Nam Mỹ huyền bí:

Dấu ấn “bàn tay của quỷ”…

Ở Nam Mỹ có hai nơi thần bí là thành cổ Tiahuanaco và pháo đài Sacsayhuaman hấp dẫn đông đảo các nhà khảo cổ trên thế giới. Sacsayhuaman là một trong những tàn tích tuyệt vời nhất của Đế chế Inca, được bao bọc bởi ba sườn dốc và ví như “cấm thành” với những bức tường giống như tường của lâu đài bao phủ một khu vực rộng lớn.

Trong khi đó, Tiahuanaco là một thánh điện để thực hiện các nghi lễ thiêng liêng với một nền văn hóa đã ảnh hưởng sang nhiều khu vực lân cận. Cả hai công trình này đều thách thức giới nghiên cứu về “độ tuổi” chính xác, và công nghệ xây dựng còn chứa đựng quá nhiều bí ẩn chưa được giải đáp.

Những ký hiệu đặc biệt

Thành cổ Tiahuanaco (Bolivia) nằm trên cao nguyên cao 5.000m so với mực nước biển, chứa đựng rất nhiều dấu ấn bí mật cổ xưa thần bí khôn lường. Bức tường của Tiahuanaco được xây bằng những tảng nham thạch nặng 150 tấn, xếp lên những tảng đá nặng 70 tấn. Mặt ngoài của đá được mài sáng bóng, độ lớn của các góc ghép với nhau cũng chính xác tuyệt đối, đều dùng mộng bằng đồng để liên kết, và gắn với nhau rất chặt. Ở một số tảng đá nặng khoảng 10 tấn, các nhà khảo cổ học phát hiện ra một số lỗ sâu tới 3m, những lỗ này được dùng để làm gì cho tới nay vẫn chưa ai giải thích được.

Tượng đại thần cùng hàng trăm ký hiệu vô cùng tinh xảo ẩn chứa nhiều bí mật chưa được giải mã.
Tượng đại thần cùng hàng trăm ký hiệu vô cùng tinh xảo ẩn chứa nhiều bí mật chưa được giải mã.

Từ một tảng đá được khai quật, người ta nhìn thấy ở dưới có những phiến đá mài lớn dài tới 5m, có những ống nước bằng đá dài 2m, to 1m giống như những thứ đồ chơi rơi lả tả trên mặt đất. Có thể những di vật này do một đại họa nào đó tạo nên, nhưng điều gây chú ý là chúng được chế tác rất tinh xảo (tới mức ống nước xi măng cực chuẩn ngày nay cũng còn thua kém nhiều). Tổ tiên của người xây dựng thành cổ Tiahuanaco không có những công cụ tiên tiến, tại sao họ lại làm ra được những ống nước phức tạp như vậy?

Ở khu di chỉ thành cổ còn có cổng Mặt trời được làm từ một tảng đá nguyên khối lớn, nặng tới 10 tấn. Hai bên cổng có những bức đồ án hình vuông, quây lấy một bức tượng giống như Tượng phi thần (Thần biết bay). Truyền thuyết của thành cổ Tiahuanaco kể lại rằng, ngày xưa có một phi thuyền từ trên trời bay xuống.

Từ phi thuyền có một phụ nữ tên là Malianna bước ra với nhiệm vụ sẽ trở thành “Người phụ nữ vĩ đại” của Trái đất. Malianna chỉ có 4 ngón tay, giữa các ngón tay đều có màng. Bà mẹ vĩ đại Malianna sinh được 70 người con cho Trái đất, sau đó bay về trời. Ở Tiahuanaco cũng có bức tường đá vẽ một sinh vật có 4 ngón, tuy nhiên niên đại của bức tranh này chưa thể xác định được.

Thành cổ Tiahuanaco thần bí còn khiến giới khoa học đau đầu vì một loại lịch thiên văn bị vùi sâu trong vũng bùn khô cạn. Bởi vì, những bằng chứng nghiên cứu cho thấy: sinh vật làm ra và sử dụng loại lịch thiên văn này có một nền văn minh và văn hóa cao hơn rất nhiều so với loài người ngày nay. Ngoài ra, các nhà khảo cổ tìm thấy những đầu tượng tạc bằng đá. Nhưng khi xem kỹ lại mới thấy những đầu tượng này thể hiện nhiều giống người khác nhau: người môi mỏng, người môi dày, người mũi dài, người mũi tẹt, người tai to dày, người tai nhỏ mỏng, người lộ rõ góc cạnh, người ôn hòa nhã nhặn và còn có một số đầu tượng đội những cái mũ kỳ lạ. Tại sao có nhiều giống người khác nhau đến thế?

