Đau nửa đầu - căn bệnh “ưu ái” nữ giới

Theo một báo cáo mới, có tới gần 30 triệu người tại Hoa Kỳ mắc chứng đau nửa đầu và tỷ lệ nữ giới mắc bệnh này gấp ba lần nam giới. Chứng đau nửa đầu (migraine) là đau đầu rung động, thường ở một bên đầu. Hoạt động thể chất có thể làm cơn đau trầm trọng hơn, nhưng các triệu chứng có thể khác nhau giữa người này và người khác và giữa đợt này với đợt khác.

Trở về nguồn gốc những cơn đau

Theo nhiều nghiên cứu, các bệnh nhân đau nửa đầu có một “tính khí bất ổn” và được mô tả như cáu kỉnh, thần kinh, nhạy cảm hoặc kích động. Harold G. Wolff, một nhà thần kinh học được coi là “cha đẻ của thuốc đau đầu hiện đại”, thay đổi mô hình này khi ông lập luận rằng chứng đau nửa đầu là bệnh tâm thần mô hình. Ông bắt đầu bằng cách khéo léo chứng minh rằng sự đau đớn của bệnh đau nửa đầu đã được bắt nguồn từ trong cơ thể - đặc biệt là giãn mạch của dây thần kinh sọ não. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng cơ thể phản ứng với cảm xúc cá nhân.

Khi mô tả một bệnh nhân nam, Wolff mô tả họ là người cầu toàn đầy tham vọng, thành công và hậu quả là sẽ nhận được chứng đau nửa đầu khi ngày càng trở nên mệt mỏi, bực bội, lo lắng. Tuy nhiên, Wolff đã mô tả bệnh nhân nữ của mình một cách khác. Thất vọng của họ đến từ sự bất mãn tình dục và không sẵn sàng để chấp nhận nhiệm vụ của người mẹ, hoặc làm việc quá sức, lo lắng và phiền muộn.

Có rất nhiều yếu tố là nguyên nhân phát bệnh đau đầu migraine, nhưng theo các nghiên cứu y khoa, các nguyên nhân của bệnh đau đầu migraine đã được ghi nhận bao gồm năm yếu tố chính: yếu tố tâm lý, yếu tố nội tiết, yếu tố môi trường, sử dụng thuốc không đúng và chế độ ăn.

Một trong những nguyên nhân của bệnh đau đầu migraine thường gặp nhất trong cuộc sống hiện đại là chứng căng thẳng thần kinh quá mức (stress). Ngoài ra, hiện tượng thiếu ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ cũng là một trong những nguyên nhân của bệnh đau đầu migraine. Thiếu ngủ và stress sẽ kích thích trực tiếp các dây thần kinh, ảnh hưởng đến tình trạng lưu thông máu. Trạng thái tâm lý này khiến mạch máu bị giãn quá mức, và hệ quả là tạo ra các yếu tố tác động lên thành mạch máu và gây ra các cơn đau dữ dội.

Yếu tố phát bệnh khá tế nhị khác là do thay đổi nội tiết tố. Nó có thể là lý do để giải thích tại sao nữ giới mắc bệnh nhiều hơn nam giới. Rất nhiều phụ nữ nói rằng họ gặp cơn đau trước hoặc sau những ngày có kinh nguyệt. Trong những ngày chu kỳ kinh nguyệt, nội tiết tố trong cơ thể có những sự thay đổi, có thể là yếu tố gây bệnh. Một cách giải thích khác cho thấy, những hoạt động nội tiết có ảnh hưởng đến tình trạng serotonin trong máu, vốn là một tác nhân hàng đầu gây nên chứng đau đầu. Do đó, đây cũng là một trong những nguyên nhân của bệnh đau đầu migraine khá thường gặp.

Những cơn đau do thuốc khác biệt với các yếu tố gây đau khác chính là ở điểm: Thuốc có thể chữa bệnh hoặc giảm đau nhưng cũng có thể gây nên những hội chứng đau phản ngược. Một số loại thuốc cần được lưu ý về liều lượng sử dụng như các loại thuốc giảm đau, một số thuốc nội tiết, đặc biệt là thuốc tránh thai.

Trong nhiều trường hợp khác, có thể thấy thời tiết và chế độ ăn uống cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn đau nửa đầu. Khi thời tiết thay đổi như nhiệt độ, độ ẩm hoặc áp suất, nhiều người cho biết rằng, những cơn đau của họ có dấu hiệu xuất hiện nhiều hơn và cũng có cường độ lớn hơn. Và các loại thực phẩm có chứa chất kích thích như socola, phô mai, mì chính và các loại đồ uống có chứa cồn, cafein… đều khiến các dây thần kinh căng lên, cường độ máu lưu thông mạnh khiến bạn ngay lập tức bị rơi vào những cơn đau.

