Đằng sau thỏa thuận khoáng sản Mỹ - Ukraine

Thỏa thuận về tài nguyên thiên nhiên đã được ký kết vào chiều 30/4, sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng. Ukraine đã xoay xở để giành được một số điều khoản thuận lợi hơn.

Một sự điều chỉnh đáng kể

Cuối cùng thì Kiev cũng đã thuyết phục được Tổng thống Mỹ Donald Trump từ bỏ một số yêu cầu chính của mình nhưng không đưa các đảm bảo an ninh của Mỹ vào một phần của thỏa thuận. Các quan chức Ukraine đã chào hàng thỏa thuận cuối cùng là quan hệ đối tác bình đẳng giữa Kiev và Washington - một sự thay đổi đáng chú ý, có vẻ có lợi hơn cho Ukraine so với một số phiên bản trước đó. 

Theo CNN, thỏa thuận đã có sự điều chỉnh đáng kể trong cách nói và luận điệu của Mỹ về vấn đề viện trợ cho Ukraine và cuộc chiến của Nga tại Ukraine. 

Trong đó, thỏa thuận không yêu cầu Kiev phải hoàn trả cho Mỹ khoản viện trợ mà nước này đã nhận được - một nhượng bộ quan trọng của ông Trump. Ban đầu, Washington yêu cầu một phần đất hiếm và các khoáng sản khác của Ukraine trị giá 500 tỷ USD để đổi lấy khoản viện trợ mà họ đã cung cấp cho Kiev. Thay vào đó, thỏa thuận vừa được ký kết nêu rõ rằng viện trợ quân sự trong tương lai của Mỹ cho Ukraine sẽ được tính là một phần của khoản đầu tư của Mỹ vào quỹ đầu tư tái thiết chung sẽ được sử dụng để đầu tư vào tài nguyên thiên nhiên của Ukraine. Mỹ được quyền ưu tiên khai thác khoáng sản tại Ukraine và Kiev sẽ có tiếng nói cuối cùng về việc khai thác gì và ở đâu. Ukraine cũng sẽ giữ quyền sở hữu đối với lớp đất bên dưới.

Đằng sau thỏa thuận khoáng sản Mỹ-Ukraine -0
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent và Phó Thủ tướng thứ nhất Ukraine Svyrydenko với thỏa thuận khoáng sản tại Washington, ngày 30/4.

Đáng chú ý, thỏa thuận cũng nói rằng khoản đầu tư cần phải được thực hiện theo các nghĩa vụ của Ukraine với tư cách là một quốc gia ứng cử viên của EU. Và, nếu Ukraine gia nhập EU trong tương lai, thỏa thuận này sẽ được đàm phán lại "một cách thiện chí".

Nhưng, các điều khoản của thỏa thuận cũng đảm bảo rất nhiều lợi thế cho Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent mô tả đây là "quan hệ đối tác kinh tế lịch sử", "báo hiệu rõ ràng với Nga rằng chính quyền Tổng thống Trump cam kết thực hiện một tiến trình hòa bình tập trung vào một Ukraine tự do, có chủ quyền và thịnh vượng trong dài hạn". Ukraine cũng đã từ bỏ yêu cầu Mỹ phải cung cấp các bảo đảm an ninh như một phần của thỏa thuận. 

Tại sao khoáng sản lại quan trọng như vậy?

Các vật liệu như than chì, lithium, uranium và 17 nguyên tố hóa học được gọi là đất hiếm rất quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và an ninh quốc gia. Chúng rất cần thiết cho sản xuất thiết bị điện tử, công nghệ năng lượng sạch, bao gồm tua bin gió, mạng lưới năng lượng và xe điện, cũng như một số hệ thống vũ khí.

Trung Quốc từ lâu đã thống trị sản xuất khoáng sản đất hiếm toàn cầu và các vật liệu quan trọng khác về mặt chiến lược, khiến các nước phương Tây ráo riết tìm kiếm các nguồn thay thế khác, bao gồm cả Ukraine. 

