Đảo ngược cái chết?

Cải lão hoàn đồng và trường sinh bất tử là hai ước vọng tối cao của loài người trong suốt lịch sử phát triển. Nhưng dù cố gắng đến đâu, loài người mới chỉ kéo dài được sự sống, chứ chưa khi nào làm được câu chuyện trái với quy luật của tạo hóa. 

Tuy vậy, có vẻ như ước vọng đầu tiên đang dần trở thành hiện thực, khi mới đây các nhà khoa học đang chuẩn bị công bố một loại thuốc có khả năng đảo ngược quá trình lão hóa ở con người. 

Chính xác hơn, loại thuốc này sẽ đảo ngược những tổn hại của chứng bệnh mất trí nhớ và một số căn bệnh liên quan đến sự lão hóa. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của một dự án "tái tạo sự sống", hướng đến công nghệ hồi sinh người chết bằng cách đảo ngược sự chết não, khiến giấc mơ bất tử ngày càng trở nên hiện thực hơn. Nếu thành công, quy luật tự nhiên trong tương lai có thể hoàn toàn được con người nắm giữ với những nghiên cứu mới này.

Thuốc "cải lão hoàn đồng"

Trong nghiên cứu gần nhất của Đại học McMaster (Canada), những cá thể chuột bị tổn thương tế bào não giống căn bệnh Alzheimer ở người đã hồi phục đáng kể khi sử dụng một loại thuốc "đặc biệt" chỉ bao gồm các loại vitamin hết sức bình dị hằng ngày.

Không chỉ vậy, cả ngoại hình của chuột, tầm nhìn, khả năng vận động và giữ thăng bằng cũng thay đổi rất nhiều. Thậm chí, khứu giác và thính giác - những giác quan bị tổn thương khi tuổi già đến - cũng được cải thiện. Chủ nhiệm nghiên cứu Jennifer Lemon tin rằng loại thuốc này có thể chữa được những chứng bệnh thần kinh nghiêm trọng như Alzheimer hoặc Parkinson, và thay đổi cuộc sống của loài người.

Bioquark đang thực hiện dự án ReAnima nhắm đến công nghệ hồi sinh người chết bằng cách đảo ngược sự chết não.
Bioquark đang thực hiện dự án ReAnima nhắm đến công nghệ hồi sinh người chết bằng cách đảo ngược sự chết não.

Theo bà, loài chuột có cơ chế thoái hóa thần kinh qua thời gian giống như loài người. Khi chuột sống được 22 tháng, hệ thần kinh của chúng bị thoái hóa giống như con người ở độ tuổi 70-80. Loại thuốc khiến ti thể trong não bộ sản sinh ra ít gốc tự do - thứ được cho là nguyên nhân gây nên quá trình lão hóa. 

Sau khi sử dụng loại thuốc này, các tế bào não bộ của chuột được hồi phục đáng kể. Bước tiếp theo, các chuyên gia sẽ thí nghiệm trên con người, nhằm xác định xem loại thuốc này có tác dụng phụ nào không. Nếu thuận lợi, dự tính con người sẽ được uống loại thuốc "cải lão hoàn đồng" này trong vòng hai năm tới.

Song song với nghiên cứu tại Đại học McMaster, các nhà khoa học Mỹ cũng đã gây ấn tượng mạnh khi chứng tỏ có thể đảo ngược quá trình lão hóa ở động vật thí nghiệm. Các chuyên gia của Đại học Harvard (Mỹ) đã sử dụng một hóa chất để trẻ hóa cơ ở chuột thí nghiệm. Kết quả cho thấy quá trình này tương đương với việc chuyển đổi bó cơ ở đối tượng 60 tuổi trở về với trạng thái 20 tuổi. 

Để làm được điều này, các chuyên gia đã khám phá một cơ chế hoàn toàn mới của quá trình lão hóa và cứ thế đảo ngược lại toàn bộ tiến trình này. Cụ thể, họ tập trung vào một hóa chất gọi là NAD. Kết quả quan sát cho thấy, hàm lượng của chất này sụt giảm một cách tự nhiên trong toàn bộ các tế bào khi đối tượng già đi theo thời gian.

Cùng với sự biến mất dần của NAD, chức năng của ti thể, cỗ máy năng lượng nội tại của tế bào, cũng đình trệ hoạt động, dẫn đến giảm năng suất và tế bào bị lão hóa. Các kết quả thí nghiệm cho thấy nỗ lực nâng cao hàm lượng NAD trong các tế bào, bằng cách bổ sung hóa chất giúp chuyển hóa thành NAD một cách tự nhiên, có thể đảo ngược quá trình hủy hoại tế bào theo thời gian. 

Theo đó, một tuần bổ sung "thuốc trẻ hóa" cho chuột 2 tuổi có thể giúp cơ bắp của chúng quay về tình trạng hoạt động như lúc 6 tháng tuổi về mặt chức năng ti thể, loại bỏ chất thải độc hại trong cơ, ngăn chặn viêm nhiễm và kháng insulin. Hiện nhóm chuyên gia vẫn tiếp tục cuộc nghiên cứu, với giai đoạn thử nghiệm lâm sàng dự kiến vào cuối năm 2016.

Dự án "tái tạo sự sống"

Cái chết được định nghĩa là sự chấm dứt tất cả các chức năng sinh học duy trì một cơ thể sống. Trước tiên, cần biết rằng một người được xác định là "đã chết" khi toàn bộ chức năng của não đã hoàn toàn ngừng hoạt động, hay còn gọi là chết não. Chết não được định nghĩa là mất, không thể phục hồi tất cả các chức năng của não, bao gồm cả thân não. 

