Ngày 30/4/2025, Mỹ và Ukraine chính thức ký thỏa thuận khoáng sản sau nhiều tháng đàm phán. Thỏa thuận này không chỉ là điểm nhấn trong quan hệ song phương mà còn phản ánh chiến lược chính trị của Tổng thống Donald Trump. Ông Trump khẳng định đây là cách để ông "được bảo vệ" chính quyền Kiev, tuy nhiên ẩn sau những lời lẽ hào nhoáng là những toan tính về kinh tế, chính trị và địa chiến lược có lợi cho nước Mỹ.
Thỏa thuận về tài nguyên thiên nhiên đã được ký kết vào chiều 30/4, sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng. Ukraine đã xoay xở để giành được một số điều khoản thuận lợi hơn.
Quốc hội Ukraine đã phê chuẩn thỏa thuận khoáng sản quan trọng với Mỹ, các nhà lập pháp nước này cho biết ngày 8/5.
Khi Mỹ và Ukraine ký kết thỏa thuận khoáng sản lịch sử, nhiều người ban đầu chỉ nhìn thấy những dòng tít lớn ca ngợi hợp tác kinh tế, cơ hội tái thiết đất nước và những lời hứa về một tương lai thịnh vượng cho Kiev. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn vào những động lực và hệ quả ẩn sâu bên trong, thỏa thuận này là một phần trong bức tranh lớn hơn: cuộc tái định hình chiến lược viện trợ và ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ.
Theo Reuters, khung thỏa thuận mà Mỹ và Ukraine vừa ký kết tại Nhà Trắng hôm 30/4 (giờ địa phương), tức 1/5 (giờ Việt Nam), không đưa ra bất kỳ cam kết bảo đảm an ninh cụ thể nào với Kiev, nhưng khẳng định hai bên sẽ liên kết chiến lược dài hạn.
Quan chức cấp cao Ukraine ngày 17/4 (giờ địa phương) tuyên bố, Kiev và Washington đã ký một bản ghi nhớ như bước đầu tiên hướng tới hoàn tất thỏa thuận về phát triển khoáng sản tại Ukraine.
Tờ Financial Times hôm 5/4 dẫn lời các quan chức chính phủ Ukraine cho biết, cuộc điều tra được tiến hành trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Kiev và Washington về các điều khoản trong dự thảo thỏa thuận khoáng sản quan trọng.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mới đây cho biết, cuộc gặp không suôn sẻ giữa ông với Tổng thống Mỹ Donald Trump cách đây ít ngày là một sự kiện “đáng tiếc” và mong muốn làm việc với ông Trump để đảm bảo hòa bình lâu dài tại Ukraine.
Sau màn khẩu chiến đầy bất ngờ với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Tổng thống Mỹ J.D Vance tại phòng Bầu dục (Nhà Trắng) về vấn đề đảm bảo an ninh liên quan tới việc giải quyết xung đột Nga – Ukraine, Tổng thống Zelensky đã ra về tay trắng và chưa thể ký kết thỏa thuận khoáng sản như dự định ban đầu.
Mỹ và Ukraine hôm 26/2 bất ngờ tuyên bố hai bên đã đạt thỏa thuận hợp tác tài nguyên thiên nhiên của Ukraine sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông Zelensky sẽ đến Washington trong ngày 28/2 để ký "thỏa thuận tốt nhất" cho Ukraine, trong khi nhà lãnh đạo Ukraine bày tỏ sự thành công của thỏa thuận này sẽ phụ thuộc vào các cuộc đàm phán và viện trợ của Mỹ.
Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tư pháp Ukraine Olha Stefanishyna tối 25/2 (giờ địa phương) xác nhận với tờ Financial Times rằng Kiev và Washington đã đạt một thỏa thuận về khoáng sản và dự kiến thỏa thuận sẽ được ký sớm nhất vào ngày 28/2. Tuy vậy, giới chuyên gia cho rằng việc hai bên đạt thỏa thuận là một chuyện, nhưng việc có tiếp cận được các các khoáng sản này hay không lại là một thách thức lớn.