Điều kỳ lạ nhất chính là phát hiện tượng đại thần. Tượng thần được tạc bởi nguyên một khối nham thạch màu hồng, dài 8,5m, nặng hơn 30 tấn, được tìm thấy trong Cổ thần miếu. Các nhà khoa học đã không thể lý giải được hàng trăm ký hiệu vô cùng tinh xảo trên áo của tượng thần và kỹ thuật xây dựng công trình kiến trúc để bảo tồn tượng thần rất nguyên thủy nhưng lại vô cùng siêu việt. Chính từ sự nguyên thủy của kỹ thuật xây dựng này mà công trình đó mới được gọi là Cổ thần miếu.

Quang cảnh Thành cổ Tiahuanaco trước Cổng Mặt Trời.
Quang cảnh Thành cổ Tiahuanaco trước Cổng Mặt Trời.

Theo nhiều chuyên gia, những ký hiệu đặc biệt kể trên ghi lại rất nhiều kiến thức thiên văn học, hơn nữa những tri thức đó lấy sự thực Trái đất hình tròn làm cơ sở. Theo đó, đây có thể là một chỉ báo liên quan tới lý luận về hiện tượng tạo thành Mặt trăng, tạm gọi là “học thuyết vệ tinh”.

Trước đây, có một vệ tinh đã từng bị Trái đất hút. Khi vệ tinh bị kéo về phái Trái đất thì tốc độ quay của Trái đất trở nên rất chậm, cuối cùng thì vệ tinh bị vỡ ra làm nhiều mảnh và sản sinh ra Mặt trăng. Thời gian xuất hiện chuỗi những ký hiệu ghi lại hiện tượng thiên văn này được phỏng đoán từ 27.000 năm trước, cho thấy đây là một ghi chép “để lại cho hậu thế”.

Nói một cách chính xác, tượng thần đó là một vật rất cổ. Nếu chỉ nói rằng “đây là Tượng thần cổ đại” thì chưa chuẩn, nên các nhà khoa học cần có một cách giải thích chính xác hơn nữa về niên đại thực sự và bí ẩn xung quanh bức tượng. Bất luận thế nào, Tượng thần và lịch thiên văn ấy đã thể hiện tính phức tạp của một tri thức làm cho con người vô cùng kinh ngạc. Những kiến thức ấy ở đâu, có thể nào lại xuất phát từ một nền văn minh của người ngoài hành tinh?

Nghệ thuật tạo hình xuất sắc

Ngoài thành cổ Tiahuanaco, di tích nổi tiếng khác đáng để nhắc tới là pháo đài Sacsayhuaman (Peru) - một tàn tích Inca ở độ cao 3.701m. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng những tàn tích của Sacsayhuaman thực chất có từ thời điểm trước Đế chế Inca. Những bức tường này được cho là đã xây dựng bởi nền văn hóa Killke vào khoảng thế kỷ 12 (văn hóa Killke chiếm đóng ở Nam Mỹ, phát triển rực rỡ quanh khu vực Cusco của Peru từ năm 900 đến 1200 sau Công nguyên, trước khi có sự chiếm của người Inca vào thế kỷ 13). Từ đây, Đế chế Inca bắt đầu cho xây dựng lại và hoàn chỉnh toàn bộ công trình trong suốt 60 năm với sự tham gia của khoảng 20.000 đến 30.000 nhân công.

Đây là một bức tường được sắp xếp rất phức tạp với nhiều điều kì bí, gần thành phố cổ Cusco (Peru). Công trình này mang dáng dấp của một pháo đài rộng lớn được xây dựng bằng những phiến đá khổng lồ nặng trên 300 tấn. Ba bức tường Sacsayhuaman dày khoảng 400m và cao 6m. Có đến 6000 khối đá đã được dùng để xây dựng. Cách thức di chuyển những phiến đá cổ này rất thú vị. Một trong những phiến đá to nhất đã được di chuyển hơn 80km dọc theo những dãy núi với địa hình hiểm trở.

Khoa học hiện đại chưa thể lý giải nổi vào thời ấy các cư dân ở đây đã dùng kỹ thuật gì mà từ bãi đá họ chọn ra những tảng đá lớn nặng tới hơn 150 tấn, sau đó vận chuyển tới một nơi rất xa để tiến hành gia công đục đẽo pháo đài phòng ngự Sacsayhuaman. Khi đã đục đẽo đủ 4 tầng, họ chuyển pháo đài về đặt trong một núi lửa.