Quá trình chết não vốn được xem là vô phương cứu chữa, là quá trình một chiều và không thể đảo ngược. Nhưng công ty y tế Bioquark của Mỹ (một công ty trong ngành khoa học sự sống chuyên phát triển các giải pháp sinh học nhằm tái sinh, sửa chữa, và hồi sức các bộ phận/chức năng của cơ thể người) lại đang thực hiện dự án ReAnima nhắm đến công nghệ hồi sinh người chết, bằng cách đảo ngược sự chết não.

Có vẻ như ước vọng "cải lão hoàn đồng" đang dần trở thành hiện thực với sự xuất hiện của một loại thuốc có khả năng đảo ngược quá trình lão hóa.
Có vẻ như ước vọng "cải lão hoàn đồng" đang dần trở thành hiện thực với sự xuất hiện của một loại thuốc có khả năng đảo ngược quá trình lão hóa.

Theo Ira Pastor, giám đốc của Bioquark, con người hiện nay chưa có khả năng hồi phục lại những khu vực quan trọng trong hệ thần kinh trung ương. Tuy nhiên, giới khoa học đang nghiên cứu một số loài vật để tìm hiểu khả năng phục hồi hoặc thay thế những phần quan trọng của não, ngay cả khi đã bị thương rất nặng. 

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Ira Pastor cho biết: "Với động vật lưỡng cư, có thể lấy bỏ hoàn toàn não của chúng, và não sẽ mọc trở lại. Chúng tôi đang tập trung phát triển các protein và phân tử sinh học khác để tìm lại sức mạnh này ở con người".

Dự án ReAnima sẽ nghiên cứu về các giai đoạn của chết não, trong đó tập trung nghiên cứu những bệnh nhân đang sống thực vật - không còn ý thức nhưng cơ thể vẫn hoạt động nhờ máy móc. Mục tiêu lớn nhất của dự án là xác định khả năng hồi phục và tái thiết lập chức năng của hệ thần kinh trung ương. Thậm chí nếu khả năng này thành hiện thực, con người còn có thể "tái khởi động" lại tế bào, giống như tái sinh vậy.

Cơ thể con người có khả năng chữa lành và tái tạo đáng kinh ngạc. Các tế bào liên tục được thay thế, bổ sung thêm niêm mạc dạ dày, tạo da, tế bào máu mới, và chữa lành vết thương. Nhưng hệ thần kinh trung ương, bao gồm não, thân não và tủy sống, không có khả năng này. 

Đây là lý do tại sao người bị liệt do chấn thương tủy sống sẽ bị liệt suốt đời. Nếu tủy sống bị tổn thương không hoàn toàn, một số (hoặc toàn bộ) cử động có thể được phục hồi. Nhưng khi toàn bộ não chết do chấn thương hoặc thiếu tuần hoàn máu, thì "cuộc chơi" kết thúc. Tế bào não chết không có khả năng chữa lành hoặc tái sinh. Nhưng đây chính là điều mà Bioquark tin rằng họ có thể đảo ngược trong dự án ReAnima.

Vào đầu tháng 7, Bioquark đã nhận được sự phê chuẩn đạo đức để thử nghiệm hàng loạt cách điều trị trên bệnh nhân chết não, đầu tiên ở Ấn Độ, sau đó tại Mỹ. 

Giới khoa học đang tập trung nghiên cứu một số loài lưỡng cư để tìm ra cơ chế tái sinh của bộ não.
Giới khoa học đang tập trung nghiên cứu một số loài lưỡng cư để tìm ra cơ chế tái sinh của bộ não.

Theo số liệu thử nghiệm lâm sàng, công ty đang có kế hoạch ghi danh những bệnh nhân đã được tuyên bố là chết não do thương tích. Họ sẽ tiêm một hỗn hợp các protein và tế bào gốc vào túi bao quanh tủy sống, tiếp theo là liệu pháp laser xuyên sọ và kích thích thần kinh. Giai đoạn một sẽ cố gắng tái sinh chỉ thân não, là nơi có trung khu hô hấp, để xem đối tượng có thể tự thở được không.

Nếu thành công, các giai đoạn tiếp theo sẽ cố gắng đảo ngược sự chết não. Giai đoạn đầu tiên của nghiên cứu sẽ có kết quả trong một vài tháng nữa, nhằm đưa ra những lập luận chứng minh được tính khả thi của nghiên cứu. 

Các nhà nghiên cứu tin rằng, khả năng cao những kết quả tích cực của nghiên cứu sẽ đến vào năm 2017. Và với 50.000 - 150.000 người chết mỗi ngày do chết não, nghiên cứu này rõ ràng sẽ đem lại ảnh hưởng vô cùng lớn.

Tuy nhiên, mỗi tiến bộ khoa học mới đều đi kèm với cái giá phải trả, và với mỗi tiến bộ mới lại có những giới hạn phải được đặt ra. Nếu bằng cách nào đó giai đoạn một thành công và công nghệ được xác nhận, Bioquark nên tập trung không phải vào việc đảo ngược cái chết, mà là vào việc giúp đỡ các nạn nhân bị đột quỵ và chấn thương não, khi mà người được phục hồi vẫn sẽ là chính người đó. 

Ira Pastor từng chia sẻ rằng, dự án ReAnima là thử nghiệm đầu tiên trong nỗ lực đẩy lùi cái chết.

Thế nhưng, "tử" là một phần tự nhiên của cuộc sống. Con người sinh ra, được sống và làm việc để đóng góp vào sự tiến bộ của xã hội, và rồi tan biến. Dự án ReAnima, chỉ cần một sai sót nhỏ nhất, cũng sẽ sớm trở thành "bóng ma của sự cận bất tử"…

Hồng Hạnh

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.