Mỹ phụ thuộc phần lớn vào nguồn nhập khẩu để cung cấp các khoáng sản mà họ cần. Trong số 50 loại khoáng sản được phân loại là quan trọng, Mỹ hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu 12 loại và 16 loại khác phụ thuộc hơn 50% vào nguồn nhập khẩu, theo Cục Khảo sát địa chất Mỹ (USGS). 

Chính phủ Ukraine cho biết, Ukraine có trữ lượng 22 trong số 50 loại vật liệu quan trọng nêu trên. Quốc gia này có một số mỏ than chì, lithium, titan, berili và uranium lớn nhất thế giới, tất cả đều được Mỹ phân loại là khoáng sản quan trọng. Một số khu bảo tồn này nằm ở những khu vực do Nga kiểm soát.

Shelby Magid, Phó Giám đốc Trung tâm Âu - Á của Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định rằng thỏa thuận này đưa người Ukraine "vào vị thế mạnh nhất của họ với Washington kể từ khi ông Trump nhậm chức".

Tác động gì đến tiến trình hòa bình?

Con đường đi đến thỏa thuận rất gập ghềnh, khi Mỹ tạm thời đình chỉ viện trợ cho Ukraine sau cuộc họp nảy lửa tại Phòng Bầu dục. Các cuộc đàm phán tiếp tục diễn ra ở hậu trường trong những tuần tiếp theo. Trong khi đó, ông Trump bắt đầu mất kiên nhẫn với việc Tổng thống Nga Putin trì hoãn thỏa thuận hòa bình, tạo cơ hội cho Kiev hàn gắn quan hệ. Cuối cùng, có vẻ như hai nhà lãnh đạo Mỹ-Ukraine chỉ cần nói chuyện riêng với nhau không có máy quay và không có các trợ lý. Và, tại lễ tang Giáo hoàng Francis, hai ông Trump và Zelensky đã thật sự nói chuyện riêng trong Vương cung Thánh đường Thánh Peter. Sau khi thỏa thuận được ký kết, ông Zelensky cho biết việc ký kết thỏa thuận khoáng sản là "kết quả đầu tiên của cuộc họp tại Vatican".

Sau cuộc họp này, ông Trump đã đặt câu hỏi liệu nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin có muốn một thỏa thuận hòa bình hay không và đưa ra ý tưởng áp đặt thêm lệnh trừng phạt đối với Moscow. Chỉ vài ngày sau, thỏa thuận khoáng sản đã được ký kết.

Chính phủ Ukraine trước đây đã đưa ra lập luận rằng các mỏ khoáng sản của họ là một trong những lý do khiến phương Tây nên hỗ trợ Ukraine - để ngăn chặn các nguồn tài nguyên quan trọng về mặt chiến lược này rơi vào tay người Nga.

Các chuyên gia đồng ý với ý kiến đó. Liam Peach và Hamad Hussain, các nhà kinh tế tại Capital Economics, đã viết trong một lưu ý phân tích rằng thỏa thuận này "cung cấp một số sự đảm bảo rằng chính quyền Tổng thống Trump không có kế hoạch từ bỏ Ukraine hoàn toàn" vì nó thiết lập các lợi ích kinh tế của Mỹ tại Ukraine.

Các chuyên gia cho rằng thỏa thuận khoáng sản có thể củng cố vị thế của Ukraine, nhưng không nhất thiết đưa cuộc chiến đến gần hồi kết hơn, vì nó tách biệt với các cuộc đàm phán với Nga - vẫn đang bị đình trệ vì những căng thẳng gần đây giữa Nga và Ukraine, trong đó Moscow tiếp tục từ chối thỏa thuận ngừng bắn 30 ngày do Mỹ đề xuất và ngược lại Kiev từ chối lệnh ngừng bắn 3 ngày dịp lễ Chiến thắng của Tổng thống Putin.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.