Pháo đài Sacsayhuaman được đồn đoán do quỷ dữ xây dựng.
Pháo đài Sacsayhuaman được đồn đoán do quỷ dữ xây dựng.

Tảng đá khổng lồ này đã được điêu khắc tinh xảo và tỉ mỉ, có hình thang và sườn dốc, có hốc mắt và đường hoa văn hình xoắn ốc trang trí, làm nên một thứ vật liệu xây dựng vô tiền khoáng hậu, phản ánh cái thú nhàn tản của người Inca cổ. Nhưng thật khó tưởng tượng nổi người Inca cổ có thể dùng bàn tay của mình, dựa vào chính sức lực của mình để khai thác rồi vận chuyển và đục đẽo những tảng đá khổng lồ thành một pháo đài đẹp kỳ vĩ. Chắc hẳn, để làm được việc này họ cần phải có một sức mạnh ghê gớm.

Tàn tích còn lưu giữ cho đến ngày nay là các bức tường bên ngoài, được xây dựng một cách kiên cố theo một mô hình ngoằn ngoèo nằm ở ba cấp bậc khác nhau. Giống như nhiều công trình xây dựng khác của Đế chế Inca, những bức tường này được xây dựng rất lớn.

Các tảng đá có hình dạng không đồng đều nhưng khi đặt chúng lại với nhau lại cực kỳ phù hợp, vừa vặn giống như một trò chơi ghép hình. Các tảng đá được xếp chồng lên nhau không cần trát vữa, thậm chí vừa vặn đến mức ngay cả một tờ giấy cũng không thể lọt qua được các khe hở, và đủ chắc chắn để chống chọi lại với những trận động đất lớn. Các chuyên gia đều phải thừa nhận công trình này là một ví dụ xuất sắc của nghệ thuật tạo hình, dù vẫn còn nhiều tranh cãi không dứt về cách thức xây dựng.

Khi người Tây Ban Nha chiếm đóng thành phố Cusco vào những năm 1500, họ bắt đầu phá dỡ công trình này, gỡ bỏ và mang những tảng đá đi xây dựng thành phố mới cùng nhà cho cửa cho giới thượng lưu Tây Ban Nha.  Ngày nay, những khối đá đang nằm yên tại địa điểm này chính là những khối đá quá lớn mà họ không thể di chuyển được. Những gì còn sót lại của công trình này chỉ chiếm khoảng 1/4 diện tích ban đầu với sức chứa lên tới hơn 10.000 người.

Những bí ẩn xung quanh kiến trúc của pháo đài Sacsayhuaman đã làm cho thành phố cổ Cusco trở nên nổi tiếng. Khu vực này vẫn còn một những vùng rộng lớn khác, để những nhà kiến trúc và khảo cổ ngày nay có thể mở mang tầm mắt, tiếp tục hé lộ những bí ẩn. Năm 2008, một đền thờ đã tình cờ được phát hiện tại đây, với niên đại ước tính từ khoảng năm 900 đến 1200 sau Công nguyên. Một số kết quả điều tra gần đây cho thấy tàn tích Sacsayhuaman có thể là một ngôi đền rất lớn dùng để tế thần Mặt trời.

Một số nhà sử học thời xưa của Tây Ban Nha đã viết rằng: những bức tường bên ngoài công trình này được xây dựng bởi quỷ dữ. Họ cũng tin rằng những người ngoài hành tinh đã tới trợ giúp, hoặc dạy người Inca cách thức vận chuyển đá để xây dựng nên pháo đài Sacsayhuaman này…

Việt Dũng - Khánh Hòa

Các tin khác

Cận cảnh bên trong máy tính lượng tử Hanyuan-2. Ảnh: Quantum Computing Report

Dấu mốc mới trong cuộc đua lượng tử toàn cầu

Khi công ty CAS Cold Atom Technology của Trung Quốc công bố Hanyuan-2, hệ thống máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên, cuộc đua toàn cầu dường như đã bước sang một giai đoạn mới. Từ Washington tới Bắc Kinh, từ Paris tới London, các chính phủ và tập đoàn công nghệ đang đổ hàng tỷ USD vào lĩnh vực sẽ định hình thế hệ điện toán tiếp theo của thế giới.