Người ta có thể thấy, lý do tại sao các bác sĩ thần kinh hiện đại rất quan tâm loại bỏ ảnh hưởng của thuốc đau đầu và hướng tới một mô hình sinh học thần kinh. Sự thật là các mối quan hệ giữa tâm trí và cơ thể trong nửa đầu là phức tạp. Triệu chứng đau nửa đầu bao gồm các biến động về tình cảm và thay đổi tình cảm có thể gây ra chứng đau nửa đầu.

Những triển vọng trong điều trị

Năm 1961, Irving và Lee đánh dấu bước ngoặt của ngành phẫu thuật lạnh bằng sự ra đời của máy điều trị lạnh. Các tác giả đã sử dụng khí Nito hoá lỏng ở -196oC để điều trị bệnh. Phát kiến này được áp dụng và sử dụng rộng rãi cho tới hiện nay. Bouche (1974) đã thực hiện điều trị trên 11 bệnh nhân bằng phương pháp này và cho kết quả khả quan sau 3 năm theo dõi. Tiếp đó là kết quả điều trị tốt của Blajius Olariu trên 26 bệnh nhân. Cho tới nay có hai phương pháp điều trị bằng phẫu thuật chính được áp dụng.

Điều trị bằng phẫu thuật áp lạnh thái dương nông: Đây là phương pháp sử dụng nhiệt độ thấp để điều trị nhằm giảm các triệu chứng và cảm giác đau ở bệnh nhân, giảm co thắt cơ và giảm viêm. Ngoài các nguồn lạnh tự nhiên, khí hoá lỏng cũng được Amott phát hiện và sử dụng trong việc điều trị bằng phẫu thuật từ năm 1951.

Điều trị phẫu thuật thắt động mạch thái dương nông: Aliibnisa đã sử dụng phương pháp cắt động mạch thái dương nông để điều trị đau nửa đầu từ thế kỷ XI. Năm 1973, Lawrence Heister cũng đã dùng phương pháp điều trị bằng phẫu thuật này để điều trị cho cho bệnh nhân và cho thấy kết quả đáp ứng tốt.

Có rất nhiều các liệu pháp điều trị bệnh migraine, trong đó đặc biệt là các liệu pháp điều trị đau nửa đầu thay thế thuốc đang được nhiều người tin cậy sử dụng, bởi đây là một bệnh mãn tính và người bệnh sẽ phải dùng thuốc kéo dài. Các phương pháp điều trị được đề cập sau đây có thể sẽ rất hữu ích nếu bạn đang mắc chứng bệnh này.

Châm cứu: Châm cứu là liệu pháp đã được sử dụng từ rất lâu đời trong y học cổ truyền để điều trị bệnh đau nửa đầu. Và trên thế giới phương pháp này cũng đang được thử nghiệm. Thử nghiệm lâm sàng đã cho thấy biện pháp này giúp giảm triệu chứng khi đang trong cơn đau nhức nửa đầu

Phục hồi sinh học: Kỹ thuật thư giãn này sử dụng thiết bị đặc biệt để giúp bạn có thể giám sát và kiểm soát các phản ứng vật lý liên quan đến căng thẳng, chẳng hạn như căng cơ.

Liệu pháp massage: Liệu pháp massage trị đau đầu là cách điều trị có thể giúp bạn giảm tần suất xuất hiện cơn đau nửa đầu. Bạn có thể tự thực hiện với các thao tác đơn giản hoặc nhờ đến sự trợ giúp của các kỹ thuật viên.

Liệu pháp nhận thức hành vi: Liệu pháp nhận thức hành vi là một cách điều trị thay thế thuốc có thể có lợi với một số bệnh nhân. Liệu pháp này giúp kiểm soát các hoạt động giao tiếp, đặc biệt giảm khả năng bị suy giảm trí nhớ.

Các loại thảo mộc, vitamin và khoáng chất: Có một số bằng chứng cho thấy sử dụng thảo dược có thể ngăn ngừa đau nửa đầu hoặc làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh nhân đang mắc chứng bệnh này.

Những dấu hiệu để biết bạn có nguy cơ mắc chứng đau nửa đầu

Biểu hiện thoáng qua: Biểu hiện thoáng qua phổ biến nhất là hình ảnh, chẳng hạn như đèn nhấp nháy, điểm, hoặc đường thẳng. Biểu hiện thoáng qua điển hình kéo dài từ 5 đến 60 phút, với “giai đoạn nhảy cóc” 60 phút trước khi xuất hiện đau đầu.

