tin có thể được nhân tạo hóa. Deepfake không chỉ làm sai lệch hình ảnh, mà còn thao túng cả lòng tin”.

Sau vụ việc, chính quyền Brazil đã tuyên bố mở chương trình giáo dục truyền thông số trong trường học, dạy học sinh cách nhận diện nội dung giả mạo. Meta cũng cam kết áp dụng hệ thống phát hiện deepfake bằng AI ngược, sử dụng dấu vết kỹ thuật số để nhận dạng video tổng hợp. Tuy vậy, giới chuyên gia nhận định rằng trách nhiệm không chỉ thuộc về các nền tảng, mà còn nằm ở người dùng: cần học cách kiểm chứng nguồn tin, không tin vào nội dung quảng cáo “quá tốt để là thật”, và luôn xác minh qua kênh chính thức.

Chu Nguyễn

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.