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), chính sách “xanh” với những mục tiêu quyết đoán cùng các tuyên bố mạnh mẽ của chính giới, làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo cùng áp lực cắt giảm khí thải carbon khiến than đá, loại nhiên liệu từng là động lực cho các cuộc cách mạng công nghiệp dường như đang dần bị đẩy ra bên lề.

Nhưng trước các cú sốc địa chính trị, khủng hoảng năng lượng khi nguồn cung gián đoạn, và đặc biệt là nhu cầu điện tăng vọt do tăng trưởng kinh tế cũng như sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), than đá một lần nữa được nhắc đến như giải pháp an ninh năng lượng. Liệu thế giới có thể thực sự rời bỏ than đá? Quá trình chuyển đổi xanh trên thực tế dường như mong manh hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Một trong những bước thay đổi lớn của chiến tranh trong vòng mười năm trở lại đây là sự lên ngôi của máy bay không người lái (UAV). Những chiếc máy bay cho vào vali được mà có thể đảm nhận nhiệm vụ trinh thám, tiêu diệt mục tiêu, v.v… không kém gì các loại khí tài đắt tiền. Nhờ UAV mà các lực lượng phiến quân có thể tham gia cuộc chiến trên không chứ không còn phải chịu cảnh hoàn toàn lép vế trước quân đội chính quy. Tất nhiên là việc sử dụng drone hàng loạt cũng kéo theo hoạt động phát triển vũ khí diệt drone. Nhưng sử dụng máy bay - cả loại có và không có người lái - để tiêu diệt UAV có là giải pháp hữu hiệu?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Một cuộc chiến bí mật được cho là đang leo thang mạnh mẽ dọc theo biên giới Nam Mỹ. Theo CNN và hãng thông tấn Anadolu, ngày càng nhiều thông tin và nghi vấn cho rằng CIA đang tham gia sâu hơn vào các hoạt động nhằm vào mạng lưới băng đảng ma túy tại Mexico. Những thay đổi chiến lược trở nên rõ nét hơn khi chính quyền Mỹ nhìn nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia này như những mối đe dọa an ninh có tính khủng bố, qua đó mở đường cho các hoạt động tình báo và bán quân sự tinh vi hơn trên lãnh thổ nước láng giềng.

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Sau gần 80 năm trong các kho lưu trữ mật của quân đội Mỹ, hàng trăm hồ sơ về UFO (vật thể bay không xác định) vừa lần đầu được Lầu Năm Góc công khai trước thế giới. Không có “xác người ngoài hành tinh” hay bằng chứng về những cuộc đổ bộ từ vũ trụ, nhưng các đoạn phim hồng ngoại, ghi âm và lời kể của phi công đang mở ra cuộc tranh luận lớn nhất nhiều thập niên qua về những vật thể bí ẩn mà ngay cả Washington cũng chưa thể giải thích.

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

Cuộc tấn công bằng drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE hôm 17/5 chỉ gây ra thiệt hại nhỏ. Nhưng dư chấn thì rất lớn, khi nó cho thấy ranh giới giữa một vụ tấn công “suýt trúng” với một thảm họa phóng xạ đang ngày càng mong manh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị bủa vây Trung Đông như hiện nay.

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Khi con tàu du lịch MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina vào ngày 1/4/2026, không ai trên tàu có thể ngờ rằng họ sắp trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Sau bốn tuần, ba hành khách đã tử vong, nhiều người khác nguy kịch, cuộc truy vết phức tạp được tiến hành. Ổ dịch virus Hanta trên con tàu này không chỉ là một thảm kịch đơn lẻ, nó đã trở thành phép thử mới đối với khả năng chống chịu của hệ thống y tế toàn cầu trong bối cảnh chúng ta vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự đồng thuận để đối phó với những đại dịch mới.

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Nói về quốc phục hay cao hơn là bàn tới câu chuyện quốc phục ở nước ta có lẽ rất khó ấn định được thời điểm chính xác, bởi mỗi giai đoạn lại bùng lên rồi xẹp xuống, hòa tan trong vô vàn sự kiện, hoạt động... Những ngày gần đây, thông qua một hoạt động mang tính lễ nghi cấp Nhà nước, vấn đề cần có một bộ quốc phục, lễ phục mang tính thành quy lại xôn xao dư luận, khiến nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trăn trở, đặt câu hỏi: “Tại sao, đến hôm nay, chúng ta vẫn còn băn khoăn đi tìm quốc phục?”.

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa chính trị phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền kinh tế - chính trị Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.