Đằng sau vụ không kích tiêu diệt chỉ huy Lực lượng Quds của Iran

Tướng Soleimani của Iran đến sân bay Damascus trong một chiếc xe có kính màu tối. Bốn lính của Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran cùng đi với ông này. Họ đỗ chiếc xe gần một cầu thang dẫn ra một chiếc Airbus A320 của Cham Wings, chuẩn bị khởi hành đến Baghdad.

Một nhân viên của hãng hàng không Cham Wings cho biết, cả Soleimani và những người đi cùng đều không đăng ký trong danh sách hành khách. Soleimani hạn chế dùng máy bay riêng do lo ngại về an ninh ngày một gia tăng.

Điều mà tướng Quds của Iran không biết chính đây là chuyến bay dân sự cuối cùng của mình. Tên lửa bắn từ một máy bay không người lái của Mỹ đã tiêu diệt tướng hàng đầu của Iran khi ông này vừa rời sân bay Baghdad với một đoàn xe bọc thép hộ tống. Ngoài Soleimani, Phó Thủ lĩnh Lực lượng PMF của Iran cũng thiệt mạng.

Cuộc điều tra về vụ không kích khiến hai tướng lĩnh Iran thiệt mạng bắt đầu ngày 3-1, chỉ vài phút sau khi diễn ra cuộc không kích. Nhân viên của cơ quan an ninh quốc gia bao vây sân bay và ngăn cản hàng chục nhân viên an ninh sân bay, từ cảnh sát, nhân viên kiểm tra hộ chiếu và cả nhân viên tình báo, rời khỏi hiện trường.

Tướng Soleimani là chỉ huy hàng đầu trong quân đội Iran. Ảnh Reuters.
Tướng Soleimani là chỉ huy hàng đầu trong quân đội Iran. Ảnh Reuters. 

Các nhà điều tra đã tập trung vào cách mà các “gián điệp nghi ngờ” bên trong các sân bay tại Damascus và Baghdad hợp tác với quân đội Mỹ để giúp theo dõi và xác định vị trí của Soleimani. Cuộc điều tra do Falih al-Fayadh, Cố vấn an ninh quốc gia của Iraq và là chỉ huy của Lực lượng PMF, dẫn đầu.

Các điều tra viên của Cơ quan An ninh quốc gia thu thập được “những dấu hiệu rõ ràng cho thấy một mạng lưới gián điệp trong lòng sân bay Baghdad có liên quan đến việc rò rỉ các thông tin an ninh nhạy cảm” về chuyến bay của Soleimani và tiết lộ cho Mỹ, một quan chức an ninh của Iraq cho biết.

Các nghi phạm bao gồm hai nhân viên an ninh tại sân bay Baghdad và hai nhân viên Cham Wings - “một điệp viên tại sân bay Damascus và một người khác làm việc trên máy bay”. Các nhà điều tra của Cơ quan An ninh Quốc gia, tin rằng bốn nghi phạm, chưa bị bắt giữ, là một phần của một nhóm người lớn hơn chuyên cung cấp thông tin cho quân đội Mỹ.

Hai nhân viên của Cham Wings đang bị tình báo Syria điều tra, hai quan chức an ninh Iraq cho biết.

 Tại Baghdad cũng đang diễn ra việc điều tra hai nhân viên an ninh sân bay, những người làm việc cho Cơ quan bảo vệ cơ sở của nước này.

Một quan chức an ninh Iraq nói thêm rằng, phát hiện sơ bộ của điều tra viên tại Baghdad cho thấy thông tin đầu tiên về Soleimani đến từ sân bay Damascus. Công việc của gián điệp tại sân bay Baghdad là xác nhận sự xuất hiện của mục tiêu và thông tin chi tiết về đoàn hộ tống”.

Bộ Quốc phòng Mỹ không tiết lộ liệu những đặc tình tại Iraq và Syria có đóng vai trò gì trong vụ không kích hay không. Một quan chức Mỹ cho biết, Washington giám sát chặt chẽ các động thái của Soleimani nhiều ngày trước vụ không kích, tuy nhiên, người này từ chối tiết lộ cách quân đội Mỹ xác định vị trí của Soleimani.

Người quản lý của Cham Wings tại Damascus cho biết, tất cả nhân viên của hãng không được phép bình luận về vụ tấn công và cuộc điều tra.

Máy bay của Soleimani hạ cánh xuống sân bay Baghdad vào khoảng 12h30 sáng ngày 3-1, theo dữ liệu từ camera an ninh. Soleimani và các vệ sĩ rời khỏi máy bay, theo cầu thang trực xuống thẳng đường băng, đi qua khu vực hải quan. Muhandis đón Soleimani bên ngoài máy bay, và hai người bước vào một chiếc xe bọc thép đang chờ sẵn. Các vệ sĩ cũng đi vào một chiếc SUV bọc thép khác, các quan chức sân bay cho biết.

Những chiếc xe lướt qua các nhân viên an ninh sân bay, sau đó tiến ra con đường chính dẫn ra ngoài sân bay. Hai tên lửa đầu tiên của Mỹ bắn trúng chiếc xe chở Soleimani và Muhandis lúc 12h55, chiếc SUV chở các vệ sĩ bị trúng tên lửa vài giây sau đó.

Là chỉ huy của Lực lượng Quds, Soleimani điều hành các hoạt động bí mật ở nước ngoài và là một nhân vật chủ chốt trong chiến dịch lâu dài của Iran nhằm “hất cẳng” lực lượng Mỹ ra khỏi Iraq. Ông này đã dành nhiều năm để điều hành các hoạt động bí mật và nuôi dưỡng các nhà lãnh đạo dân quân ở Iraq để mở rộng ảnh hưởng của Iran và chống lại lợi ích của Mỹ. 

Hồi đầu tháng 10-2019, Soleimani đã bí mật tiến hành các cuộc tấn công tăng cường vào lực lượng Mỹ đóng quân tại Iraq và trang bị cho dân quân Iraq vũ khí tinh vi để thực hiện các hoạt động này.

Cuộc tấn công vào vị tướng này đã gây ra sự phẫn nộ trên diện rộng và Iran thề sẽ trả thù. Iran đáp trả bằng một cuộc tấn công bằng tên lửa vào hai căn cứ quân sự của Iraq, nơi có quân đội Mỹ đồn trú. Tuy nhiên, vụ không kích không gây thương vong cho lính Mỹ.

Những giờ sau vụ tấn công, các điều tra viên ngập đầu trong những cuộc gọi và tin nhắn từ những nhân viên sân bay hỏi về việc ai đã tiết lộ thông tin cho Mỹ về các động thái của Soleimani. Các nhân viên Cơ quan An ninh quốc gia đã tiến hành các cuộc thẩm vấn kéo dài hàng giờ với các nhân viên an ninh sân bay và Cham Wings. Một nhân viên an ninh cho biết, các đặc vụ đã thẩm vấn anh ta trong 24 giờ liên tục.

Duy Tiến (Theo Reuters)

Các tin khác

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế những ngày qua dành sự chú ý đáng kể tới những thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và chuyến thăm Canada ngay sau đó. Từ New York đến Ottawa, hình ảnh Việt Nam nổi bật với vai trò chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu, lan tỏa thông điệp về lòng tin, hợp tác và mở rộng quan hệ với các đối tác.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.