Trầm cảm, dễ cáu gắt, hay kích động: Thay đổi tâm tính có thể là một dấu hiệu của chứng đau nửa đầu. Các nhà nghiên cứu Hà Lan mới đây đã báo cáo một liên kết di truyền giữa trầm cảm và chứng đau nửa đầu, đặc biệt là chứng đau nửa đầu có biểu hiện thoáng qua.

Thiếu giấc ngủ thư giãn: Thức dậy mệt mỏi hoặc khó ngủ là những vấn đề thường gặp ở những người bị chứng đau nửa đầu. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan giữa thiếu ngủ và phục hồi các tần số và cường độ của chứng đau nửa đầu.

Nghẹt mũi hoặc chảy nước mắt: Một số người bị chứng đau nửa đầu có triệu chứng xoang, như nghẹt mũi, chảy nước mũi, mí mắt rũ xuống, hoặc rách. Một nghiên cứu lớn cho thấy, trong số những người phàn nàn đau xoang, có gần 90% là có chứng đau nửa đầu.

Thèm ăn: Trước khi xuất hiện đau nửa đầu migraine, một số người thèm ăn một số món và sô-cô-la. Đây là những món được nhiều người thích ăn nhất.

Nhói đau ở một hoặc cả hai bên đầu: Đau theo nhịp là một dấu hiệu kinh điển của đau nửa đầu. Cảm giác nhói thường ở một bên đầu. Một khảo sát trực tuyến ở những bệnh nhân đau nửa đầu thấy rằng 50% số bệnh nhân “luôn” đau nhói một bên đầu, trong khi 34% “thường xuyên” có triệu chứng này.

Đau mắt: Đau nửa đầu tác động tới phía sau mắt và khiến người bệnh lầm tưởng do mỏi mắt.

Đau cổ: Nhiều người cho biết họ thấy cứng cổ và sau đó bị đau đầu. Cũng có thể đau cổ là giai đoạn đầu của đau nửa đầu. Hoặc sau khi bị đau nửa đầu, sẽ thấy triệu chứng ở cổ hoặc đau nhói phía sau cổ.

Đi tiểu thường xuyên: Tiểu thường xuyên có thể là một trong nhiều triệu chứng trước khi bị đau nửa đầu. Những dấu hiệu cảnh báo này có thể xuất hiện trong 1 giờ hoặc 2 ngày trước khi bị đau đầu.

Ngáp: Ngáp nhiều là một cảnh báo khác của chứng đau nửa đầu. Có khoảng 36% số bệnh nhân đau nửa đầu cho biết ngáp là một trong những dấu hiệu đau nửa đầu sắp đến.

Tê hoặc ngứa ran: Một số người bị đau nửa đầu có biểu hiện thoáng qua về cảm giác. Họ có thể bị mất cảm giác tạm thời hoặc cảm giác tê ngứa ở một bên của cơ thể, di chuyển từ đầu ngón tay đến cánh tay và mặt.

Buồn nôn hoặc ói mửa: Một phân tích mới đây cho thấy những người bị buồn nôn liên quan với đau nửa đầu thường bị đau dữ dội hơn và khó chịu hơn khi dùng thuốc giảm đau so với những người đau nửa đầu không hoặc ít buồn nôn.

Ánh sáng, tiếng ồn, mùi: Trong cơn đau nửa đầu dữ dội, người bệnh thường có xu hướng trốn trong nơi tối và yên tĩnh. Ánh sáng, tiếng ồn và một số mùi có thể gây đau nửa đầu hoặc khiến cơn đau dữ dội hơn.

Khó phát âm: Những khó khăn phát âm có thể là một dấu hiệu cho thấy một cơn đau nửa đầu sẽ tới.

Yếu một bên cơ thể: Khi một cánh tay bị yếu, có thể là dấu hiệu của đau nửa đầu migraine. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu của đột quỵ. Vì vậy bạn phải tư vấn bác sĩ để loại trừ các nguyên nhân khác.

Chóng mặt hoặc “nhìn một thành hai”: Một loại đau nửa đầu có thể gây chóng mặt, hoa mắt hoặc mất thị lực. Một nghiên cứu mới đây cho thấy có mối liên quan giữa cường độ đau nửa đầu và chóng mặt hoặc hoa mắt.

Vết tích của cơn đau: Trong một nghiên cứu mới đây, các nhà nghiên cứu đã xem xét những bệnh nhân đau nửa đầu và thấy rằng họ thường có các triệu chứng như mệt mỏi, khó tập trung, hoa mắt, nông nổi và thiếu năng lượng sau thời kỳ đau nửa đầu.

Hoàng Ngọc

Các tin khác

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.