Đằng sau vụ không kích tiêu diệt chỉ huy Lực lượng Quds của Iran

Tướng Soleimani của Iran đến sân bay Damascus trong một chiếc xe có kính màu tối. Bốn lính của Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran cùng đi với ông này. Họ đỗ chiếc xe gần một cầu thang dẫn ra một chiếc Airbus A320 của Cham Wings, chuẩn bị khởi hành đến Baghdad.

Một nhân viên của hãng hàng không Cham Wings cho biết, cả Soleimani và những người đi cùng đều không đăng ký trong danh sách hành khách. Soleimani hạn chế dùng máy bay riêng do lo ngại về an ninh ngày một gia tăng.

Điều mà tướng Quds của Iran không biết chính đây là chuyến bay dân sự cuối cùng của mình. Tên lửa bắn từ một máy bay không người lái của Mỹ đã tiêu diệt tướng hàng đầu của Iran khi ông này vừa rời sân bay Baghdad với một đoàn xe bọc thép hộ tống. Ngoài Soleimani, Phó Thủ lĩnh Lực lượng PMF của Iran cũng thiệt mạng.

Cuộc điều tra về vụ không kích khiến hai tướng lĩnh Iran thiệt mạng bắt đầu ngày 3-1, chỉ vài phút sau khi diễn ra cuộc không kích. Nhân viên của cơ quan an ninh quốc gia bao vây sân bay và ngăn cản hàng chục nhân viên an ninh sân bay, từ cảnh sát, nhân viên kiểm tra hộ chiếu và cả nhân viên tình báo, rời khỏi hiện trường.

Tướng Soleimani là chỉ huy hàng đầu trong quân đội Iran. Ảnh Reuters.
Tướng Soleimani là chỉ huy hàng đầu trong quân đội Iran. Ảnh Reuters. 

Các nhà điều tra đã tập trung vào cách mà các “gián điệp nghi ngờ” bên trong các sân bay tại Damascus và Baghdad hợp tác với quân đội Mỹ để giúp theo dõi và xác định vị trí của Soleimani. Cuộc điều tra do Falih al-Fayadh, Cố vấn an ninh quốc gia của Iraq và là chỉ huy của Lực lượng PMF, dẫn đầu.

Các điều tra viên của Cơ quan An ninh quốc gia thu thập được “những dấu hiệu rõ ràng cho thấy một mạng lưới gián điệp trong lòng sân bay Baghdad có liên quan đến việc rò rỉ các thông tin an ninh nhạy cảm” về chuyến bay của Soleimani và tiết lộ cho Mỹ, một quan chức an ninh của Iraq cho biết.

Các nghi phạm bao gồm hai nhân viên an ninh tại sân bay Baghdad và hai nhân viên Cham Wings - “một điệp viên tại sân bay Damascus và một người khác làm việc trên máy bay”. Các nhà điều tra của Cơ quan An ninh Quốc gia, tin rằng bốn nghi phạm, chưa bị bắt giữ, là một phần của một nhóm người lớn hơn chuyên cung cấp thông tin cho quân đội Mỹ.

Hai nhân viên của Cham Wings đang bị tình báo Syria điều tra, hai quan chức an ninh Iraq cho biết.

 Tại Baghdad cũng đang diễn ra việc điều tra hai nhân viên an ninh sân bay, những người làm việc cho Cơ quan bảo vệ cơ sở của nước này.

Một quan chức an ninh Iraq nói thêm rằng, phát hiện sơ bộ của điều tra viên tại Baghdad cho thấy thông tin đầu tiên về Soleimani đến từ sân bay Damascus. Công việc của gián điệp tại sân bay Baghdad là xác nhận sự xuất hiện của mục tiêu và thông tin chi tiết về đoàn hộ tống”.

Bộ Quốc phòng Mỹ không tiết lộ liệu những đặc tình tại Iraq và Syria có đóng vai trò gì trong vụ không kích hay không. Một quan chức Mỹ cho biết, Washington giám sát chặt chẽ các động thái của Soleimani nhiều ngày trước vụ không kích, tuy nhiên, người này từ chối tiết lộ cách quân đội Mỹ xác định vị trí của Soleimani.

Người quản lý của Cham Wings tại Damascus cho biết, tất cả nhân viên của hãng không được phép bình luận về vụ tấn công và cuộc điều tra.

Máy bay của Soleimani hạ cánh xuống sân bay Baghdad vào khoảng 12h30 sáng ngày 3-1, theo dữ liệu từ camera an ninh. Soleimani và các vệ sĩ rời khỏi máy bay, theo cầu thang trực xuống thẳng đường băng, đi qua khu vực hải quan. Muhandis đón Soleimani bên ngoài máy bay, và hai người bước vào một chiếc xe bọc thép đang chờ sẵn. Các vệ sĩ cũng đi vào một chiếc SUV bọc thép khác, các quan chức sân bay cho biết.

Những chiếc xe lướt qua các nhân viên an ninh sân bay, sau đó tiến ra con đường chính dẫn ra ngoài sân bay. Hai tên lửa đầu tiên của Mỹ bắn trúng chiếc xe chở Soleimani và Muhandis lúc 12h55, chiếc SUV chở các vệ sĩ bị trúng tên lửa vài giây sau đó.

Là chỉ huy của Lực lượng Quds, Soleimani điều hành các hoạt động bí mật ở nước ngoài và là một nhân vật chủ chốt trong chiến dịch lâu dài của Iran nhằm “hất cẳng” lực lượng Mỹ ra khỏi Iraq. Ông này đã dành nhiều năm để điều hành các hoạt động bí mật và nuôi dưỡng các nhà lãnh đạo dân quân ở Iraq để mở rộng ảnh hưởng của Iran và chống lại lợi ích của Mỹ. 

Hồi đầu tháng 10-2019, Soleimani đã bí mật tiến hành các cuộc tấn công tăng cường vào lực lượng Mỹ đóng quân tại Iraq và trang bị cho dân quân Iraq vũ khí tinh vi để thực hiện các hoạt động này.

Cuộc tấn công vào vị tướng này đã gây ra sự phẫn nộ trên diện rộng và Iran thề sẽ trả thù. Iran đáp trả bằng một cuộc tấn công bằng tên lửa vào hai căn cứ quân sự của Iraq, nơi có quân đội Mỹ đồn trú. Tuy nhiên, vụ không kích không gây thương vong cho lính Mỹ.

Những giờ sau vụ tấn công, các điều tra viên ngập đầu trong những cuộc gọi và tin nhắn từ những nhân viên sân bay hỏi về việc ai đã tiết lộ thông tin cho Mỹ về các động thái của Soleimani. Các nhân viên Cơ quan An ninh quốc gia đã tiến hành các cuộc thẩm vấn kéo dài hàng giờ với các nhân viên an ninh sân bay và Cham Wings. Một nhân viên an ninh cho biết, các đặc vụ đã thẩm vấn anh ta trong 24 giờ liên tục.

Duy Tiến (Theo Reuters)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.